II SA/Go 547/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-10-20
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Michał Ruszyński, Maria Bohdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących udziału stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w tym błędne zastosowanie trybu publicznego ogłoszenia zamiast indywidualnego doręczenia, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 11 P.o.ś?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących udziału stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w tym błędne zastosowanie trybu publicznego ogłoszenia zamiast indywidualnego doręczenia, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 11 P.o.ś, chyba że takie naruszenie ma istotny wpływ na stan środowiska. W przypadku, gdy nie jest sporządzany raport o oddziaływaniu na środowisko, udział społeczeństwa nie jest wymagany, a zatem naruszenia proceduralne w tym zakresie nie mogą prowadzić do nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalającej środowiskowe warunki zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum handlowo-usługowego. Zarzucili rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa ochrony środowiska, w szczególności dotyczące zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu i prawidłowego doręczenia decyzji. Organy administracji odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając naruszenia za proceduralne i nieistotne dla stanu środowiska. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji SKO, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi M.K. i R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Ostateczną decyzją z [...] grudnia 2005 r., znak: [...], Burmistrz ustalił - na wniosek Ł.B., środowiskowe warunki zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego - budowy centrum handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o numerach ewid. [...], przy ul. [...].
24 marca 2006 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) wpłynął wniosek M. i R.K. o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji Burmistrza. Kwestionowanej decyzji wnioskodawcy zarzucili rażące naruszenie art. 10 § 1, art. 39, art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a) z oraz rażące naruszenie art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr z 2001 r. 62, poz. 627 ze zm. - dalej: P.o.ś). W uzasadnieniu wskazywali, iż przysługuje im status stron postępowania zarówno w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji środowiskowej jak i w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę centrum usługowo - handlowego. Wywodzili, iż Burmistrz, wydając decyzję środowiskową, zastosował tryb przewidziany w przepisie art. 49 k.p.a, zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, sposób publicznego ogłaszania o ile przepis szczególny tak stanowi. Zastosowanie wskazanego trybu do decyzji środowiskowych dopuszcza przepis art. 46a ust. 5 P.o.ś. Jednakże zdaniem wnioskodawców, nie mógł mieć on zastosowania w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji bowiem liczba stron postępowania nie przekraczała 20 wymaganych art. 46a ust. 5 P.o.ś. Wskazywali, iż prócz nich stronami w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej byli Ł.B., "R"- spółka z o.o., "S"- spółka z o.o., G.B., C.B., M.M., J.S., E. i J.D. oraz B. i J.K.. Podnosili, iż wobec braku podstaw do stosowania tryby wskazanego w art. 49 k.p.a, decyzja środowiskowa powinna być doręczana im i pozostałym stronom zgodnie z zasadami przewidzianymi w k.p.a dla doręczeń (Rozdział 8 k.p.a.). Na tych samych zasadach powinni być zawiadamiani o czynnościach podejmowanych w toku postępowania i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenie tego obowiązku powoduje, że kwestionowana decyzja pozbawiła wnioskodawców możliwości wykonywania uprawnień strony i możliwości złożenia środków odwoławczych z uwagi na jej niedoręczenie, a tym samym rażąco narusza prawo. Jednocześnie, bez względu na rażący charakter wskazanego naruszenia prawa, decyzja środowiskowa jest nieważna z mocy prawa (art. 11 P.o.ś) jako podjęta z naruszeniem P.o.ś. Spełniona zatem została również przesłanka nieważności o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.
Decyzją z [...] stycznia 2007 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem II instancji pozwoliło ustalić krąg stron postępowania, którymi są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych zamiarem inwestycyjnym oraz nieruchomości sąsiednich. Podzieliło pogląd wnioskodawców, iż stron liczba nie przekracza 20, a zatem brak było podstaw do stosowania przepisu art. 49 k.p.a. w związku z art. 46a P.o.ś. Jednakże niezapełnienie wnioskodawcom czynnego udziału w sprawie i nieprawidłowe doręczenie im rozstrzygnięcia stanowią podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie zaś do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie przepisu art. 11 P.o.ś. Przepis ten dotyczy bowiem decyzji naruszających przepisy prawa materialnego ochrony środowiska, a nie przepisy proceduralne.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy M.K. i R.K. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 11 P.o.ś poprzez błędne uznanie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w przypadku naruszenia przez organ administracji art. 46a P.o.ś i w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu.
W wyniku rozpoznania wniosku SKO decyzją z [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając dotychczasowe ustalenia i wywody.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA) na ww. decyzję złożyła M.K..
Wyrokiem z 27 września 2007 r., II SA/Go 406/07 WSA uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na nieprawidłowy skład SKO w jakim wydane zostało przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Decyzją z [...] marca 2010 r., nr [...] SKO, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podnosząc w uzasadnieniu, iż głównym zarzutem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był zarzut braku uwzględnienia przez SKO naruszenia art. 11 P.o.ś, które odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z [...] grudnia 2005 r. Przepis art. 11 P.o.ś stanowił, że decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. SKO wskazało, iż ww. art. 11 utracił moc obowiązującą w 2008 r., ponieważ został uchylony art. 144 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227). Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych tj. nie zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu prowadzonym w celu wydania decyzji, oraz z prawidłowym doręczaniem decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, SKO zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 46a ust. 5 P.o.ś, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Przepis ten stanowi, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Organ, wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), podtrzymał pogląd, iż niezawiniony brak czynnego udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia postępowania.
Na powyższą decyzję M.K. i R.K. złożyli skargę do WSA. Sąd ten wyrokiem z 26 sierpnia 2006 r., II SA/Go 387/10 uchylił decyzję SKO z [...] marca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] stycznia 2007 r.
Uzasadniając wyrok WSA wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. za nieważną należy uznać decyzję, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Tym samym stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie powyższego artykułu jest możliwe tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Przepisem prawa materialnego, który określa jaka wadliwość decyzji powoduje jej nieważność, jest w tym przypadku art. 11 P.o.ś. W myśl tego przepisu decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Wobec tego, iż z treści cytowanego art. 11 nie wynika, że naruszenia przepisów dotyczących ochrony środowiska mają odnosić się tylko do naruszeń prawa materialnego, a nie są objęte tą regulacją przepisy procedur związanych z ochroną środowiska, brak jest podstaw do przyjęcia, że przepis ten dotyczy jedynie przepisów o charakterze materialnoprawnym. Do wad decyzji powodujących na podstawie powyższego przepisu nieważność decyzji należy zaliczyć wszystkie te wady, których naruszenie może mieć istotny wpływ na stan środowiska. Wobec tego nie każda wada czy to o charakterze proceduralnym czy materialnym powoduje, że decyzja w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest nieważna, ale taka, której powaga miała wpływ na wynik sprawy.
WSA podkreślił, że ograniczenie zakresu obowiązywania normy zawartej w art. 11 P.o.ś do naruszeń prawa materialnego byłoby nieuprawnione na gruncie obowiązujących przepisów, ale stosowanie ww. normy nie może mieć miejsca w oderwaniu od art. 156 § 1 k.p.a., a zwłaszcza z przepisem art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Celem tego ostatniego przepisu jest bowiem rozszerzenie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na ochronę pewnych szczególnych dóbr i wartości. W rozpatrywanym przypadku tym szczególnym dobrem jest stan środowiska. Dla zachowania właściwego stanu środowiska znaczenie posiadają zarówno przepisy o charakterze materialnym, jak i proceduralnym, w tym przepisy dotyczące postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz gwarantujące udział społeczeństwa w postępowaniach w sprawach ochrony środowiska.
Zdaniem sądu zarzut braku zapewnienia możliwości udziału wszystkich stron w postępowaniu w niniejszej sprawie nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Naruszenie procedury w postaci niezapewnienia możliwości udziału strony w postępowaniu, jest naruszeniem, które można zweryfikować w postępowaniu wzniowieniowym (art. 145 i nast. k.p.a.), bowiem ww. wada postępowania nie ma istotnego wpływu na stan środowiska. W przypadku ogłaszania decyzji w formie obwieszczenia nie można stwierdzić, iż strony nie miały możliwości zapoznania się z decyzją w ogóle.
Nadto w przedmiotowej sprawie WSA dopatrzył się również innego naruszenia prawa procesowego, którego wpływ na rozstrzygnięcie należało zbadać, a mianowicie jak wynika z akt administracyjnych (k. 33) w obwieszczeniu o wydaniu decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego - budowy centrum handlowo - usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o numerach ewid. [...] przy ul. [...], zamieszczono błędną informację na temat wnioskodawcy. Podano bowiem, że wniosek w tej sprawie złożyła PT Sp. z o.o., a nie Ł.B.. Wobec tego decyzja, której dotyczyło obwieszczenie nie została w sposób prawidłowy oznaczona z uwagi na niewłaściwe wskazanie strony postępowania. Powyższe obwieszczenie mogło zaś wprowadzić w błąd pozostałe strony prowadzonego postępowania, a nie tylko skarżących. Identyfikacja obwieszczanej decyzji jest ważna z tego powodu, że doręczenie takiej decyzji uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia, a po tym czasie biegnie termin do wniesienia odwołania do organu II instancji (w tym przypadku SKO).
Wobec powyższego należałoby uznać, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. Burmistrza wydana z wniosku Ł.B. nie była prawidłowo ogłoszona.
Na marginesie podkreślono, iż w sprawie razi fakt, że wszczęcie postępowania nastąpiło poprzez indywidualne zawiadomienie stron w trybie art. 64 § 4 k.p.a., a ogłoszenie decyzji w trybie art. 49 k.p.a. poprzez obwieszczenie.
Treść przepisu art. 144 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która to weszła w życie 15 listopada 2008 r. wskazuje, że wprowadzono szereg zmian, w tym uchylono cały Dział IV (w tytule l ) pt. "postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko". Jednak w przepisie przejściowym (art. 153) zastrzeżono, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się zasadniczo przepisy dotychczasowe. Nie można było zatem w ocenie sądu podzielić stanowiska Kolegium, że skoro art. 11 utracił moc obowiązującą w roku 2008 ponieważ został uchylony art. 144 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Należy bowiem pamiętać, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania aktu podlegającego ocenie w trybie nieważnościowym, a w dacie wydawania przez Burmistrza decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], obowiązywał przepis art. 11 P.o.ś.
WSA wskazał zatem, że organ ponownie rozpatrując sprawę powinien ocenić istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w świetle przepisu art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku za art. 11 P.o.ś, mając na uwadze powyższe rozważania.
SKO decyzją z [...] marca 2011 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z [...] grudnia 2005r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, projektowanego na dziełkach nr ewid. [...] przy ul. [...].
SKO nie podzieliło stanowiska wnioskodawców, iż każde naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska pociąga za sobą automatycznie skutek o którym mowa w art. 11 P.o.ś, zgodnie z którym decyzja wydana z naruszeniem tych przepisów jest nieważna. Z gramatycznej wykładni art. 11 P.o.ś wynika, że nie chodzi o sam fakt naruszenia przepisów z zakresu ochrony środowiska. Niezbędne jest więc precyzyjne określenie rodzaju naruszeń przepisów z zakresu ochrony środowiska, które będą upoważniały do stwierdzenia nieważności konkretnej decyzji. W ocenie SKO aby mógł zaistnieć skutek w postaci stwierdzenia nieważności decyzji, naruszenie to musi mieć charakter istotny, mający wpływ na wynik sprawy, a nie jakiekolwiek ich naruszenie. Przywołany przepis nie może być interpretowany w oderwaniu od postanowień art. 156 k.p.a, określającego prawne przesłanki nieważności decyzji administracyjnych. Zdaniem SKO nie budzi jednakże wątpliwości pogląd, że jako rażące naruszenie prawa kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz również przepisów procesowych, ale nie stanowiących podstaw do wznowienia postępowania. Ograniczenie zakresu obowiązywania normy zawartej w art. 11 P.o.ś byłoby nieuprawnione na gruncie obowiązujących przepisów, na co już zwrócił uwagę WSA w wyroku z 26 sierpnia 2008 r., II SA/Go 387/11, zwłaszcza w kontekście stosowania tego przepisu w połączeniu z przepisem art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Celem tego ostatniego przepisu jest bowiem rozszerzenie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na ochronę pewnych szczególnych dóbr i wartości. W rozpatrywanym przypadku tym szczególnym dobrem jest środowisko naturalne. Dla zachowania właściwego stanu środowiska znaczenie zaś posiadają przepisy o charakterze materialnym, jak i proceduralnym.
Organ zaznaczył, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Burmistrza z [...] maja 2005 r., udział społeczeństwa dopuszczony przez organ pierwszej instancji, był czynnością zbędną, tj. taką, która nie wynikła z obowiązujących uwarunkowań prawnych w trakcie prowadzonego postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji. Organ pierwszej instancji wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 53 P.o.ś, powinien zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W związku z powyższym dla określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięć, dla których raport może być wymagany, ale nie został stwierdzony obowiązek jego wykonania, nie podlegają w ogóle procedurze udziału społeczeństwa. Organ zaznaczył, że w przypadku przedmiotowej decyzji zgodnie z pismem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...].10.2005 r., [...] i postanowieniem wydanym przez Starostę z [...].09.2005 r., znak: [...] odstąpiono od sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Tym samym podanie do publicznej wiadomości obwieszczenia z [...].12.2005 r. znak: [...] informującego, że [...] grudnia 2005 r. została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia była czynnością zbędna. Zatem z punktu widzenia właściwej procedury wymaganej przy wydawaniu przedmiotowej decyzji obwieszczenie o jej wydaniu było zbędne. Błędne zaś wskazanie w tym obwieszczeniu wnioskodawcy nie mogło w sposób istotny wpłynąć ani na procedurę, ani na samą decyzję.
SKO dopatrzyło się w postępowaniu organu pierwszej instancji naruszenia przepisu art. 46a ust. 5 P.o.ś, dającego możliwość zastosowania przepisu art. 49 k.p.a., tj. tego, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego obwieszczenia. Organ uznał jednak, że naruszenie to nie jest istotne z punktu widzenia ważnego interesu ochrony środowiska. Nie można zatem stwierdzić, że decyzja Burmistrza wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa lub zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
M. i R.K. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzji SKO zarzucili naruszenie art. 11 P.o.ś, poprzez jego błędną wykładnie i w konsekwencji uznanie, że nie znajduje on zastosowania w przypadku naruszenia przez organ art. 46a ust. 5 P.o.ś.
Decyzją z [...] maja 2011 r., nr [...] SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje. SKO podzieliło argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję złożyli M. i R.K.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 11 P.o.ś w brzmieniu obowiązującym przed 15 listopada 2008 r., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że nie znajduje on zastosowania w ustalonym przez SKO stanie faktycznym.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2011 r., oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w tym postępowaniu, według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę skarżący podnieśli, że celem działania ustawodawcy ustanawiającego sankcję nieważności decyzji w art. 11 P.o.ś było zwiększenie ciężaru gatunkowego wady decyzji i wzmocnienie jej skutków, ze względu na ochronę pewnych dóbr lub wartości w ściśle określonym i nietypowym przypadku. Gdyby intencją ustawodawcy nie było rozszerzenie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji na inne niż te wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a, to postanowienia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a nie byłoby potrzebne, do stwierdzenia nieważności wystarczyłoby "rażące naruszenie prawa" z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący wskazali, że naruszenie art. 46a ust. 5 P.o.ś, jakiego dopuścił się Burmistrz, jest tego rodzaju, że uzasadnia stwierdzenie nieważności wydanej przez ten organ decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie art. 46a ust. 5 P.o.ś jest tego rodzaju, że istotnie narusza uprawnienie społeczeństwa do wzięcia udziału w sprawach dotyczących środowiska. Jak stwierdził natomiast NSA w wyroku z 2 lutego 2009 r., II OSK 62/08, "już sam brak zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w oparciu o tak przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko".
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzkie sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a), podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd ich niezgodności z prawem.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się nieuzasadniona.
Skarżący stwierdzając w skardze, że decyzja Burmistrza z [...] grudnia 2005 r., znak: [...], ustalająca środowiskowe warunki zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, narusza art. 11 w związku z art. 46a ust. 5 P.o.ś, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności, wskazali, że jest to naruszenie tego rodzaju, że istotnie narusza uprawnienie społeczeństwa do wzięcia udziału w sprawach dotyczących środowiska. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczyli wyrok NSA z 2 lutego 2009 r., II OSK 62/08 w którym sąd ten stwierdził, że "już sam brak zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w oparciu o tak przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko."
Odnosząc się do tego stanowiska należy wskazać, że w cytowanej sprawie, w której samorządowe kolegium odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, planowana inwestycja, jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie zaś z przepisami P.o.ś postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaga zapewnienia udziału społeczeństwa. W powyższej sprawie takie postępowanie nie zostało przeprowadzone. Podkreślić jednak należy, że nie zawsze organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zobowiązany jest zapewnić społeczeństwu możliwość udziału w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 53 P.o.ś, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Granicą tego udziału jest zatem sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tych więc wszystkich sprawach, w których nie jest sporządzany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, społeczeństwo nie uczestniczy.
W rozpoznawanej sprawie, zarówno Starosta jak i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (k. 15 i 16 akt administracyjnych), odstąpili od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem w którym uczestniczy społeczeństwo. Cytowany zatem przez skarżących wyrok NSA, nie możne mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Ustawodawca w art. 11 P.o.ś przewidział, iż sankcją nieważności skutkuje naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska, nie precyzując wagi tego naruszenia. Zdaniem sądu, interpretacja tego przepisu przemawia za przyjęciem, iż sankcja ta ma zastosowanie do takiego naruszenia prawa, które może być uznane za istotne z punktu widzenia przepisów dotyczących ochrony środowiska, naruszenie to nie musi mieć natomiast charakteru rażącego. Brak jest podstaw do przyjęcia, by sankcją nieważności skutkowało jedynie naruszenie prawa o charakterze rażącym.
WSA w wyroku z 26 sierpnia 2010 r., II SA/Go 387/10, w wytycznych dla organu wskazał, że organ ten powinien ocenić istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza, w świetle art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a w związku z art. 11 P.o.ś. Sąd zaznaczył, że celem art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a, jest rozszerzenie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na ochronę pewnych szczególnych dóbr i wartości. W rozpatrywanej sprawie – jak stwierdził sąd - tym szczególnym dobrem jest stan środowiska. Celem zatem działania ustawodawcy ustanawiającego sankcje nieważności decyzji w art. 11 P.o.ś było zwiększenie ciężaru gatunkowego wady decyzji i wzmocnienie jej skutków, ze względu na ochronę pewnych dóbr lub wartości w ściśle określonym i nietypowym przypadku. Do wad decyzji, powodujących na podstawie powyższego przepisu nieważność decyzji, należy zatem zaliczyć wszystkie te wady, których naruszenie może mieć istotny wpływ na stan środowiska.
W niniejszej sprawie SKO, będąc związane – na podstawie art. 153 p.p.s.a – oceną prawną wyrażoną przez WSA, dokonało takiej analizy. Nie ulega wątpliwości, że Burmistrz, w sytuacji gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przekraczała 20, dopuścił się naruszenia przepisu art. 46a ust. 5 P.o.ś, dającego możliwość zastosowania procedury doręczeniowej przewidzianej w art. 49 k.p.a. WSA podziela stanowisko wyrażone w orzeczeniu SKO, że naruszenie to nie jest jednak istotne z punktu widzenia ochrony środowiska. Nie można bowiem przyjąć, że niezasadne zastosowanie przez Burmistrza instytucji doręczenia w drodze publicznego ogłoszenia, mogło mieć jakikolwiek wpływ na pogorszenie stanu środowiska. Także błędne wskazanie w obwieszczeniu wnioskodawcy nie mogło w sposób istotny wpłynąć na rozstrzygniecie Burmistrza. Słuszne w związku z tym jest stanowisko SKO, że w rozpoznawanej sprawie, nie doszło do takiego naruszenia przepisów dotyczących ochrony środowiska, zawartych w P.o.ś, które powodowałoby nieważność decyzji środowiskowej z mocy prawa - art. 11 P.o.ś.
Biorąc pod uwagę powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło