II SA/Rz 589/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-10-19
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina K. może być uznana za inwestora i adresata decyzji nakazującej rozbiórkę kładki wybudowanej przez mieszkańców, jeśli nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości, na której kładka się znajduje?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie ustaliły wyczerpująco, kto był inwestorem kładki. Nakazanie rozbiórki Gminie K., która nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości, stanowi naruszenie prawa materialnego, ponieważ Gmina nie należy do kręgu podmiotów wskazanych w art. 52 Prawa budowlanego jako potencjalnych adresatów takiego nakazu. Organy naruszyły również przepisy postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.), nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki kładki na rzece M., wybudowanej przez mieszkańców wsi Iskrzynia bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały Gminę K. za inwestora i nałożyły na nią obowiązek rozbiórki. Gmina K. wniosła skargę, zarzucając, że nie jest inwestorem, właścicielem ani zarządcą kładki i nie powinna być stroną postępowania. Sąd administracyjny rozpoznał skargę Gminy K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej G. K. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] ; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej G. K. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Gminy K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010, nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2010r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie przedstawiał się następująco.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie budowy kładki na rzece M. na działkach o nr 805, 742 i 825 położonych w I. W trakcie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2007r. kontroli organ I instancji ustalił, że kładka na rzece M. usytuowana na w/w działkach, została wybudowana na przełomie maja i czerwca 2007r. oraz, że była to zbiorowa inicjatywa mieszkańców ul. [...]. Osoby uczestniczące w kontroli nie posiadały wiedzy na temat pozwolenia na budowę tej kładki.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2007r., znak: [...] Wójt Gminy K. poinformował organ I instancji, że działki o nr ewid. 805, 742, 825 położone w miejscowości Iskrzynia nie są objęte obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie była również wydawana przez Wójta Gminy K. decyzja o warunkach zabudowy dla tych działek, której przedmiotem byłaby budowa kładki na rzece M. Według posiadanych informacji przez Wójta Gminy K. inwestorem budowy kładki była grupa inicjatywna mieszkańców miejscowości I.
Decyzją z dnia [...] września 2007 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał Gminie K. rozbiórkę kładki na rzece M. wybudowanej na działkach nr 805, 742 i 825 położonych w I. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r., znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania Gminy K. od w/w decyzji z uwagi na fakt, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. akt: P 37/06 orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust 1 Konstytucji, w związku z czym wystąpiła przesłanka umożliwiająca obligatoryjne zawieszenie postępowania.
Ustawą z dnia 8 października 2008r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 206 z 2008r., poz. 1287) został zmieniony art. 48 ust. 2 pkt 1 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, zwanej dalej ustawą, wobec czego postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r., znak: [...] WINB podjął zawieszone postępowanie w celu rozpatrzenia odwołania Gminy K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2007r., znak: [...]. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2009r., znak: [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2007 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2010r., znak: [...] nałożył na Gminę K. obowiązek przedstawienia w terminie do [...] sierpnia 2010r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Równocześnie zostały ustalone wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń, tj. kładkę należało zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych poprzez wygrodzenie dostępu do niej i oznakowanie zakazem wstępu. Gmina K. nie przedłożyła wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie.
Z uwagi na powyższe, decyzją I instancji z dnia [...] listopada 2010r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał Gminie K. rozbiórkę kładki na rzece M. zlokalizowanej na działkach nr 805, 742 i 825 położonych w I. W podstawie prawnej powołał się na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 48 ust.1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy.
Jak wskazał organ II instancji w uzasadnieniu organ I instancji prawidłowo oparł się o przepis art. 48 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, z którego wynika, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie przedłożenie przez Gminę K. w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów skutkuje brakiem podstaw prawnych do prowadzenia dalszego postępowania zmierzającego do "zalegalizowania" przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina K., zarzucając naruszenie art. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 48 i art. 52 ustawy oraz art. 28 k.p.a., poprzez przyjęcie, że Gmina K. jest stroną postępowania i ma obowiązek dokonać rozbiórki kładki na rzece M. oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji.
Gmina K., z uwagi na fakt, że nie jest stroną w przedmiotowej sprawie, nie może być adresatem decyzji, a tym bardziej jej wykonawcą. Przedmiotowa kładka została wybudowana przez mieszkańców I. na działce nr 805, będącą w zarządzie Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych oraz na działkach stanowiących własność osób fizycznych. W odwołaniu zarzucono, że organ I instancji uznał Gminę K. za stronę postępowania wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, a więc przepisów ustrojowych. Zdaniem Gminy K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydając postanowienie z dnia [...] marca 2008r., naruszył przepis art. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 52 ustawy. W zaskarżonej decyzji nie wykazano, iż zaistniały przesłanki uznania Gminy K. za stronę postępowania administracyjnego w świetle art. 28 k.p.a.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na tle dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy stwierdził, że argumenty podniesione w odwołaniu są nieuzasadnione i nie mogą zostać uwzględnione. Z uwagi na powyższe zaskarżona w niniejszej sprawie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji powołując się w podstawie prawnej na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust.1 w związku z ust. 4 ustawy.
Z wyjaśnień stron oraz zeznań świadków złożonych na rozprawie administracyjnej w dniu [...] grudnia 2007r. wynika, że kładka została wybudowana w miesiącach maj-czerwiec 2007r. przez grupę mieszkańców I., którzy wybudowali ją w czynie społecznym, wykorzystując również materiały pochodzące z rozbiórki kładki na rzece W. Zdaniem organu, nie można uznać indywidualnych osób będących wykonawcami kładki za jej inwestora, właściciela lub zarządcę. Kładka została wykonana dla potrzeb społeczności Iskrzyni, a zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową, czyli gminę. Dlatego też uznano, że inwestorem przedmiotowej kładki jest Gmina K. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, iż organ I instancji nie wykazał istnienia przesłanek uznania Gminy za stronę postępowania administracyjnego w świetle art. 28 k.p.a. organ wskazał, że zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem o tym, kto jest się stroną postępowania administracyjnego decyduje istnienie przepisu prawa materialnego określającego interes prawny lub obowiązek danego podmiotu w prowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanym przypadku takim przepisem prawa materialnego jest art. 52 ustawy, stanowiący, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Stosownie do powyższych przepisów organ I instancji nałożył obowiązek określony w art. 48 ust. 1 ustawy na inwestora.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy na budowę kładki wymagane było uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec braku pozwolenia na budowę, w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo zastosował do rozstrzygnięcia sprawy przepisy art. 48 ustawy, podejmując w pierwszej kolejności działania mające na celu legalizację wybudowanego obiektu, tj. nakładając na Gminę K. obowiązek przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozostałych dokumentów określonych przepisami art. 48 ust. 3 ustaw, a także ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego został orzeczony dopiero po wyczerpaniu procedury legalizacyjnej przeprowadzonej w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję złożyła Gmina K., zaskarżając ją w całości oraz zarzucając jej :
1) naruszenie przepisów prawa ustrojowego, a to przepisu art. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), poprzez przyjęcie, że Gmina K. jest inwestorem kładki na rzece M.,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 17 pkt 1, 52 i 48 ustawy poprzez uznanie Gminy K. za inwestora kładki na rzece M. i nakazanie mu jej rozbiórki,
3) naruszenie przepisów prawa procesowego, a to przepisu art. 28 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, a to art. 28 ust. 2 ustawy poprzez uznanie Gminy K. za stronę postępowania w sprawie kładki na rzece M.,
4) naruszenie prawa procesowego, a to przepisu art. 7 k.p.a., poprzez nie podjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2010r., nr [...] i umorzenie postępowania; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że bezspornym jest, że kładka na rzece M. wybudowana została przez mieszkańców wsi Iskrzynia, a organy administracji publicznej obu instancji nie dołożyły szczególnych starań, aby ustalić osoby wykonujące przedmiotową kładkę. Posłużenie się terminem czynu społecznego dla określenia sposobu realizacji kładki skarżący uznał za chybione, bowiem przepisy regulujące organizację czynów społecznych i pomoc finansową w ich realizacji zostały uchylone. Grupa mieszkańców, która zamierzała wybudować kładkę miała obowiązek dopełnienia wszystkich formalności prawnych, tymczasem inwestycja dokonana został bez wiedzy i aprobaty organu wykonawczego Gminy K. oraz bez koniecznych decyzji administracyjnych. Zdaniem skarżącej, wbrew stanowisku organu II instancji grupa mieszkańców Iskrzyni nie stanowi wspólnoty samorządowej gminy, nie sposób także zgodzić się ze stanowiskiem wywodzącym z przepisu art. 1 ustawy o samorządzie gminnym, będącym przepisem ustrojowym, funkcję inwestora kładki dla Gminy K. Dla ustalenia pojęcia inwestora należy sięgnąć do art. 17 pkt 1 ustawy, co uzasadnia stwierdzenie, że Gmina K. nie spełniła żadnych przesłanek, aby można jej przypisać funkcję inwestora kładki. Zdaniem skarżącego w świetle w.w. przepisu, wbrew twierdzeniom organu, inwestorem mogą być osoby fizyczne.
Skarżący nie podzielił poglądu organu II instancji, że przepisem prawa materialnego konkretyzującym interes prawny Gminy K. jest przepis art. 52 ustawy, przepis ten bowiem odnosi się do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Natomiast Gmina K. nie jest żadnym z tych podmiotów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwanej dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2010r., nr [...] Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie prowadzone przez organy I i II instancji dotknięte jest wadami obligującymi Sąd do uchylenia orzeczeń obydwu instancji.
Przedmiotem skargi jest decyzja nakazująca Gminie K. rozbiórkę budowli - kładki na rzece M.
Stosownie do treści art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 52 ustawy obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, nakazany w trybie art. 48 ustawy obciąża, oprócz właściciela obiektu budowlanego, również inwestora lub zarządcę tego obiektu. Tak więc podmiotami, które mogą stać się adresatami decyzji nakazującej rozbiórkę są inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jak wynika z treści wskazanych wyżej artykułów, wprawdzie ustawodawca pozostawił organowi wybór w zakresie podmiotu, na który może być nałożony obowiązek wynikający z art. 48 ustawy, jednakże ściśle określić krąg podmiotów, jakich może dotyczyć wybór. Powyższy sposób wskazania podmiotów zobowiązanych do dokonania czynności nakazanych decyzjami stwarza jednak problem - który konkretnie z tych podmiotów został obciążony wykonaniem tych czynności: inwestor, właściciel czy zarządca. Racjonalna jest interpretacja, że realizacją powyższych czynności powinien zostać obarczony ten ze wskazanych podmiotów, który sam dopuścił się lub na zlecenie którego dokonano samowoli budowlanej. Do tego podmiotu powinien być skierowany nakaz dokonania powyższych czynności, natomiast decyzję o nakazie powinny otrzymać również pozostałe dwa podmioty (Adam Wiśniewski, Monika Łaczmańska, Rafał Godlewski, Helena Kisilowska (redakcja), Wojciech Nosek, Dominik Sypniewski, Agnieszka Woźniak, Cezary Woźniak, Najnowsze wydanie: Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz Warszawa 2010 LexisNexis (wydanie II) ss. 488 ISBN: 978-83-7620-384-3). "Krąg podmiotów zobowiązanych do dokonania na swój koszt obowiązku, o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego określa art. 52 Prawa budowlanego, wymieniając inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Jakkolwiek jednak w pierwszej kolejności obowiązek dokonania rozbiórki na własny koszt ciąży na inwestorze mającym tytuł prawny do obiektu, to w braku takiego podmiotu adresatem decyzji może być właściciel lub działający w jego imieniu zarządca." (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 października 2008 r. II SA/Po 109/2008 LexPolonica nr 2083857, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy w tym miejscu, że pogląd, iż w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany wyrażony już został w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Jak wynika z powyższego, organy w przedmiotowej sprawie zobowiązane były ustalić, kto był inwestorem przedmiotowej budowli. Kwestia ta jest bowiem kluczowa w kontekście ustalenia adresata, do którego w pierwszej kolejności mógłby zostać skierowany nakaz wynikający z art. 48 ustawy. Poza sporem pozostaje kwestia, kto jest właścicielem działek, na których zbudowana została kładka. Są nimi, jak wynika z wypisu uproszczonego z rejestru gruntów z dnia 29 listopada 2010r., w odniesieniu do działki nr 805 Skarb Państwa, przy czym działka ta znajduje się w zarządzie [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w R., w odniesieniu do działki nr 825 M. C., w odniesieniu do działki nr 742 M.L. i S.L. Poza sporem pozostaje również fakt, że przedmiotowa kładka zbudowana została przez mieszkańców miejscowości Iskrzynia, przy czym organy nie ustaliły nazwisk i imion tych osób. Właściciele wskazanych wyżej działek oświadczyli, że nie brali udziału w jej budowie, nie podali również informacji o tym, kto był inwestorem budowy spornej kładki. Jak wynika z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...] grudnia 2007r. M.C. podała, że ma wiedzę na temat tego, kto wybudował sporną kładkę, ale takich informacji nie poda. S.L. oświadczył, że nie pamięta kto wybudował sporną kładkę, natomiast przedstawiciel [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych – oświadczył, że nie miał wiedzy na temat budowy kładki. Z informacji podanych przez Sołtysa Sołectwa I.- J. W. wynika natomiast, że materiały na budowę kładki pochodzą w 80 % ze zniszczonej przez powódź 1993r. kładki na rzece Wisłok i stanowią własność sołectwa. Z kolei z zeznań A.C. wynika, że pokrył on koszty zakupu farby na pomalowanie konstrukcji stalowej kładki, a osoby budujące kładkę wniosły swój wkład finansowy i materialny w jej budowę – pokryły 20% kosztów materiałów i robocizny.
Stosownie do treści art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika natomiast obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej.
Wynika z powyższego, że w pierwszej kolejności organ powinien był wyjaśnić wyczerpująco wszystkie okoliczności sprawy oraz ustalić, kto był inwestorem spornej kładki, dopiero jednoznaczne stwierdzenie, że takiej okoliczności ustalić nie można, pozwalało organowi na skorzystanie z możliwości wyboru kolejnego z 3 wymienionych podmiotów w art. 52 ustawy, a więc właściciela i ewentualnie zarządcy nieruchomości, na których zbudowana była kładka. Organy administracji publicznej nie dokonując wyczerpującego wyjaśnienia kwestii, kto był inwestorem spornej kładki naruszyły przepisy art. 7 i 77 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie znajduje oparcia w przepisach prawa nałożenie wskazanego wyżej obowiązku na Gminę K., która w przedmiotowej sprawie nie jest ani właścicielem, ani zarządcą budowli i kwestie te pozostają poza sporem. Z ustaleń organów I i II instancji nie wynika także, jakoby była ona inwestorem spornej kładki Wskazać należy, że organ nie wyjaśnił motywów, jakimi kierował się dokonując wyboru takiego właśnie adresata obowiązku określonego w art. 48 ustawy. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że nie można uznać indywidualnych osób będących wykonawcami kładki za jej inwestora, właściciela lub zarządcę. Fakt, że kładka została wykonana dla potrzeb społeczności Iskrzyni, a mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową niczego nie zmienia w tym zakresie, nie uzasadnia konkluzji, jakoby za inwestora w przedmiotowej sprawie uznać można było Gminę K. Nie uzasadnia również tego powołany przez organ II instancji przepis art. 28 k.p.a. Z treści tego przepisu, stanowiącego, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązków w związku z art. 52 ustawy jednoznacznie wynika że obowiązek określony w art. 52 może być nałożony wyłącznie na inwestora, właściciela lub zarządcę, a do tego kręgu nie należy gmina.
Brak ustaleń w zakresie kręgu osób, które były inwestorem przedmiotowa kładkę zarówno na etapie postępowania przed organem I, jak i II instancji, obliguje Sąd do uchylenia decyzji tychże organów z przyczyn, które zostały podniesione w skardze (naruszenie przepisu art. 7 k.p.a.) oraz z powodu naruszenia przepisu, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu (art. 77 k.p.a.) Powyższe braki w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organy I i II instancji stanowią naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast nałożenie obowiązku rozbiórki budowli na podmiot, który nie należy do kręgu potencjalnych adresatów takiego nakazu, wymienionych w art. 52 ustawy stawowi naruszenie oprawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Obowiązkiem organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie więc ustalenie, zgodnie z regułami dowodowymi, zawartymi kodeksie postępowania administracyjnego, kręgu podmiotów (dział II, rozdział 4), które były inwestorami spornej kładki. Celem ustalenia wspomnianych wyżej inwestorów należy sprawdzić wszelkie informacje uzyskane przez organy w trakcie postępowania administracyjnego, a które mogą wskazać kto jest inwestorem kładki. W szczególności sprawdzenia wymagają informacje zawarte w artykułach prasowych, które zalegają w aktach administracyjnych sprawy. Z informacji zawartych w Tygodniku Regionalnym [...] z dnia [...] lipca 2007r. wynika, że materiały na budowę kładki w 80 % pochodzą z sołectwa lub gminy, a także fakt, że mieszkańcy Iskrzyni w uzgodnieniu z sołtysem i wójtem postanowili, że sami wybudują kładkę, a na miejscu budowy był zastępca wójta gminy, co oznacza, że wiedzę na temat tego kto był inwestorem spornej kładki mogą posiadać Wójt i zastępca Wójta Gminy K. Wskazać należy, że osoby te nie zostały w przedmiotowej sprawie przesłuchane w charakterze świadków. Z artykułu tego wynika także, że kwestia budowy kładki była wielokrotnie podnoszona na zebraniach wiejskich, sprawdzeniu powinny podlegać więc protokoły z tych zebrań. Organy nie odniosły się także do informacji (wymienionych powyżej) udzielonych przez przesłuchanych w sprawie świadków podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2007r. Dopiero jednoznaczne stwierdzenie braku możliwości ustalenia inwestorów spornej kładki spowoduje, że organ może nałożyć wskazany wyżej obowiązek na pozostałe podmioty wymienione w art. 52 ustawy.
Ze wskazanych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił orzeczenia organów I i II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji orzekł również na podstawie art. 152 p.p.s.a o tym, że decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło