IV SA/Gl 65/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. nr [...]; 2) zasądza na rzecz skarżącej od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 1 pkt 2 i art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), nie stwierdził u J.S. choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że w orzeczeniu lekarskim nr [...]z dnia [...]r. lekarze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz w orzeczeniu nr [...]z dnia [...] r. lekarze Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł. nie rozpoznali przedmiotowej choroby zawodowej. Z kolei dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że strona pracowała w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, ponieważ pracowała od 2000 r. w "A" Sp. J. w R. jako pracownik obsługi wtryskarki i miała kontakt z licznymi środkami takimi jak olej hydrauliczny, żywica i inne środki chemiczne alergizujące. W konkluzji uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, że uprawnione placówki przeprowadziły trzykrotną hospitalizację strony diagnostykę alergologiczną z wykorzystaniem powszechnych alergenów takiej choroby nie rozpoznały. Odwołanie od tej decyzji do organu wyższej instancji wniosła J.S. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji oraz ze sposobu badania przez medyczne jednostki orzecznicze. Zdaniem odwołującej się badanie nie było przeprowadzone w sposób profesjonalny, ponieważ badania nie zostały przeprowadzone na tych środkach, które występowały w środowisku pracy. Zastrzeżenia zgłosiła do postępowania jednostki orzeczniczej wyższego stopnia, ponieważ występowała o powtórzenie wszystkich badań z wykorzystaniem środków pochodzących z zakładu pracy, jednakże tego nie zrobiono. Nadto podkreśliła, że pracodawca w miejscu wykonywania pracy nie zapewniał odzieży ochronnej, jak również podniosła zastrzeżenia co do legalności funkcjonowania przedmiotowego podmiotu. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach zapadłego rozstrzygnięcia wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania a następnie przybliżył wymogi jakie muszą zostać spełnione, aby orzec chorobę zawodową. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że strona pracowała w warunkach narażenia na powstanie przedmiotowej choroby zawodowej. Podkreślono, że J. S. badana była przez dwie uprawnione do tego placówki medyczne, które orzekły o braku podstaw do rozpoznania u strony przedmiotowej choroby zawodowej. W orzeczeniach tych podkreślono, że w następstwie przeprowadzonych badań nie stwierdzono zmian uzasadniających rozpoznanie choroby zawodowej. W oparciu o wyniki testów alergologicznych stwierdzono dodatnie z powszechnymi alergenami i ujemne z alergenami zawodowymi, nadto dostrzeżono okresowe występowanie zmian skórnych pomimo ustania narażenia zawodowego, a tym samym uznano, że brak jest dostatecznych podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się J. S., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organów administracji i podtrzymała zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W szczególności zarzuciła tym organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, w tym brak przeprowadzenia badań z wykorzystaniem próbek substancji pochodzących z zakładu pracy. W motywach uzasadnienia przybliżyła warunki swojego zatrudnienia, jak również wymieniła tworzywa sztuczne z którymi miała do czynienia w miejscu pracy. Podkreśliła, że placówki medyczne przeprowadzając badania nie wykorzystywały substancji pochodzących z jej zakładu pracy, a w nim miała kontakt z substancjami o składzie objętym tajemnicą handlową, lecz opierały się o materiały pochodzenia pospolitego. W ten sposób przeprowadzone badanie obarczone jest wadami, albowiem nie daje możliwości rozpoznania autentycznego narażenia na środki alergizujące występujące w miejscu wykonywania zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w graniach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. W pierwszej kolejności przyjdzie przedstawić stan prawny, jaki stanowi podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w sprawie, ponieważ stan ten w trakcie prowadzonego postępowania uległ istotnej zmianie. Przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w momencie wszczęcia postępowania obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), natomiast w okresie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywało już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Zgodnie z treścią § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Unormowanie to oznacza, że w stosunku do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia zastosowanie mają przepisy tego rozporządzenia, a czynności procesowe przeprowadzone w oparciu o postanowienia rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., są prawnie skuteczne i wywołują wszystkie prawem przewidziane skutki. W rozpatrywanej sprawie opinie uprawnionych placówek medycznych wydane zostały już po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. zatem spełniają wymogi wynikające z nowych unormowań. Nadto w podstawie prawnej wydanych rozstrzygnięć przywołano przepisy obowiązujące w dniu ich podejmowania. Stosownie do postanowień art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Po myśli art. 2352 tego Kodeksu rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że w załączniku do rozporządzenia wykonawczego dotyczącego chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. zamieszczono wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpią udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy. W wykazie tym wymienione zostały schorzenia, które prawodawca uznał za chorobę zawodową. Oznacza to, że rozpoznanie schorzenia wymienionego w tym wykazie będzie równoznaczne z rozpoznaniem choroby zawodowej, o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi przewidziane przepisami prawa. Zatem placówki orzecznicze wypowiadające się w sprawie jak również organy sanitarne podejmujące rozstrzygnięcia w przypadku rozpoznania określonego schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych nie są uprawnione do tego, aby uznawać rozpoznane schorzenie za część składową innego już wcześniej rozpoznanego, ponieważ postanowienia Kodeksu pracy i rozporządzenia wykonawczego dotyczącego chorób zawodowych nie dają podstaw do odmiennego ujmowania obowiązujących unormowań prawnych. Decyzja wydana przez organ administracji musi spełniać wymogi formalne przewidziane treścią art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie, którym dowodom organ przyznał moc dowodową, a którym odmówił takiej mocy, jak również odnieść się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Nadto zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ administracji podejmuje rozstrzygnięcie po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a zatem po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego. Przedstawione powyżej rozważania dotyczące stanu normatywnego w sprawie jak również wymogów stawianych prawidłowej decyzji mają istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy. Organy administracji obu instancji odmówiły skarżącej rozpoznania choroby zawodowej – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, a w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć zaznaczyły, że uprawnione placówki medyczne podejmując stosowne orzeczenia nie rozpoznały u skarżącej powyższej choroby zawodowej. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że przedłożone przez organ odwoławczy akta nie są kompletne, ponieważ nie zawierają żadnych dokumentów pozwalających ustalić warunki pracy skarżącej. W aktach tych znajduje się upoważnienie dla przeprowadzenia postępowania zmierzającego do oceny narażenia zawodowego i przeprowadzenia kontroli w dniu [...]r., jednakże brak jest wyników przeprowadzonego postępowania. Nadto należy zauważyć, że jedyne informacje dotyczące warunków pracy skarżącej znajdują się w piśmie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. skierowanego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. . W świetle powyższego skład orzekający w tej sprawie nie był w stanie zweryfikować twierdzeń organu administracji, gdy idzie o warunki pracy skarżącej. Brak tej części dokumentacji może wynikać z tego, że organ pierwszej instancji jej nie zgromadził względnie być następstwem niedbalstwa i niedopełnienia podstawowych obowiązków. Zatem uznać należy, że organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją tego stanu jest to, że wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkjt 1 lit, "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyżej zostało zaznaczone, że organ administracji publicznej wydaje decyzję administracyjną po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zarzuciła organom administracji, że wydały decyzję w sytuacji, kiedy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, a w szczególności podniosła, że uprawnione placówki medyczne nie przeprowadziły badań z wykorzystaniem materiałów, z którymi miała kontakt w miejscu pracy. Podniesiony przez skarżącą zarzut musi zostać uwzględniony. Z istoty zasady prawdy obiektywnej wynika, że organ administracji obowiązany jest wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy przed wydaniem decyzji. Skarżąca w ramach postępowania odwoławczego sygnalizowała, że uprawnione placówki medyczne nie przeprowadziły przewidzianych badań z wykorzystaniem tworzyw, smarów i innych substancji chemicznych występujących w miejscu wykonywania zatrudnienia, a w szczególności tworzywa "Santoprent", którego skład chemiczny objęty jest tajemnicą handlową. Placówki medyczne przeprowadziły badanie jedynie w odniesieniu do części substancji chemicznych występujących w środowisku pracy i to z wykorzystaniem kart charakterystyki danej substancji. Podniesiony przez skarżącą zarzut wpisuje się w ocenę akt administracyjnych przedłożonych przez organ odwoławczy, ponieważ jak było to już powyżej sygnalizowane, akta te nie zawierają dokumentacji dotyczącej postępowania epidemiologicznego, a zatem nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzeń zamieszczonych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji i organu odwoławczego ze stanowiskiem prezentowanym przez J.S. Oznacza to, że postępowanie dowodowe w sprawie obarczone jest istotnymi uchybieniami, uzasadniającymi uwzględnienie wniesionej skargi, albowiem wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją niniejszego orzeczenia jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji, który winien we własnym zakresie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W ramach tego postępowania winien zwrócić się do placówki orzeczniczej wyższego stopnia o przeprowadzenie uzupełniających badań z wykorzystaniem substancji, z którymi skarżąca miała kontakt w miejscu zatrudnienia. W szczególności takie badania powinny być przeprowadzone z wykorzystaniem tworzywa pod nazwą Santoprent, którego skład chemiczny nie jest znany z uwagi na tajemnicę handlową. Nadto do akt administracyjnych dołączone powinny zostać dokumenty wskazujące na warunki w jakich skarżąca wykonywała pracę. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego organ pierwszej instancji podejmie stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wskazania zamieszczone w uzasadnieniu niniejszego wyroku, jak również stanowisko zajęte przez placówkę orzeczniczą wypowiadającą się w sprawie. W niniejszej sprawie Sąd z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji nie orzekał o jej wykonalności. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję.