II OZ 855/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 651/11 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 651/11 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 651/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił H. K. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 651/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę H. K. na w/w decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011 r. Sąd odrzucił wniosek H. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, jako wniesiony z uchybieniem terminu. W dniu 5 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej – adwokat M. C., ustanowiony w ramach prawa pomocy, złożył za pośrednictwem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie z dnia 7 grudnia 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wskazał, że argumentacja wniosku sprowadza się do tego, że pełnomocnik strony został poinformowany o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącej w ramach przyznanego jej prawa pomocy przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie dopiero w dniu 2 lipca 2012 r. Postanowienie odrzucające wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku, zostało zaś wydane w dniu 7 grudnia 2011 r., a wiec w czasie, kiedy skarżąca działała w niniejszej sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu I instancji powyższa argumentacja nie uprawdopodabnia, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 7 grudnia 2011 r. nastąpiło bez winy skarżącej. Sąd I instancji podkreślił, iż odpis powyższego postanowienia został jej prawidłowo doręczony w dniu 16 grudnia 2011 r. wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia od tego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Sądu I instancji, w terminie 7 dni od dnia odpisu postanowienia z uzasadnieniem. W ocenie Sądu I instancji okoliczność, iż w okresie biegu terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia, tj. do dnia 23 grudnia 2011 r., skarżąca działała w niniejszej sprawie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie może przemawiać za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Sąd I instancji podkreślił, iż rygor w zakresie sporządzenia i wniesienia tego zażalenia był minimalny. Nie podlegało ono przymusowi adwokackiemu (radcowskiemu), zaś ewentualne jego braki lub błędy byłyby usuwane we współpracy z sądem. Sąd I instancji uznał, iż skuteczne wniesienie przewidzianego środka zaskarżenia od postanowienia z dnia 7 grudnia 2011 r. nie było zatem uzależnione od korzystania przez skarżącą z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. K. reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu M. C. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie: - art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), polegające na nieuwzględnieniu wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie pełnomocnikowi skarżącej terminu do złożenia zażalenia z dnia 5 lipca 2012 r. i rozpoznanie tegoż zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, a zatem nie może odnieść zamierzonego skutku. Wskazać należy, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych p.p.s.a. prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 352/10 oraz z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 581/08). W świetle powyższego za słuszne należy uznać przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W przedmiotowej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 7 grudnia 2011 r. podano okoliczność, że w/w postanowienie zostało wydane przed wyznaczeniem dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik skarżącej podniósł, iż 7 dniowy termin o którym mowa w art. 87 p.p.s.a. powinien być liczony od dnia 2 lipca 2012 r., tj. od dnia, w którym dowiedział się o wyznaczeniu go przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie do reprezentowania skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie argument podniesiony w zażaleniu nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, bowiem jedynie nagłe i nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa i uzasadniać uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Zwłaszcza, że postanowienie odrzucające wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku, zostało wydane w dniu 7 grudnia 2011 r., a wiec w czasie, kiedy skarżąca działała w niniejszej sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika. W sytuacji, gdy odpis powyższego postanowienia został skarżącej prawidłowo doręczony w dniu 16 grudnia 2011 r. wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia od tego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Sądu I instancji, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu postanowienia z uzasadnieniem, nie było przeszkód, aby skarżąca złożyła wniosek w zakreślonym terminie. W niniejszej sprawie skarżąca nie dopełniła tego obowiązku, w związku z czym za niedopuszczalne należy uznać przerzucanie odpowiedzialności za własne działania na Sąd, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła żadnego zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikałoby, iż jej stan zdrowia nie pozwalał jej na samodzielne prowadzenie swoich spraw. Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.