VII SA/Wa 990/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-21
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Paweł Groński, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wstrzymanie użytkowania garażu i usunięcie wad technicznych jest zgodna z prawem, jeśli skarżąca kwestionuje swój status właściciela garażu, a kwestia ta była już rozstrzygana przez sądy powszechne?Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru budowlanego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej usunięcie wad technicznych garażu jest zgodna z prawem, nawet jeśli skarżąca kwestionuje swój status właściciela. Kwestie własnościowe, które zostały prawomocnie rozstrzygnięte przez sądy powszechne, wiążą inne organy państwowe i administracji publicznej, a zatem nie mogą być ponownie badane w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Istotny z punktu widzenia Prawa budowlanego jest tytuł prawny do obiektu budowlanego, a nie do gruntu, na którym jest posadowiony.Stan faktyczny
Skarżąca K.K. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wstrzymanie użytkowania garażu i usunięcie wad technicznych. Skarżąca kwestionowała swój status właściciela garażu, twierdząc, że nie była wpisana jako użytkownik wieczysty gruntu. Organy administracji oraz sąd administracyjny uznały, że kwestia własności garażu została prawomocnie rozstrzygnięta przez sądy powszechne na korzyść skarżącej, a zatem nie można jej ponownie badać w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 158 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (teks jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po przeprowadzeniu na wniosek K. K. postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB [...] nr [...] z dnia [...] nakazującej K. K. wstrzymanie użytkowania garażu przy ul. [...] oraz usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z pęknięciem ściany zachodniej, ugięciem stropu nad garażem oraz brakiem wentylacji w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania decyzji, odmówił stwierdzenia jej nieważności.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że powyższa decyzja PINB była już przedmiotem jego kontroli. Po przeprowadzeniu postępowania w trybie nadzoru decyzją nr [...] z dnia [...] organ odmówił stwierdzenia jej nieważności. W wyniku wniesionego przez K. K. odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowanego decyzja z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ wskazał, iż we wniosku o stwierdzenie nieważności K. K. podnosi głównie to, że właścicielem gruntu przy ul. [...] w W., jak wskazywały i nadal wskazują dokumenty jest [...].
W ocenie organu, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, gdyż z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż właścicielka w dacie wydania decyzji PINB nr [...] była K.K. Zdaniem organu, powyższe potwierdza wyrok Sądu Rejonowego [...] Wydział IV Cywilny z dnia [...] zobowiązujący pozwane Miasto S. nieodpłatnie do przeniesienia na rzecz powódki K. K. własności boksu garażowego nr [...] posadowionego na działce nr [...] położonej w W. w [...] przy ul. [...] oraz ustanawiający na rzecz skarżącej prawo użytkowania wieczystego działki na której posadowiony jest boks garażowy. Jako kolejny istotny dokument organ
1
powołał się na postanowienie Sądu Rejonowego [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] którym Sąd oddalił wniosek skarżącej o wykładnię wyroku z dnia 9 czerwca 2005 r. Organ dodał, iż kwestie własności spornego boksu garażowego ostatecznie rozstrzyga wpis w księdze wieczystej oraz pismo Urzędu [...] z dnia [...], jak również znajdująca się w aktach sprawy kserokopia pisma Zastępcy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w sprawie stanu technicznego garażu przy ul. [...] w W. Organ zaznaczył iż, zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego zobowiązany jest utrzymywać obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Z tego względu, w ocenie organu prawidłowo PINB [...] uznał K.K. za adresata obowiązków na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania K.K. Główny Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak : [...], na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy powyższa decyzje.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie stwierdził jakoby badana decyzja została skierowana, jak twierdzi skarżąca, do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Z akt sprawy oraz uzasadnienia wyroku SR [...] II Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...] w sprawie z powództwa M. przeciwko K.K. o wydanie nieruchomości i zapłatę wynika, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku z dnia [...] sygn. akt [...] "doszło do nieodpłatnego przeniesienia własności garażu. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że pozwanej nie przysługuje prawa do tego garażu [...] (...)". Potwierdził to również Sąd Okręgowy w W. V Wydział Odwoławczy w wyroku z dnia [...] sygn. akt [...]. Organ zaznaczył, ze prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Organ stwierdził, iż zarzucane przez skarżącą kwestie własnościowe dotyczące przedmiotowego garażu pozostają bez znaczenia dla poczynionych przez organ ustaleń i nie potwierdzają zarzucanej wadliwości określonej w art. 156 par. 1 pkt 4 k.p.a. badanej decyzji. Organ podkreślił, iż skoro właścicielem garażu w dniu wydania decyzji PINB [...] z dnia [...] i obecnie jest K.K. to wydanie decyzji nakazowej na ww. podmiot jest dopuszczalne na mocy zastosowanej w przedmiotowej sprawie normy prawnej. Podnoszona natomiast przez skarżąca kwestia braku ustanowienia użytkowania wieczystego działki, na której
2
posadowiony jest boks garażowy i tym samym brak posiadania tytułu prawnego do tej działki nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż z punktu widzenia Prawa budowlanego istotny jest tytuł prawny do obiektu budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. K. wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy tj.:
1) Art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlanego (pb) w zw. z art. 235 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (kc) w zw. z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (ugn) polegające na błędnym przyjęciu, że skarżąca była właścicielem garażu przy ul. [...] pomimo faktu, że nie była w dniu wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nr [...] wpisana w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty gruntu, na którym usytuowany jest przedmiotowy garaż przez co błędnie wskazana została jako adresat przedmiotowej decyzji,
2/ przepisów postępowania tj.: art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na
3
uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] nr [...] nakazującej K.K. wstrzymanie użytkowania garażu przy ul. [...] w W. oraz usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z pękaniem ściany zachodniej, ugięciem stropu nad garażem oraz brakiem wentylacji garażu, w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania decyzji.
Na wstępie podkreślić należy, że badane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Postępowanie to nie polega bowiem na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do zbadania, czy kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem, naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zwarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 706/05, LEX nr 196278).
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] nr [...] organy nadzoru budowlanego oceniły, że decyzja ta nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa. Przedstawione stanowisko należało uznać za trafne.
Z uzasadnienia decyzji z dnia PINB [...] z dnia [...] wynika, że w przedmiotowym budynku występują nieprawidłowości powodujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ wskazał, że nieprawidłowości te dotyczą stropu nad garażem, który jest w znacznym stopniu ugięty z odpadającymi częściami betonu i przekracza w znacznym stopniu stan graniczny jego użytkowania, ściany zachodniej garażu, która jest mokra i pęknięta na całej swojej wysokości, a ponadto braku wentylacji.
Stosownie do treści art. 61 ustawy Prawo budowlane to "właściciel lub zarządcą
4
obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, (...) w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi bezpieczeństwa mienia i środowiska". Konsekwencją stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego jest podjęcie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
W niniejszej sprawie PINB [...] prawidłowo nałożył obowiązek usunięcia stwierdzonych w garażu nieprawidłowości na skarżącą, jako właściciela obiektu.
Ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z dnia [...] SR [...] IV Wydział Cywilny sygn. akt [...], zobowiązał Miasto S. do złożenia zgodnie z żądaniem skarżącej oświadczenia woli, iż Miasto S. nieodpłatnie przenosi na jej rzecz własność boksu garażowego nr [...] posadowionego na działce nr [...] położonej na nieruchomości w W. [...] przy ul. [...] (...) oraz ustanawia prawo użytkowania wieczystego działki pow. 20 m 2, na której posadowiony jest boks garażowy nr [...] na nieruchomości z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą o nr KW [...] (...) za roczną opłatą tytułem użytkowania wieczystego". W/w wyrok stał się prawomocny w dniu 31.05.2006 r.
Natomiast z uzasadnienia wyroku SR [...] II Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...], w sprawie z powództwa Miasta S. przeciwko skarżącej o wydanie nieruchomości i zapłatę wynika, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku z dnia [...] sygn. akt [...] "doszło do nieodpłatnego przeniesienia własności garażu. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że pozwanej nie przysługuje prawo do tego garażu. Powyższe stanowisko potwierdził również Sąd Okręgowy w W. V Wydział Odwoławczy w wyroku z dnia [...] sygn. akt [...].
W wyroku z dnia 12 lipca 2002 r., V CKN 1110/00, Lex nr 74492, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż art. 365 § 1 k.p.c. reguluje zasadę mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądowego. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. W praktyce oznacza to, że sąd a także organy administracji publicznej, obowiązane są uznać, że
5
kwestia prawna, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w innej sprawie, a która ma znaczenie prejudycjalne w sprawie przez niego rozpoznawanej, kształtuje się tak, jak to przyjęto w prawomocnym wcześniejszym wyroku. W przeciwnym razie wyroki sądowe miałyby walor jedynie opiniujący, a nie stanowczy i imperatywny. Jak się zatem słusznie podkreśla w doktrynie, skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego wyroku jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w procesie późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana.
W ocenie Sądu orzekającego niczym nieuzasadnione pozostaje więc żądanie strony skarżącej domagającej się aby organy w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, dokonały odmiennej od sądów powszechnych (zawartych w prawomocnych wyrokach) oceny prawnej tytułu własności przedmiotowego garażu.
W świetle poczynionych przez organy ustaleń bezsprzecznie wynika, iż skarżąca była zarówno w dniu wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji jak
i jest obecnie właścicielem garażu.
W ocenie Sądu, słusznie organ przyjął, iż zarzucane przez skarżącą kwestie własnościowe dotyczące przedmiotowego garażu pozostają bez wpływu na wydaną przez PINB [...] w dniu [...] decyzję, wobec rozstrzygnięcia tej kwestii prawnej przez sądy powszechne. Takiej samej ocenie podlega również kwestia braku ustanowienia użytkowania wieczystego działki, na której posadowiony jest boks garażowy, bowiem z punktu widzenia Prawa budowlanego istotny jest tytuł prawny do obiektu budowlanego, a nie do działki na której się on znajduje.
W ocenie Sądu, wobec prawidłowych ustaleń organu, że decyzja PINB [...] z dnia [...] nie narusza przepisów prawa, a w szczególności art. 156 § 1 kpa. słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że brak jest podstaw
do stwierdzenia jej nieważności.
Zasadne ustalenia organu powodują zatem, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanego orzeczenia.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.j1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło