I SA/Po 979/09
WyrokWSA w Poznaniu2010-01-27
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Stanisław Małek, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie działalności gospodarczej przez małżonka podatnika, który wybrał opodatkowanie w formie karty podatkowej, jest równoznaczne z zaprzestaniem prowadzenia tej działalności w rozumieniu przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, co pozwalałoby na zastosowanie tej formy opodatkowania również dla drugiego małżonka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie działalności gospodarczej przez małżonka podatnika nie jest równoznaczne z jej likwidacją. Zgodnie z przepisami ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, dopóki działalność nie zostanie formalnie zlikwidowana lub nie zostanie wybrana inna forma opodatkowania, podatnik jest traktowany jako nadal prowadzący działalność. W związku z tym, jeśli małżonek podatnika nadal formalnie prowadził działalność (nawet zawieszoną), podatniczka nie mogła skorzystać z opodatkowania w formie karty podatkowej, gdyż naruszałoby to warunek braku prowadzenia działalności w tym samym zakresie przez małżonka.Stan faktyczny
Podatniczka J.A. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług fotograficznych i wybrała opodatkowanie w formie karty podatkowej. Jej mąż, S.A., również prowadził taką działalność. Po zawarciu związku małżeńskiego, mąż zgłosił przerwę (zawieszenie) w prowadzeniu swojej działalności. Organy podatkowe odmówiły J.A. zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej na rok podatkowy, uznając, że jej mąż nadal formalnie prowadził działalność w tym samym zakresie, co stanowiło przeszkodę zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Podatniczka kwestionowała tę decyzję, argumentując, że zawieszenie działalności przez męża oznaczało jej faktyczne niewykonywanie i brak dochodów, a także powołując się na błędne informacje uzyskane od urzędników.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy opodatkowania w formie karty podatkowej na 2009r. oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/W. Zygmont /-/ S. Małek
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Naczelnik Urzędu Skarbowego P. odmówił J.A. zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej na rok [...] . W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: J.A. od [...] r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług fotograficznych. W dniu [...] r. złożyła w Urzędzie Skarbowym P. deklarację PIT-16 w sprawie opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej na rok podatkowy [...] . Naczelnik Urzędu Skarbowego Nowe wydał w dniu [...] r. decyzję, nr [...] , ustalającą wysokość stawki karty podatkowej na rok [...]. Następnie organ podatkowy pierwszej instancji na podstawie złożonej deklaracji PIT-16 wydawał wobec podatniczki decyzje ustalające wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej za lata [...] – [...] .
Z akt sprawy wynika, że od [...] r. S.A. również prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług fotograficznych i jako sposób opodatkowania wybrał zryczałtowany podatek dochodowy opłacany w formie karty podatkowej. W dniu [...] r. podatniczka zawarła związek małżeński z S.A. i od tego dnia małżonkowie prowadzili jednocześnie działalność gospodarczą w zakresie usług fotograficznych opodatkowaną w formie karty podatkowej. W dniu [...] r. mąż podatniczki zlikwidował działalność gospodarczą, natomiast podatniczka zrobiła to [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że dotychczas wydawał J.A. decyzje w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na każdy rok podatkowy, nie mając wiedzy o przeszkodach do korzystania przez nią ze zryczałtowanej formy opodatkowania, tj. o równoczesnym prowadzeniu przez podatniczkę i jej męża działalności gospodarczej w zakresie usług fotograficznych. W ocenie organu pierwszej instancji fakt, iż w powyższym okresie zarówno podatniczka, jak również jej małżonek zgłosili przerwy w prowadzeniu działalności nie świadczy o jej zaprzestaniu (likwidacji), a jedynie jest to istotne dla ustalenia wielkości należnego podatku w formie karty podatkowej. Organ pierwszej instancji stwierdził ponadto, że zawieszenie działalności nie jest tożsame z nieprowadzeniem działalności oraz, że tylko podatnik prowadzący działalność może korzystać ze zryczałtowanej formy opodatkowania zgodnie z brzmieniem art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm. - dalej: "u.z.p.d."). Z akt sprawy wynika, że w okresie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej przez S.A., czyli od [...] r. do [...] r. były wydawane decyzje w przedmiocie zryczałtowanego opodatkowania jego dochodów, a w dniu [...] r. podatniczka zgłosiła męża w ramach swojej działalności, jako osobę współpracującą.
