II FZ 93/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. i P. B. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Po 712/11 w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r., III SA/Po 712/11, Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. B. i P. B. (dalej: Skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej: SKO) z dnia 11 lipca 2011 r., nr [...], wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed WSA w Poznaniu (Sądem pierwszej instancji): 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Poznaniu podał, że Skarżący pismem z dnia 17 sierpnia 2011 r. wnieśli skargę na w.w. decyzję SKO z dnia 11 lipca 2011 r., w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego za 2011 r. 2.2. Postanowieniem z dnia 20 października 2011 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. 2.3. Pismem z dnia 31 października 2011 r. Skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazali, że termin został przekroczony tylko o dwa dni w związku z porą wakacyjną i przerwami pracy biura. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: 3.1. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Za niezawinione przyczyny uchybienia terminu uznaje się takie okoliczności jak: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, inna katastrofa, nagła choroba strony, uniemożliwiająca jej wyręczenie się inną osobą (por. np. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2009, s. 173). W ocenie WSA w Poznaniu trafnie zauważono w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., I OZ 354/08, Lex nr 494229 oraz postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, Lex nr 50679). 3.2. O uchybieniu terminu do wniesienia skargi Skarżący dowiedzieli się w dniu 26 października 2011 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wnieśli prawidłowo za pośrednictwem organu w dniu 31 października 2011 r. Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie, a zatem możliwa była jego merytoryczna ocena. 3.3. W ocenie WSA w Poznaniu w rozpoznawanej sprawie strona Skarżąca nie wykazała, że mimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie. Niedochowanie przez stronę terminu do złożenia skargi nie było bowiem następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz było wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. 4. Stanowisko Skarżących w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: 4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na w.w. postanowienie WSA w Poznaniu Skarżący zażądali jego uchylenia i "przywrócenia możliwości do wniesienia skargi na w.w. decyzję SKO". Uzasadniając swoje zażalenie ponownie podkreślili, że termin do wniesienia skargi został przekroczony tylko o dwa dni. W ocenie Skarżących nie można tego ocenić – jak uczynił to WSA w Poznaniu – jako niedbalstwo. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko WSA w Poznaniu, że w sprawie Skarżący dopuścili się niedbalstwa w prowadzaniu własnych spraw, które przejawiło się w postaci wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji dwa dni po ustawowo przewidzianym terminie. 5.2. W myśl art. 86 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. W rozpoznawanej sprawie Skarżący podjęli próbę wykazania braku swojej winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi na w.w. decyzję SKO, poprzez powołanie się na okoliczność, że skarga została wniesiona "tylko" dwa dni po terminie, co był konsekwencją tego, iż w okresie wakacyjnym ich firma działa mniej sprawnie. Zasadnie Sąd pierwszej instancji ocenił, że okoliczność ta nie działa ekskulpacyjnie dla Skarżących, bowiem to na nich spoczywa ciężar należytej dbałości o swoje sprawy nie tylko w okresie poza przerwami wakacyjnymi lub urlopowymi, ale w każdym czasie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołana przed WSA w Poznaniu okoliczność, przywołana także w zażaleniu, wskazuje na zawinienie Skarżących w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi, a tym samym zasadnie w świetle przesłanki braku winy z art. 86 § 1 p.p.s.a. WSA w Poznaniu odmówił przywrócenie w.w. terminu. 5.3. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie Skarżących nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił je na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.