VII SA/Wa 1658/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżoną decyzję nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] orzekającą o odmowie wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego z letnią kuchnią na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w B., powiat [...], stanowiącej współwłasność R. K., Z. B., M. D.. Zaskarżona decyzja została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VII SA.Wa 875/10 wyrokiem z dnia 4 października 2010 r. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. [...] o odmowie wydania nakazu rozbiórki. Odnosząc się do wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w uzasadnieniu w/w wyroku organ odwoławczy zastosował do przedmiotowego budynku gospodarczego z letnią kuchnią, przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego ustalił, że obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, jednakże z uwagi na brak przesłanek z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie orzeczono nakazu rozbiórki. Podczas ponownej kontroli przeprowadzonej w dniu 9 marca 2011 r. przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. ustalono, iż przedmiotowy budynek gospodarczy z letnią kuchnią usytuowany na działce ew. [...] przy ul. [...] w B. usytuowany jest w odległości zmiennej ok. 1,04 m i 1,09 m od ogrodzenia drewnianego skarżącego. Jak wynika z mapy sytuacyjnej (znajdującej się w aktach niniejszej sprawy) sporządzonej przez uprawnionego geodetę w dniu 13 marca 2010 r. do sprawy cywilnej [...], pozostającej w zasobach Starostwa Powiatowego w O. Wydział Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami, Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przedmiotowy obiekt jest usytuowany od granicy działki skarżącego w odległości zmiennej ok. 1,5 m i 1,3 m. W związku z powyższym, według ustaleń organu zostały zachowane odległości określone w § 20 pkt 14 Rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r., który stanowi, iż : "W razie gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomość zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy". Powyższe ustalenia sprawiły, że organ odwoławczy uznał, że budynek został usytuowany zgodnie z obowiązującymi w czasie jego budowy przepisami. Od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie prawa procesowego – art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zw. dalej p.p.s.a.) poprzez niewykonanie zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2010 r. wytycznych co do dalszego postępowania, w szczególności co do przeznaczenia obiektu, odległości od granic działki a także naruszenia prawa materialnego, a przede wszystkim Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 330 w zw. z § 12 ust. 4). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd skontrolował decyzję organu wydaną po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 października 2010 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 875/10 decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] o odmowie nakazu rozbiórki. Trafnie skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 153 p.p.s.a., który przewiduje obowiązek uwzględnienia w toku ponownego rozpoznania sprawy oceny prawnej i wskazali co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu. W tym przypadku wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocena prawna dotyczy stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i zastosowania określonych przepisów prawa jako podstawy wydania decyzji. Sąd wskazał, jakie przepisy prawa materialnego winny mieć zastosowanie w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta i uzasadnienie są wiążące dla organu, jak również dla Sądu ponownie rozpatrującego sprawę. Oznacza to, że zarówno organ, jak i Sąd bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach w innych sprawach, winien zastosować się do oceny i wskazań zawartych w wyroku, który został wydany w danej sprawie. Sąd obecnie nie może więc pominąć kontroli, czy organ odwoławczy prawidłowo uwzględnił i wykonał wytyczne co do dalszego postępowania. Ponadto kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu, ponownie nie mogą być oceniane (wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 468/09). W uzasadnieniu wyroku z dnia 4 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na braki w ustaleniach faktycznych i zdecydowanego wskazania przez organ czy obiekt wzniesiony pod rządami ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. był samowolą budowlaną, czy też nie. W tej kwestii organ odwoławczy nie wypowiedział się w sposób jednoznaczny. Wytyczne Sądu wskazywały także na konieczność przeanalizowania, czy zostały zachowane odległości pomiędzy budynkami według przepisów obowiązującego, w czasie budowy, rozporządzenia. W szczególności Sąd wskazał, że nie wystarczy wskazać tylko, że zgodnie z § 20 rozporządzenia wykonawczego z dnia 21 lipca 1961 r. ówczesny organ budowlany mógł zezwolić na sytuowanie budynków na granicy nieruchomości albo co najmniej 1 m od granicy, jeżeli z uzasadnienia nie wynika, aby organ obecnie orzekający odległości te ustalił i dysponował dokumentem wskazującym na indywidualne określenie odległości dla przedmiotowego budynku. Sąd pokreślił, że należy mieć na uwadze zarzut skarżącego o naruszeniu wymaganych odległości przez badany obiekt, do którego to zarzutu organ musi się odnieść. Sąd zwrócił uwagę, że organy mimo braku jednoznacznego określenia, że była to samowola, swoje stanowisko oparły na art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, pomijając kwestię, iż dopiero po przesądzeniu, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i po zbadaniu przesłanek z art. 37 ust. 1, organ orzekający może zająć stanowisko odnoście przedmiotowego obiektu. Wytyczne te nie zostały wykonane, bowiem organ nie ustalił odległości między budynkami określonymi w § 20 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 196) i nie dokonał analizy poczynionych ustaleń w odniesieniu do przepisów prawa. Z uwagi na zakres postępowania dla zagwarantowania stronom dwuinstancyjnego postępowania w sprawie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą. Organ winien mieć na uwadze, że zgodnie z unormowaniami ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo budowlane w stosunku do każdej samowoli budowlanej organ zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 37 ustawy, dotyczącego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W przypadku stwierdzenia, iż brak jest podstaw do nakazania rozbiórki obiektu organ winien rozważyć możliwość jego legalizacji poprzez wcześniejsze nakazanie wykonania określonych przeróbek lub zmian w oparciu o przepis art. 40 ustawy (o ile zachodziłaby taka konieczność). W sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia o nakazie rozbiórki oraz braku konieczności nałożenia obowiązków z art. 40, obowiązkiem organu jest zakończenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, o jakiej mowa w art. 42 Prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt c, art. 152 i 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).