J.A. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie i wydanie decyzji o zastosowaniu wobec niej opodatkowania w formie karty podatkowej na rok [...] r. Podatniczka zarzuciła naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5 oraz art. 34 u.z.p.d. Zdaniem odwołującej się okoliczność zawieszenia działalności gospodarczej przez jej męża i faktyczne jej niewykonywanie od [...] r. do [...] r. powoduje, że w sprawie opodatkowania dochodów osiąganych z działalności gospodarczej podatniczki znajduje zastosowanie u.z.p.d. Strona stwierdziła, że od dnia zarejestrowania i zgłoszenia prowadzenia działalności gospodarczej do dnia jej wykreślenia spełniała warunki objęcia jej przepisami u.z.p.d. oraz posiadania przez nią statusu podatnika zryczałtowanego. Według odwołującej się zgłoszenie przez jej męża, jako podatnika przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej w danym roku podatkowym oznacza, że działalność ta faktycznie nie jest wykonywana, a zawieszenie prowadzenia działalności jest równoznaczne z jej nieprowadzeniem. Tym bardziej, że we wskazanym okresie mąż podatniczki faktycznie nie uzyskiwał żadnych dochodów. Strona podniosła, że sam ustawodawca nie zdecydował wprost, wprowadzając w art. 34 u.z.p.d. możliwość czasowego przerwania działalności, czy taką przerwę należy traktować jako dalsze jej prowadzenie, czy też jej zaprzestanie. Zdaniem odwołującej również brak wiedzy organu o prowadzeniu przez męża podatniczki tożsamej działalności gospodarczej nie może stanowić podstawy do odmowy jej opodatkowania w formie karty podatkowej. Strona wskazała, że wprawdzie zgłoszenie przez podatnika przerwy w działalności nie jest jednoznaczne z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej, to jednak zgłoszenie przez podatnika przerwy w działalności nie jest także jednoznaczne z jej kontynuowaniem. Strona wyraziła pogląd, że odmowa zastosowania w stosunku do niej opodatkowania w formie karty podatkowej za okres [...] r. – [...] r. byłaby niezgodna. Skoro bowiem podatniczka podlegała przepisom u.z.p.d. w okresie zawieszenia działalności gospodarczej przez jej męża, to tym bardziej podlegała przepisom u.z.p.d. w okresie, w którym jej małżonek działalność tę zlikwidował (co nastąpiło [...] r.). Podatniczka zwróciła także uwagę na fakt, że działała w pełnym zaufaniu do urzędników, którzy poinformowali ją, że do skorzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej wystarczy zawieszenie działalności gospodarczej prowadzonej przez współmałżonka, a nie jej likwidacja.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując argumenty w niej wyrażone. W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że nie jest istotne, czy został osiągnięty przychód z działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej przez męża podatniczki, tak samo jak nie ma znaczenia dla wyniku sprawy fakt zgłoszenia przez niego przerwy w jej prowadzeniu, gdyż zawieszenie, bądź przerwa nie oznacza ustania bytu przedsiębiorcy. Zarzut podatniczki, iż została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu skarbowego w ocenie organu odwoławczego nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ w razie wątpliwości co do wykładni prawa podatkowego strona mogła wystąpić o jego interpretację do organu podatkowego i uzyskać wykładnię przepisów w formie pisemnej interpretacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. J.A., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła w całości powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5 u.z.p.d. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że nie spełnia warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej na rok [...] , albowiem jej małżonek prowadzi działalność gospodarczą w tym samym zakresie. W treści skargi zarzucono również naruszenie art. 34 u.z.p.d. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że małżonek skarżącej prowadził działalność w tym samym zakresie, w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 5 u.z.p.d., podczas gdy w trybie art. 34 u.z.p.d. zgłosił on właściwemu organowi podatkowemu przerwę w prowadzeniu przedmiotowej działalności, a od dnia 28 stycznia 2009 r. działalność tę zlikwidował.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła również argumenty przedstawione w odwołaniu. Ponadto stwierdziła, że na rozstrzygnięcie sprawy nie może mieć wpływu podniesione przez organ odwoławczy naruszenie art. 36 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.z.p.d., który to przepis nakłada na podatnika obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o zmianach jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego podanego w złożonym wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej. Cytowany przepis może - zdaniem skarżącej - znaleźć zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy dane, o których podatnik nie zawiadomił organu, powodują utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podkreślił, że dopiero od dnia wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej można uznać, że podatnik nie prowadzi tej działalności. Wskazano także, że zgodnie w art. 34 u.z.p.d. ustawodawca zawarł regulacje dotyczące zarówno uwzględnienia zgłoszenia przerwy, jak i jej zakończenia. Zgodnie z powyższym przepisem ustawodawca uznaje za prowadzącego działalność zarówno podatnika w trakcie przerwy w prowadzeniu działalności, jak i w okresie poprzedzającym przerwę lub po niej następującym.
W piśmie z dnia [...] r. strona skarżąca podniosła, że urzędnicy mający bezpośredni kontakt z podatnikami powinni informować o warunkach korzystania z karty podatkowej. Ponadto, jej zdaniem, stosowne pouczenia o podstawowych zasadach i warunkach niezbędnych do spełnienia przez podatnika w całym okresie opodatkowania na zasadach karty podatkowej powinny zostać zawarte w decyzji w formie pisemnej, tak aby każdy podatnik miał możliwość bieżącej weryfikacji czy spełnia prawem wymagane warunki. Skarżąca zwróciła uwagę, że zamiast wydawać decyzje o opodatkowaniu w formie karty podatkowej na kolejne lata, organ powinien zauważyć, że małżonek skarżącej figuruje w Urzędzie Skarbowym P. jako podatnik prowadzący działalność gospodarczą określonego rodzaju.
Organ odwoławczy odpowiadając na powyższe, w piśmie z dnia [...] r., uznał zarzut skarżącej, dotyczący obowiązku pouczania podatnika w decyzji o zasadach i warunkach opodatkowania, za nietrafny. Wskazano, że podatniczka wybierając formę opodatkowania powinna zapoznać się i przestrzegać zasad opodatkowania wymaganymi dla wybranej formy.
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że decyzje podatkowe dotyczące jej męża w przedmiocie karty podatkowej nie były zaskarżane, a strona skarżąca nie występowała o wydanie pisemnej interpretacji podatkowej w przedmiocie niniejszej sprawy. Mąż skarżącej nie potrafił zidentyfikować osoby, która w urzędzie skarbowym udzieliła mu informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej, jako wystarczające dla skorzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej przez podatniczkę. Ponadto potwierdził, że pomagał żonie w prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył następuje.
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 P.p.s.a.). Sąd administracyjny dokonuje zatem kontroli legalności działań administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Rozpatrzenie zarzutów skargi należy rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o prawidłowo przeprowadzone i rozpatrzone dowody, a także w zgodzie z wymogami formalnymi dają dopiero podstawy do rozpatrzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Badając decyzje organów podatkowych w świetle przedstawionych kryteriów, Sąd stwierdził, że akty te odpowiadają prawu. W niniejszej sprawie organ podatkowy podjął bowiem rozstrzygnięcie, opierając się na całokształcie wyczerpującego materiału dowodowego (art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej "O.p.") i mając na uwadze znaczenie poszczególnych dowodów dla sprawy, zasady logiki oraz doświadczenia życiowego, co było warunkiem poprawności (obiektywności) dokonanej oceny w świetle art. 191 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt FSK 2127/04, Lex nr 173171).
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż skarżąca J.A. prowadziła od [...] r. działalność w zakresie usług fotograficznych, opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, natomiast S.A. prowadził działalność gospodarczą w tym samym zakresie od [...] r. W dniu [...] r. skarżąca zawarła związek małżeński z S.A.. Dnia [...] r. mąż podatniczki zawiesił swoją działalność gospodarczą. Właściwe urzędy skarbowe w kolejnych latach wydawały decyzje w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na dany rok podatkowy, zarówno w stosunku do skarżącej, jak i jej męża. Mąż skarżącej nie odwoływał się od powyższych decyzji, nie były one też wykonywane. Działalność gospodarcza męża skarżącej, S.A. została zlikwidowana w dniu [...] r.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w okresie zgłoszonej przerwy (zawieszenia działalności) podatnik, w tym przypadku małżonek skarżącej, jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Odpowiedź na to pytanie ma kluczowe znaczenie, gdyż od uznania czy małżonek skarżącej w okresie zawieszenia działalności gospodarczej był osobą prowadzącą działalność gospodarczą zależy możliwość skorzystania przez samą skarżącą z opodatkowania w formie karty podatkowej. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 u.z.p.d. podatnicy prowadzący działalność, o której mowa w art. 23, podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej, jeżeli małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że mąż skarżącej prowadził, czyli był zarejestrowanym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, w tym samym co strona czasie i zakresie oraz był tak samo, jak skarżąca podatnikiem zryczałtowanego podatku dochodowego opodatkowany w formie karty podatkowej.
W tym miejscu należy zauważyć, że u.z.p.d. przewiduje sytuację, w której w myśl art. 34, w przypadku zgłoszenia przez podatnika przerwy w prowadzeniu działalności w danym roku podatkowym nie pobiera się podatku opłacanego w formie karty podatkowej za cały okres przerwy, przy spełnieniu dodatkowych warunków określonych w tym przepisie. Jednakże zgłoszenie przez podatnika przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej opodatkowanej kartą podatkową, nawet jeśli przerwa trwała przez cały rok podatkowy, nie oznacza, że nie mają do niego zastosowania przepisy u.z.p.d. Przez cały okres przerwy obowiązuje bowiem decyzja ustalająca wymiar podatku za dany rok podatkowy, choć nie jest ona wykonywana, albowiem u.z.p.d. w powołanym przepisie wyklucza możliwość poboru podatku za ten okres.
Wbrew stanowisku skarżącej niezbędną przesłanką stosowania podatku zryczałtowanego nie musi być również osiąganie przychodu z działalności gospodarczej małżonka. Opodatkowanie takie, jeżeli jest stosowane funkcjonuje niezależnie od wystąpienia jakichkolwiek ekonomicznych efektów. Podatnik posiadający status podatnika podatku zryczałtowanego zobowiązany jest do zapłaty ustalonego na podstawie decyzji podatkowej zryczałtowanego podatku niezależnie od tego, czy uzyskuje jakiekolwiek przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, a nawet niezależnie od tego, czy działalność tę faktycznie prowadzi. Reasumując, sam fakt zawieszenia przez małżonka skarżącej w [...] r. działalności gospodarczej i nieosiąganie z tego tytułu przychodów nie powoduje, zdaniem Sądu, że S.A. utracił status podatnika podatku zryczałtowanego, a tym samym stanowi przesłankę negatywną do uzyskania takiego statusu przez J.A. W tej kwestii Sąd podziela ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd wyrażony w wyrokach NSA w Warszawie z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 362/07, z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 203/07 i z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 1505/06 oraz w wyrokach WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 264/06 i z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 797/06, (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca podała, że działała w pełnym zaufaniu do urzędników, którzy poinformowali ją, że do skorzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej wystarczy zawieszenie działalności prowadzonej przez współmałżonka. Skarżąca wyjaśniła, że gdyby uzyskała informację, że potrzebna jest likwidacja działalności jej męża do skorzystania przez nią z opodatkowania w formie karty podatkowej, to zostałaby ta działalność zlikwidowana i nie byłoby jakichkolwiek przeszkód, aby to uczynić, albowiem jej małżonek w okresie zawieszenia działalności faktycznie jej nie wykonywał i nie uzyskiwał z tego tytułu przychodu. W związku z powyższym, zdaniem podatniczki, jej mąż, informując o zawieszeniu swojej działalności dał do zrozumienia, że nie jest podatnikiem z tytułu prowadzenia owej działalności. Rzecz w tym, iż jak wynika z akt sprawy, złożył on jedynie oświadczenie o zawieszeniu działalności gospodarczej z dniem [...] r. Tymczasem w myśl przepisu art. 29 ust. 1 u.z.p.d., jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie. Jest zatem sprawą oczywistą, że złożenie oświadczenia o zawieszeniu działalności gospodarczej nie jest tożsame ze zgłoszeniem organowi podatkowemu likwidacji działalności gospodarczej lub dokonaniem wyboru innej formy opodatkowania w rozumieniu art. 29 ust. 1 zdanie drugie u.z.p.d. Wyłączenie zatem spod zakresu działania u.z.p.d. może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy podatnik, w terminie do 20 stycznia roku podatkowego, zgłosi likwidację działalności gospodarczej, bądź też dokona wyboru innej formy opodatkowania. Organy podatkowe trafnie zatem przyjęły, że zawieszenie działalności gospodarczej, to nie to samo co jej likwidacja, a skoro tak, to zawieszenie tej działalności w [...] r. bez jej likwidacji oznacza, że w [...] r. mąż skarżącej prowadził ją w dalszym ciągu i nie zrzekł się opodatkowania w formie karty podatkowej. Takie wnioski wynikają z wykładni przepisu art. 29 ust. 1 u.z.p.d., dokonanej przez NSA w powołanym wcześniej wyroku z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 1505/06 (Lex nr 439911). Także w ocenie Sądu przerwa zwana zawieszeniem wykonywania działalności na jakiś czas nie oznacza w istocie jej likwidacji, tym bardziej, iż wpis dotyczący tej działalności wykreślony został z ewidencji działalności gospodarczej dopiero w dniu [...] r. W sytuacji, gdy podatnik zryczałtowanego podatku dochodowego zawiesił jedynie działalność gospodarczą opodatkowaną w formie karty podatkowej, ale jej nie zlikwidował, dochodzi do przyjęcia przez ustawodawcę fikcji prawnej, iż podatnik ten nadal daną działalność prowadzi. Dotyczy to także sytuacji, gdy podatnik nie uzyskuje dochodów. Dopiero likwidacja równoznaczna jest z definitywnym zakończeniem działalności, bez możliwości jej ponownego podjęcia. W sprawie bezspornym jest, że dopiero w [...] r. mąż skarżącej zlikwidował działalność gospodarczą, w ramach której przychód był opodatkowany w formie karty podatkowej, co potwierdza, że miał świadomość różnicy między przerwą, a całkowitym jej zakończeniem.
Podsumowując, Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż do strony skarżącej nie miały zastosowania przepisy u.z.p.d. regulujące opodatkowanie w formie karty podatkowej oraz że bez znaczenia jest, czy mąż skarżącej w okresie przerwy w jego działalności gospodarczej uzyskiwał dochody/przychody opodatkowane w tej samej formie. Brak likwidacji działalności gospodarczej jak również niedokonanie wyboru innej formy opodatkowania spowodowało, że w świetle przepisów prawa podatkowego mąż skarżącej uznawany był za podmiot prowadzący nadal działalność gospodarczą opodatkowaną w formie karty podatkowej, w konsekwencji uniemożliwia skorzystanie przez skarżącą z opodatkowania jej przychodu w formie karty podatkowej w świetle art. 25 ust. 1 pkt 5 u.z.p.d. Zgłoszenie zawieszenia, czy przerwy w prowadzeniu działalności, nie skutkowało bowiem tym, że mąż skarżącej przestał być podatnikiem opodatkowanym w formie karty podatkowej pomimo, iż z uwagi na treść art. 34 u.z.p.d. nie był zobligowany do opłacenia podatku w tej formie. Nie ulega wątpliwości, że mąż skarżącej do dnia 28 stycznia 2009 r. (jak i w latach wcześniejszych) nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej, jak i nie obrał innej formy opodatkowania, co jest równoznaczne z prolongowaniem złożonego wcześniej wniosku o opodatkowanie kartą podatkową, a w konsekwencji podporządkowaniem się przepisom u.z.p.d. W związku z powyższym organ podatkowy wydawał decyzje ustalające stawkę karty podatkowej na kolejne lata. Decyzji tych małżonek skarżącej nie kwestionował, zarówno co do samego faktu traktowania go, jako takiego podatnika, jak i co do wysokości stawki. Bez znaczenia jest przy tym, że decyzja ta nie była wykonywana, bowiem zgodnie z art. 34 u.z.p.d. organ podatkowy zaniechał poboru ustalonego w niej podatku z uwagi na uznanie, iż małżonek skarżącej zgłosił przerwę w prowadzeniu działalności gospodarczej. Konsekwencją uznania, że małżonek skarżącej podlegał w [...] r. przepisom u.z.p.d., jest w świetle art. 25 ust. 1 pkt 5 u.z.p.d., niemożność skorzystania przez skarżącą z opodatkowania jej przychodu w formie karty podatkowej.
Skarżąca nie zgodziła się z organem co do konsekwencji prawnych niepowiadomienia organu przez nią o zmianach jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego przedstawionego w deklaracji PIT-16, a w szczególności braku takiego powiadomienia i wpływu powyższego na rzeczywistą utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej. Zgodnie z art. 36 ust. 7 u.z.p.d. o zmianach, o których mowa w ust. 1, 2 i 4, podatnik jest obowiązany zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego, najpóźniej w terminie siedmiu dni od powstania okoliczności powodujących zmiany. Natomiast zgodnie z art. 40 ust 1 pkt 3 u.z.p.d. w przypadku, gdy podatnik nie zawiadomi naczelnika urzędu skarbowego w terminie, o którym mowa w art. 36 ust. 7, o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej, bądź w zawiadomieniu poda dane w tym zakresie niezgodne ze stanem faktycznym naczelnik urzędu skarbowego stwierdza wygaśnięcie decyzji, o której mowa w art. 30 ust. 1. Z brzmienia powyższej regulacji wynika, że organy podatkowe słusznie postąpiły, odmawiając skarżącej zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej. Skarżąca stwierdziła, że brak stosownego powiadomienia organu mógłby stanowić podstawę do odmowy zastosowania przez organ opodatkowania w formie karty podatkowej, jedynie w sytuacji, gdyby strona z własnej winy nie powiadomiła o jednoznacznie interpretowanych i nie wywołujących wątpliwości w orzecznictwie przeszkodach zastosowania przedmiotowej formy opodatkowania. Zdaniem skarżącej okolicznością taką nie jest natomiast sytuacja prowadzenia działalności gospodarczej przez małżonka strony, ale w warunkach jej zaprzestania, czyli zawieszenia czy przerwy. W związku z czym, w jej ocenie, nie ma tu zastosowania art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. a u.z.p.d., stanowiący o obowiązku powiadomienia organu o zmianie. Z akt sprawy wynika, ze skarżąca, jak również jej mąż kilkukrotnie zawieszali prowadzone przez nich działalności gospodarcze. Skoro skarżąca uważała, że zawieszenie działalności współmałżonka nie powoduje utraty prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej, to nie wyjaśniła dotąd dlaczego w okresie od 26 września 2002 r. do 10 października 2002 r. nie zawiadomiła organu o zmianach jakie zaszły, a w tym okresie ani ona, ani jej małżonek nie zgłaszali przerwy czy zawieszenia w działalności gospodarczej.
Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty skarżącej co do faktu wprowadzenia w błąd przez pracownika urzędu skarbowego. Zgodnie z art. 121 § 2 O.p. organy podatkowe w postępowaniu podatkowym są obowiązane udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Natomiast zastosowanie się podatnika do błędnej informacji nie może mu szkodzić, gdy błędna informacja została mu udzielona w trybie powyższego przepisu. Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. małżonek skarżącej oświadczył, że nie może sobie przypomnieć nazwiska osoby, która go poinformowała o możliwości zawieszenia działalności gospodarczej, nie mniej była mowa o tym, że nie może być działalność gospodarcza jego i skarżącej prowadzona równocześnie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o pisemną interpretację przepisów prawa, przedstawiając przedmiot niniejszej sprawy, a tylko takie stanowisko organu podatkowego byłoby wiążące w sprawie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że zakres obowiązku udzielania stronom informacji w postępowaniu podatkowym jest w istotny sposób ograniczony. Dla porównania w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: "K.p.a.") zasada udzielania informacji sformułowana została szeroko. Obejmuje ona obowiązek organów administracji publicznej należytego i wyczerpującego informowania stron o wszelkich okolicznościach, zarówno faktycznych jak i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Natomiast w postępowaniu podatkowym przedmiotem informacji i wyjaśnień są tylko przepisy prawa podatkowego pozostające w związku z przedmiotem postępowania. Organy podatkowe nie mają obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Ponadto, o ile według K.p.a. informowanie stron powinno być "należyte i wyczerpujące", to komentowany wcześniej przepis O.p. przewiduje udzielanie informacji jedynie "niezbędnych". Warto też zwrócić uwagę na fakt, że O.p. nie zawiera odpowiednika tej części przepisu art. 9 K.p.a., który przewiduje, że organy administracji publicznej obowiązane są czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Już na gruncie 9 K.p.a. w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że obowiązek czuwania nie oznacza udzielania porad prawnych ani przewidywania ryzyka wiążącego się z zaplanowanymi działaniami, czy też zawiadamiania podatnika o zmianie reguł opodatkowania. Tak szeroko rozumiany obowiązek byłby nawet niemożliwy do wykonania. Obowiązku czuwania nie przewiduje również art. 12 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji (S. Babiarz, B Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa – Komentarz, Warszawa 2007, str. 496 – 497). W niniejszej sprawie nie naruszono więc ani zasady udzielania przez organ podatkowy informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego, ani też zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 i § 2 O.p.) Wbrew zatem zarzutom zawartym w piśmie skarżącej z dnia 11 stycznia 2010 r., za nieuzasadnione uznać należy oczekiwania skarżącej, co do umieszczenia w decyzji wyjaśnień, czy pouczeń, co do zasad i warunków opodatkowania w formie karty podatkowej.
Fakt, że ocena organów dokonana w niniejszej sprawie nie jest zgodna z oczekiwaniami podatniczki, nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznał, że organy podatkowe nie naruszyły zasad postępowania podatkowego (art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.).
Reasumując w ocenie Sądu w toku analizowanego postępowania podatkowego nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego skargę jako pozbawioną podstaw należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
|/-/ M. Bejgerowska |/-/ W. Zygmont |/-/ S. Małek |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło