II OSK 663/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-07-17

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Elżbieta Kremer, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której skład orzekający był inny niż w decyzji poprzedzającej, została wydana z naruszeniem przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a.)?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie narusza przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu, jeśli obie decyzje zostały wydane przez różne składy orzekające. Kluczowe jest, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczy wyłączenia pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, a nie jakiejkolwiek wcześniejszej decyzji w sprawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kabino-suszarki lakierniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z 1999 r. z powodu rażącego naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA oddalił skargę na decyzję SKO stwierdzającą nieważność. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów o wyłączeniu członków SKO od udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 lipca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Elżbieta Kremer (spr.) del. WSA Mariola Kowalska Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 października 2011 roku sygn. akt II SA/Bd 927/11 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2011 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 października 2011 r. oddalił skargę W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego: W. D. złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji kabino-suszarka. Zamierzał tam zlokalizować kontener z blachy ocynkowanej. W dniu [...] lipca 1999 r. Wójt Gminy N. W. W. na podstawie art. 39 ust. 2, art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139) oraz ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr 90/XIX/92 Rady Gminy Nowa Wieś Wielka z dnia 10 września 1992 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Bydgoskiego Nr 13 z dnia 8 grudnia 1992 r., poz. 236) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie kontenerowej kabino-suszarki lakierniczej. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa inwestycja dotyczy terenu oznaczonego w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Nowa Wieś Wielka symbolem G 2 MN, MR - tereny zabudowy zagrodowej oraz budownictwa jednorodzinnego. Projektowana inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja powyższa stała się ostateczna, nie wniesiono od niej odwołania. W dniu [...] stycznia 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy wpłynęło pismo Wojewody Kujawsko-Pomorskiego o zbadanie legalności wydanej decyzji Wójta Gminy Nowa Wieś Wielka. Zdaniem Wojewody Kujawsko-Pomorskiego decyzja ta mogła zostać wydana z naruszeniem obowiązującego w dniu jej wydania miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego. W dniu [...] lutego 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy wpłynęło wspólne pismo J. i Z. M. o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji Wójta Gminy Nowa Wieś Wielka na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. We wniosku podniesiono, że wydanie warunków zabudowy pozwalających na budowę komory lakierniczej na działce nierzemieślniczej w centrum zabudowy domków jednorodzinnych zabudowy zagrodowej (istniała już posesja wnioskodawców) było złamaniem podstawowych zasad zagospodarowania przestrzennego oraz naruszeniem interesu społecznego. Wójt wydając warunki zabudowy dla tej inwestycji w ocenie wnioskodawców naruszył miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który zakładał na tym terenie wyłącznie zabudowę zagrodową oraz budownictwo jednorodzinne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z [...] maja 2010 r. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta bowiem nie doszło jego zdaniem przy jej wydawaniu do naruszenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. na skutek rozpoznania wniosku J. i Z. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO wskazało, że nie można stwierdzić, iż zamierzenie inwestora było sprzeczne z ustaleniami planu. Zgodnie z ustaleniami tego planu niedopuszczalne było zlokalizowanie nowej zabudowy usługowej wyłącznie w strefie uciążliwości oczyszczalni ścieków, natomiast innego ograniczenia w tej jednostce bilansowej plan nie przewidywał. Działka inwestora nie leżała w strefie zakazu lokalizowania nowej zabudowy usługowej. Na tę decyzję złożyli oni skargę do sądu, wywodząc, że decyzja o wydaniu warunków zabudowy dla tej inwestycji została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa oraz naruszeniem interesu społecznego, bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Nowa Wieś Wielka, na podstawie którego podjęto decyzję o warunkach zabudowy ww. inwestycji, zakładał na tym terenie wyłącznie zabudowę zagrodową oraz budownictwo jednorodzinne. Podnieśli także, że decyzję z [...] lipca 1999 r. wydano bez wymaganych prawem wcześniejszych uzgodnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 września 2010 r., sygn.. akt II SA/Bd 712/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2010 r. W ocenie sądu, w decyzji z [...] lipca 1999 r. Wójta Gminy błędnie określono miejsce lokalizacji inwestycji, co zresztą dostrzegło Kolegium. Sąd wskazał, że z treści dokumentów z akt sprawy wynika, że na niektórych terenach miejscowości dopuszczono możliwość lokowania usług, co nie było przedmiotem jakiejkolwiek analizy w zaskarżonej decyzji, a co niewątpliwie stanowi oczywiste uchybienie organu. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie zbadał także, czy wydając decyzję z dnia [...] lipca 1999 r. organ decyzyjny był w posiadaniu odpowiednich uzgodnień, np. środowiskowych. Sąd stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję organ uchybił przepisom art. 6-8 i art. 75-78 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 i 2 i 158 § 1k.p.a., art. 40 ust. 1 i art. 42 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy, art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) stwierdziło nieważność decyzji Wójta. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Kolegium wskazało, że przepisami wiążącymi dla oceny stanu faktycznego są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stwarza prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadami materialnoprawnymi wymienionymi art. 156 § 1 k.p.a. Powołany przez wnioskodawców art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium stwierdziło, że kluczowe znaczenie dla wyniku postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu miały ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Kolegium, zestawienie treści obowiązującego wówczas planu z treścią weryfikowanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wskazuje na oczywistą sprzeczność pomiędzy zapisami uchwały a rodzajem inwestycji realizowanej na podstawie weryfikowanej decyzji. Na terenie przedmiotowej nieruchomości gruntowej w dacie wydania weryfikowanej decyzji nie było możliwości realizacji inwestycji polegającej na budowie kontenerowej kabino-suszarki lakierniczej, albowiem inwestycja ta nie była związana z funkcją tego terenu nadaną w planie. Powyższe niewątpliwie dowodzi, iż weryfikowana decyzja została wydana niezgodnie z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego wówczas na terenie objętym wnioskowaną inwestycją, czyli z rażącym naruszeniem art. 40 ust. 1 i art. 42 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Treść decyzji można, zdaniem SKO, określić jako przeciwstawiającą się tym przepisom, na podstawie których została wydana. Nie dokonano również stosowych uzgodnień środowiskowych, wymaganych dla tego typu obiektów. W ocenie SKO problematyka w zakresie uzgodnień kwestionowanej decyzji nie należy do postępowania nieważnościowego, lecz do postępowania wznowieniowego, a planowana inwestycja jest sprzeczna w sposób oczywisty z jednoznacznie brzmiącym zapisem planu o przeznaczeniu terenu, a tym samym przesądza o tym, że decyzja z dnia [...] lipca 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem w/w przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy na skutek rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, powielając w całości jej argumenty. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył skarżący, wnosząc o stwierdzenie nieważności alternatywnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez wydanie orzeczenia przez pracowników podlegających wyłączeniu stosownie do art. 24 § 1 ust. 5 k.p.a. W przypadku samorządowego kolegium odwoławczego brak jest podziału na dwie instancje - wyższą i niższą. Rozstrzygnięcia zapadają zatem w ramach jednej instancji i hipotezę art. 24 §1 ust. 5 k.p.a. należy stosować odpowiednio. Zatem przeprowadzone postępowanie jest dotknięte nieważnością uwzględnianą przez sąd administracyjny z urzędu. Skarżący w pozostałej części podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wywodząc, że SKO w Bydgoszczy nie pozyskało pełnej wiedzy o faktach. Skarżący wskazał na wybiórczość w doborze faktów i niekompletność pozyskanego materiału dowodowego także w zakresie nie ustalenia przez SKO, czy i jak w treści uchwały Rady Gminy uregulowano kwestię istniejących obiektów usługowych na terenach gminnych. Jest to kwestia pierwszorzędnej ważności, bowiem nie można abstrahować od stanu faktycznego i prawnego istniejącego przed wydaniem decyzji przez Wójta Gminy Zdaniem skarżącego, zakładając zatem teoretycznie, że decyzja Wójta Gminy zostanie uchylona, to nie zmieni to faktu, że skarżący nadal będzie kontynuował w tym miejscu działalność lakierniczą, tyle że nie będzie mógł stosować nowoczesnej komory, tylko powróci do poprzedniej technologii lakierowania. Skarżący stwierdził, że SKO dokonało niewłaściwej interpretacji wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 września 2010 r. i dlatego wskazało na brak wymaganych uzgodnień, co doprowadziło do rozważań o charakterze rozbudowy przedsiębiorstwa skarżącego. Ustalenie to powinno opierać na przesłankach obiektywnych przemawiających za ustaleniem, że doszło do rozbudowy i nie może być rozpatrywane przez pryzmat technologii stosowanej przed i po wdrożeniu zamkniętej komory lakierniczej. Przywołane okoliczności, potwierdzone zebranym już do tej pory materiałem dowodowym, czynią, zdaniem skarżącego, zasadnym przyjęcie, że zgodnie z art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wykonany montaż nie spowodował zmiany sposobu zagospodarowania terenu i z uwagi na swój zakres nie wymagał ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wprowadzona dzięki wykonanej pracy montażowej nowsza technologia części pracy ograniczała dotychczasowy wpływ na środowisko i w związku z tym organ ten nie był uprawniony do kwalifikowania planowanej inwestycji w myśl przepisów szczególnych dotyczących inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Ponadto decyzja Wójta Gminy tylko w części dotyczyła wprowadzenia nowej technologii lakierowania (uznanej przez SKO za rozbudowę), zaś w części dotyczyła m.in. odnowienia wyciągów dachowych bez zmiany technologii, które, nawet gdyby nowa komora lakiernicza nie była zainstalowana, i tak należałoby wykonać dla potrzeb działalności prowadzonej zgodnie z dotychczasową technologią. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, wskazując na art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnośnie do naruszenia art. 27 § 1a k.p.a. sąd wskazał, że w ponownym rozpatrzeniu sprawy nie brały udziału osoby, które orzekały przy wydaniu decyzji w I instancji. Sąd dostrzegł, że składy orzekające były zbieżne, lecz nie w toku instancji. Sąd wskazał, że zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 415 ze zm.), dalej zwanej u.z.p i stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dla danego obszaru plan został uchwalony (art. 42 ust. 1 pkt 2 u.z.p.), a więc podlega kontroli zgodności z nim. Słusznie organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja tego warunku nie spełnia. Teren, którego dotyczyła inwestycja, oznaczony jest w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego symbolem G 2 MN, MR i, jak wynika wprost z treści planu, dopuszczona na tym terenie jest jedynie zabudowa zagrodowa i budownictwo jednorodzinne. Brakuje natomiast jakiejkolwiek możliwości zabudowy na cele usługowe. Sąd wskazał, że w świetle art. 39 u.z.p. przedmiotowa budowa powodowała zmianę sposobu zagospodarowania terenu wskutek wykonania nowego obiektu budowlanego, a obiekt powstał w miejscu, na którym wcześniej nie znajdował się żaden inny obiekt. Bez znaczenia jest tu twierdzenie skarżącego, że prowadził już wcześniej działalność usługową (zakład lakierniczy) i nie doszło do rozbudowy, lecz do prostego montażu nowszego i bardziej nowoczesnego urządzenia oraz kwestia poprawy w ten sposób ochrony środowiska. Decyzja nie dotyczyła również odnowienia wyciągów dachowych, gdyż nie potwierdzają tego dokumenty. Sąd wskazał na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Sąd podniósł również, że naruszenie prawa wymagane dla stwierdzenia nieważności decyzji musi być oczywiste, rażące i zdecydowanie ingerować w porządek prawny, gdyż jest sytuacją wyjątkową. Sąd wskazał, że zmiana zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 39 ust. 1, musi być zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Biorąc zaś pod uwagę treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażąco będzie naruszać prawo decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu sprzecznie z postanowieniami planu miejscowego. Sprzeczność ta musi być oczywista i jednoznaczna, zaś decyzja ustalająca takie warunki nie może być zaakceptowana z punktu widzenia praworządności i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, co wystąpiło w niniejszej sprawie. Od tego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania przez obrazę przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt. 5 k.p,a. polegającą na ich niezastosowaniu. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał (przywołując także stanowisko TK i orzeczenia sądów administracyjnych), że skład Kolegium rozpoznający jego sprawę był sprzeczny z prawem, gdyż przepis stanowi o wyłączeniu w sprawie. Po wyroku natomiast nie rozpoczęła się nowa sprawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwym zastosowaniu (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), której przesłanki określa przepis art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki nieważności postępowania. Skarga kasacyjna jest niezasadna, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu. Natomiast nie podniesiono żadnych zarzutów merytorycznych związanych z kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że istota sporu sprowadza się do wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a., a konkretnie wykładni przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zgodnie z którym, Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie: w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, który to przepis na podstawie art. 27 § 1 k.p.a ma zastosowanie do członków samorządowego kolegium odwoławczego. Dokonując wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w aktualnym brzmieniu tego przepisu, warto przypomnieć, że przed zmianą, która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011r. przepis ten miał następującą treść " pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której w niższej instancji brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji". Na tle tego pierwotnego brzmienia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, jak również Trybunał Konstytucyjny. Powodem tego zainteresowania tym przepisem było poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, czy przepis ten ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w przypadku decyzji wydanej na podstawie art.127 § 3 k.p.a., czyli po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wątpliwości wynikły stąd , że art. 24 § 1 pkt 5 wyłączał pracownika organu od udziału w sprawie, w której w niższej instancji brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, natomiast wydana na podstawie art.127 § 3 k.p.a. decyzja jest wydaną przez ten sam organ, w tym przypadku samorządowe kolegium odwoławcze. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 (publ. ONSAiWSA z 2007 r. Nr 3, poz. 61) przyjęto, iż art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało w pełni podzielone przez Trybunał Konstytucyjny, który na rozprawie w dniu 15 grudnia 2008 r. rozpoznawał pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim ogranicza wyłączenie członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do członka kolegium, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest zgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej. W wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 229, poz. 1539) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07 ustawą z dnia 24 września 2009r. (Dz. U Nr 195, poz.1501 ), która weszła w życie w dniu 8 grudnia 2009r. dodano w art.27 kpa ust 1a zgodnie z którym członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. W wyniku nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego, dokonanego ustawą z dnia 4 grudnia 2010r. (Dz. U. 2011 r. Nr 6 poz.18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011r. art.24 § 1 pkt 5 uzyskał aktualne brzmienie, czyli pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wprowadzona nowelizacja art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. spowodowała, że przepis art. 27 ust.1a k.p.a. stał się już zbędny, albowiem art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § ust.1 k.p.a. obejmuje również członków samorządowego kolegium odwoławczego, jednak art. 27 ust.1a nie został uchylony. Przechodząc do rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji zaskarżona decyzja nie została wydana w warunkach art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wykładni przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. proponowanej przez skarżącego kasacyjnie. Natomiast zdaniem Sądu zasadnie podnosi skarżący jak również trafnie wskazuje się w piśmiennictwie, że instytucja wyłączenia pracownika służy przede wszystkim realizacji dwóch zasad ogólnych - zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że "bezstronność organu administracji oraz jego pracowników jest jednym z warunków realizacji sprawiedliwości proceduralnej w ramach postępowania administracyjnego. Od organów administracji wymaga się prowadzenia postępowania w sposób uczciwy, zapewniający poszanowanie interesów stron". Istnieją dwie grupy przyczyn wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu: grupa przypadków bliskości wobec stron oraz grupa przypadków bliskości wobec sprawy. Przyczyną mieszczącą się w grupie przypadków bliskości wobec sprawy jest sytuacja wskazana w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Na mocy tej normy pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której w brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Odczytując normę prawną zawartą w przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. należy zwrócić uwagę, że wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie podlega nie każdy pracownik, który brał udział w danej sprawie, ale tylko ten pracownik który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Jednym słowem dla wyłączenia danego pracownika od udziału w sprawie decydujący jest fakt, że pracownik ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, a więc nie jakiejkolwiek decyzji, która w danej sprawie na przestrzeni czasu została wydana, ale zaskarżonej decyzji, czyli tej konkretnej decyzji od której ma być rozpatrzone odwołanie, lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Za taką wykładnią przemawia samo brzmienie przepisu, który fakt wyłączenia pracownika od udziału w sprawie łączy w sposób wyraźny z wydaniem zaskarżonej decyzji. Przepis ten nie wyłącza od orzekania w danej sprawie administracyjnej osoby, która w postępowaniu administracyjnym wszczętym w tej sprawie dokonywała jakichkolwiek czynności procesowych, wyłącza natomiast od orzekania w sprawie polegającej na kontroli decyzji administracyjnej (w trybie odwoławczym, czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) osoby, która w przeszłości tę decyzję, będącą obecnie przedmiotem kontroli wydała. Dlatego też należy stwierdzić, że decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy wydana na skutek rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. Samorządowego Kolegium nie narusza przepisów art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 k.p.a., albowiem obie decyzje zostały wydane przez różne składy członkowskie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W takich okolicznościach zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b p.p.s.a. jest bezprzedmiotowy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło