IV SA/Wr 59/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-04-20
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Henryk Ożóg, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba nowotworowa pęcherza moczowego może zostać uznana za chorobę zawodową, jeśli jedynym zidentyfikowanym czynnikiem rakotwórczym w środowisku pracy był benzen, który zgodnie z wiedzą medyczną jest kancerogenem dla układu krwionośnego, a nie dla układu moczowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W szczególności, organy pominęły konieczność oceny narażenia zawodowego pod kątem procesów technologicznych, takich jak stosowanie farb poliretanowych z dodatkiem "zatruwacza", co naruszyło art. 77 § 1 k.p.a. Brak pełnej analizy potencjalnego wpływu tych czynników na rozwój choroby, a także ewentualnego współdziałania benzenu z innymi substancjami, doprowadził do oparcia rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym.Stan faktyczny
Skarżący J.A. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci nowotworu pęcherza moczowego. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując, że choć w środowisku pracy skarżącego stwierdzono obecność benzenu (czynnik rakotwórczy kategorii 1), to nowotwór pęcherza moczowego nie jest związany z narażeniem na benzen, który jest kancerogenem dla układu krwionośnego. Podkreślono również, że istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju raka pęcherza moczowego jest palenie papierosów, co skarżący czynił. Skarżący kwestionował ustalenia organów, podnosząc m.in. kwestię narażenia na inne szkodliwe substancje, w tym w farbach poliretanowych z dodatkiem "zatruwacza".Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.A. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz ją poprzedzającą decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...], nr [...][...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., który po rozpatrzeniu odwołania z dnia 23 czerwca 2010r. J. A. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Z akt sprawy wynika, że J. A. zatrudniony był:
- od 2 września 1968 r. do 13 października 1969 r. w Fabryce Wagonów P. – W. jako stolarz,
- od 23 stycznia 1970 r. do 2 maja 1976 r. w [...] Sp. z o.o. we W. (wcześniej Fabryka Wagonów P. – W., obecnie [...] Sp. z o.o. we W.) jako stolarz,
- od 3 maja 1976 r. do 24 listopada 1988 r. j.w. jako lakiernik natryskowy,
- od 25 listopada 1988 r. do 31 grudnia 1998 r. j.w. jako aparatowy gazów technicznych.
Od 19 stycznia 1999 r. nie pracuje - zasiłek przedemerytalny. Obecnie przebywa na emeryturze.
Rozpoznanie kliniczne choroby - nowotwór pęcherza moczowego u J. A. zostało ustalone w Okręgowym Szpitalu Kolejowym we W w 2005 r. Rozpoznanie potwierdzono badaniem histopatologicznym (rak płaskonabłonkowy) i zastosowano leczenie operacyjne.
J. A. w dniu 21 sierpnia 2009 r. został skierowany przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej pod postacią nowotworu pęcherza moczowego. W dniu 26 sierpnia 2009 r. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu we W., który na tej podstawie wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie i pismem z dnia 21 września 2009 r. zawiadomił o tym strony. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. 18 lutego 2010 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - nowotworu pęcherza moczowego u J. A. podając w uzasadnieniu: "Z charakterystyki stanowisk pracy (...) wynika, że podczas pracy zawodowej badany nie był narażony na czynniki rakotwórcze kat. 1, tzn. o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka. (...) nie uzyskano potwierdzenia narażenia na czynniki rakotwórcze kategorii l w środowisku pracy zawodowej - w związku z powyższym orzekamy brak postaw do orzeczenia choroby zawodowej (...)."
J. A. nie zgodził się z tym orzeczeniem lekarskim i został skierowany do jednostki orzeczniczej II stopnia na badania w trybie odwoławczym. W dniu 21 kwietnia 2010 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u J. A. Jednostka diagnostyczno-orzecznicza II stopnia w uzasadnieniu zajętego stanowiska podała: "Nie potwierdzono informacji przekazanych przez J. A. o narażeniu na czynniki rakotwórcze podczas produkcji tlenu, stosowany jako izolator perlit nie jest kancerogenem. (...) żadna z substancji i preparatów chemicznych z jakimi miał kontakt w pracy zawodowej nie została zakwalifikowana do kat. 1, zatem nie został spełniony podstawowy warunek rozpatrywania zawodowej etiologii nowotworu złośliwego. Badania epidemiologiczne potwierdzają, że istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju raka pęcherza moczowego jest palenie papierosów. Z dokumentacji medycznej wynika, że J. A. pali papierosy od 24 lat (...). Wobec powyższego w rozpatrywanym przypadku z przeważającym prawdopodobieństwem należy przyjąć pozazawodową przyczynę choroby (...)".
Na podstawie ww. orzeczeń lekarskich i po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią nowotworu pęcherza moczowego (poz. 17.5)
Od decyzji tej J. A. złożył odwołanie nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem, kwestionując ustalenia poczynione przez placówki orzecznicze.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. na podstawie analizy akt sprawy stwierdził, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. przeprowadził ocenę narażenia zawodowego w oparciu o karty charakterystyk dostarczone przez zakład pracy oraz dokumentację znajdującą się w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we W. W związku z brakiem danych pomiarowych z okresu zatrudnienia J. A. oceny dokonano na podstawie dokumentacji z lat 1992-1993 dotyczącej analogicznych stanowisk pracy. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w związku z zarzutami podnoszonymi przez stronę w odwołaniu oraz zgodnie z art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. obligującymi organ do ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy, przeprowadził dodatkowe uzupełniające dochodzenie epidemiologiczne. Na podstawie kwerendy archiwalnych wyników analiz toksykologicznych znajdujących się w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we W. potwierdzono obecność benzenu na stanowiskach pracy na wydziale W-1, na którym pracował odwołujący się. W związku z powyższym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. Nr 280, poz. 2771, ze zmianami tekstu jednolitego ogłoszonymi w Dz. U. z 2005 r. Nr 160 poz. 1356 i poz. 1357) ustalono, że benzen znajduje się w wykazie substancji i preparatów (zał. nr 1 do ww. rozporządzenia) pod pozycją 49 i jest zakwalifikowany jako substancja o działaniu rakotwórczym kategorii 1, czyli o udowodnionym działaniu rakotwórczym u ludzi.
Mając na uwadze fakt, że w toku uzupełniającego dochodzenia epidemiologicznego wyszły na jaw nowe okoliczności w sprawie - potwierdzono narażanie J. A. na substancję rakotwórczą o udowodnionym działaniu rakotwórczym u ludzi, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zwrócił się pismem z dnia 27 sierpnia 2010 r, do jednostek orzeczniczych z prośbą o wypowiedzenie się, czy w obecnym stanie rzeczy można uznać z przeważającym prawdopodobieństwem zawodową etiologię schorzenia J. A. oraz o ewentualną weryfikację wydanych w przedmiotowym postępowaniu orzeczeń lekarskich:
Instytut Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia 9 września 2010 r. wyjaśnił, że: "(...) nowe dowody dotyczące narażenia zawodowego (...) nie mają wpływu na stanowisko orzecznicze określone wcześniej (...) nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Przy ocenie narażenia zawodowego na czynniki o działaniu rakotwórczym uwzględnia się substancje i preparaty chemiczne zakwalifikowane do kategorii l (...) oraz pierwotną lokalizację nowotworu i okres latencji. (...) U J. A. rozpoznano nowotwór pęcherza moczowego, natomiast badania epidemiologiczne i dane literaturowe potwierdzają, że benzen jest kancerogenem dla układu krwionośnego a nie dla układu moczowego. W tej sytuacji nie ma podstaw do rozpoznania u pana J. A. choroby zawodowej (...)."
Podobne stanowisko zajęła jednostka diagnostyczno-orzecznicza I instancji – [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. w piśmie z dnia 28 września 2010 r. podał: "(...) Do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią nowotworu złośliwego konieczne jest wykazanie, że rozpoznany u badanego nowotwór jest następstwem działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - kat. 1 (...). Dodatkowo ważna jest pierwotna lokalizacja nowotworu i okres latencji. W przypadku J. A. potwierdzono narażenie w trakcie pracy zawodowej na benzen, który jest zaliczany do kat. 1 czynników rakotwórczych, jednak dane literaturowe wskazują, iż narażenie na ten czynnik może doprowadzić do powstania nowotworów układu krwiotwórczego (...)."
Mając powyższe na uwadze, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zważył co następuje:
Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) dalej rozporządzenia, trzy warunki:
1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,
2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,
3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.
W przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, tzn. nie wykazano aby choroba została wywołana czynnikami znajdującymi się w miejscu pracy. Upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówki diagnostyczne I i II szczebla wydały zgodne co do meritum orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania nowotworu u J. A. jako choroby zawodowej.
Rozpoznana jednostka chorobowa figuruje w wykazie chorób zawodowych, jednak zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w przypadku czynników o działaniu rakotwórczym przy ocenie narażenia zawodowego uwzględnia się substancje i preparaty chemiczne zakwalifikowane do kategorii 1 na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. W przedmiotowej sprawie warunek ten został spełniony - potwierdzono w środowisku pracy obecność benzenu, który zakwalifikowany jest do kategorii 1 zgodnie z ww. przepisami. Nie potwierdzono natomiast, wbrew opinii odwołującego się, obecności innych substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym u ludzi. Preparaty i substancje podawane przez J. A. (m.in. soda kaustyczna, amoniak, perlit, TRI, karbit, azot, acetylen, ksylen, benzyna lakowa, octan butylu, butanol, zatruwacz dodawany do farb) nie są zakwalifikowane do kat. 1.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny potwierdził obecność w środowisku pracy J. A. substancji rakotwórczej 1 kat. -benzenu. Niemniej jednak wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 4 przy wykazaniu związku przyczynowo-skutkowego między substancją chemiczną a powstałą chorobą uwzględnia się pierwotną lokalizację nowotworu a także okres jego latencji. W przypadku rozpoznanego u J. A. nowotworu pęcherza moczowego, jak podają upoważnione placówki służby zdrowia, zgodnie z wiedzą medyczną nie można przyjąć, że został on wywołany w następstwie działania benzenu. Badania epidemiologiczne i dane literaturowe potwierdzają, iż benzen jest kancerogenem dla układu krwionośnego, a nie dla układu moczowego, zatem jego obecność mogłaby być wiązana z nowotworami o pierwotnej lokalizacji w układzie krwionośnym. W przypadku nowotworu pęcherza moczowego zgodnie z danymi epidemiologicznymi, wskazuje się, że istotnym czynnikiem ryzyka jego rozwoju jest palenie papierosów. Z akt sprawy wynika, że odwołujący się pali papierosy przez wiele lat. Zatem w przypadku rozpoznanego u J. A. nowotworu należy wykluczyć zawodową etiologię schorzenia (co potwierdziły upoważnione jednostki diagnostyczno-orzecznicze).
Odnosząc się do zarzutów J. A. w odwołaniu, że niewłaściwie została ustalona nazwa zakładu pracy, w którym był zatrudniony, [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnia, iż zgodnie z przedłożonymi świadectwami pracy odwołujący się od 2 września 1968 r. do 13 października 1969 r. był zatrudniony w Fabryce Wagonów P. – W., a następnie od 23 stycznia 1970 r. do 2 maja 1976 r. w [...] Sp. z o.o. we W., który był następcą prawnym Fabryki Wagonów P. - W. Natomiast obecnie nazwa zakładu brzmi [...] Sp. z o.o. we W.
Odwołujący się kwestionuje ustalenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, że pracując jako stolarz nie był narażony na pył drewna twardego. J. A. podaje, że wnętrza wagonów były wykładane płytami twardymi, laminowanymi, dlatego uważa on, iż był narażony na pył drewna twardego. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie podzielił tych zarzutów, wyjaśniając, że za drewno twarde uznaje się drewno buku i dębu (pkt. 4 wykazu 4 w zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy). Zgodnie z dokonanymi ustaleniami przy wykańczaniu wnętrz wagonów przez J. A. na stanowisku stolarza takiego rodzaju drewno nie były używane.
[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnia także, że podnoszona w odwołaniu kwestia pracy J. A. w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zgodnie z załączonym świadectwem nie jest tożsama z uznaniem pracy odwołującego się za pracę w narażeniu zawodowym. Kwestie te regulują odrębnie wydane przepisy prawa (Kodeks pracy i wydane w związku z nim rozporządzenie i to w oparciu o nie dokonywana była w przedmiotowym postępowaniu ocena narażenia zawodowego.
Z tej racji [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji I instancji.
W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. A. podtrzymał zarzuty sformułowane w odwołaniu wraz z całą zawartą tam argumentacją. W uzasadnieniu skargi zarzucił jednostkom medycznym pobieżne wykonanie badań lekarskich, na podstawie których wydano orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Skarżący wskazał także na wybiórcze wzięcie pod uwagę dokumentów z okresu jego pracy w lachach 92-93 w których pracował już na innym stanowisku, przy czym zmiana stanowiska była spowodowana pogorszeniem stanu zdrowia. Dalej podniósł, że w badanych latach zmieniła się wielkość produkcji i technologia - nie używano do lakierownia farb poliretanowych z dodatkiem "zatruwacza", który to w opinii skarżącego był szkodliwy.
Skarżący sformułował zarzut, że: "(...) benzen, który to figuruje w wykazie nr 1 i może mieć wpływ na powstanie nowotworu - ale nie u mnie, tak twierdzą rzeczoznawcy, bo on atakuje układ krwionośny a nie moczowy tzn. według ich oceny pęcherz nie jest ukrwiony (...)"
W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a).
W ocenie Sądu skarga jest zasadna
Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym".
Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W rozpoznawanej sprawie schorzenie skarżącego, nowotwór złośliwy pęcherza moczowego, jest ujęte w wykazie, gdzie w pozycji 17 pkt 5 rozporządzenia.
Faktu, że rozpoznane schorzenie mieści się w pojęciach chorób zawodowych zawartych w wykazie nie kwestionuje żaden z organów orzekających w sprawie (jednostka dokonująca zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, jednostki orzecznicze I i II stopnia oraz obydwie instancje organów inspekcji sanitarnej).
Sporne natomiast jest określenie, czy w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym".
Zgodnie z przepisami prawa orzeczenie organów sanitarnych poprzedzone jest wydaniem orzeczenia w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze określone w § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia.
Z akt sprawy wynika, że uprawnieni lekarze orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6).
Według oceny narażenia zawodowego, spośród substancji o działaniu rakotwórczym, na które skarżący był narażony w trakcie pracy zawodowej jedynie benzen został ujęty w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy w wykazie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.
W § 2 rozporządzenia w sprawie substancji (...) ustalony został wykaz substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia, do procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, w których dochodzi do ich uwalniania mają także zastosowanie przepisy określające postępowanie w związku z występowaniem substancji, preparatów lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym (§ 2 ust. 2).
Ocena narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej powinna być przeprowadzona pod kontem substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.
W ocenie Sądu postępowanie organów zostało ograniczone jedynie do substancji i czynników chemicznych, a nie procesów technologicznych.
Stosownie do § 4 pkt 1 rozporządzenia sprawie substancji (...) pracodawca prowadzi rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, zawierający wykaz procesów technologicznych i prac, w których substancje, preparaty lub czynniki o działaniu rakotwórczym lub mutagennym są stosowane, produkowane lub występują jako zanieczyszczenia bądź produkt uboczny oraz wykaz substancji, preparatów, czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym wraz z podaniem ilościowej wielkości produkcji lub stosowania.
Organy zatem dokumentując oceny narażenia zawodowego strony skarżącej winny ustalić i odnieść się do jej twierdzenia w sprawie stosowanych farb poliretanowych i dwuskładnikowymi z dodatkiem "zatruwacza" prac w trakcie których pozostawał on w kontakcie z procesami technologicznymi.
W aktach sprawy brak jest udokumentowanych informacji dotyczących rodzaju i wielkości narażenia (§ 7 ust. 1).
Organy pominęły okoliczności podnoszone w odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o kontakcie skarżącego z farbami poliretanowymi (dwuskładnikowymi z dodatkiem "zatruwacza") szkodliwych substancji w czasie całego okresu pracy. Na ta samą okoliczność skarżący powołał się również w odwołaniu od orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oparta został na niekompletnym materiale dowodowym. Nie przeprowadzono bowiem oceny narażenia zawodowego pod kątem procesów technologicznych. Naruszony został zatem przez organy art. 77 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W wyniku ponownego postępowania ustalenia organu I instancji w zakresie oceny narażenia zawodowego pod kątem procesów technologicznych, na które skarżący był narażony winny zostać ocenione przez jednostki orzecznicze uprawnione do rozpoznania choroby zawodowej w sprawie stosowanych farb poliretanowych i dwuskładnikowymi z dodatkiem "zatruwacza" prac w trakcie których pozostawał on w kontakcie z procesami technologicznymi.
Organ I jak i II instancji bowiem, analizując te kwestie pominął ustalenia w zakresie stwierdzenia dokładnego składu tzw. "zatruwacza" i wpływu substancji składowych na możliwość powstania schorzenia u skarżącego. Strona skarżąca podnosi, że wchodził on w skład farby, którą malowano materiały wysyłane do krajów tropikalnych. Nie dokonano także analizy, czy ewentualne współdziałanie benzenu ze składnikami "zatruwacza" mogło doprowadzić do choroby, na którą cierpi skarżący.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji Sąd nie orzekł w przedmiocie jej wykonania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło