II OSK 278/12

Dnia 7 maja 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2011 roku sygn. akt II SA/Wa 1092/11 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M.J. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 24 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął M.J. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Organ wskazał, że skarżącemu zostały przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi postawione zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k., art. 282 k.k., art. 276 k.k., art. 157 § 2 w związku z art. 11 § 2 w związku z art. 12 w związku z art. 65 k.k. W tej sytuacji organ uznał, że skarżący należy do kategorii osób, które wymienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł .J., domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu za samoistną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń toczące się przeciwko posiadaczowi pozwolenia postępowanie karne o przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz mieniu, a także naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 75 i 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niewskazanie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Podkreślił, że ustawodawca nie uzależnił cofnięcia pozwolenia na broń od faktu popełnienia przestępstwa z jej użyciem. Także pozytywne opinie z koła łowieckiego oraz z miejsca zamieszkania nie eliminują obawy, iż strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odnośnie natomiast stwierdzenia strony, iż obawia się o swoje życie organ odwoławczy organ stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby strona od momentu, gdy uzyskała w 2001 r. pozwolenie na broń zgłaszała informację o jakichkolwiek zagrożeniach jej bezpieczeństwa. Również z opinii z miejsca jej zameldowania i faktycznego zamieszkania nie wynika, by była zagrożona. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.J., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i zarzucając organom naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 77 w związku z art. 136 k.p.a. polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Oddalając skargę wymienionym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji wskazał, że pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym i jej istnienie zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty prognozowania. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie przewidywania. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów uzasadniona. Jedną z okoliczności, które z woli ustawodawcy mogą wzbudzić w organie uzasadnioną obawę, co do konkretnej osoby, jest prowadzenie przeciwko niej postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W przypadku jej stwierdzenia, nie czekając na ustalenie winy, organ ma obowiązek, dla uniknięcia prognozowanego zagrożenia ze strony tej osoby, cofnąć jej pozwolenie na broń. Zatem w niniejszej sprawie organ miał podstawy do przyjęcia istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy w związku z charakterem stawianych mu zarzutów w postępowaniu karnym. Prawidłowo uznał on, że skierowanie wobec skarżącego aktu oskarżenia formułującego zarzuty o popełnienie czynu miedzy innymi przeciwko mieniu jest sygnałem do zabezpieczenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, poprzez cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Oskarżenie o popełnienie powyższych czynów rodzi bowiem uzasadnioną obawę, że skarżący może posiadaną broń używać w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.J., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia art. 18 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku. W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w skutek uznania, że okoliczność wystarczającą do uznania istnienia stanu obawy użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu stanowi charakter czynów karnych zarzucanych osobie legitymującej się posiadaniem pozwolenia na broń, co w konsekwencji stanowi podstawę wydania decyzji uchylającej wydane pozwolenie na broń palną. W odpowiedzi na skargę kasacyjna Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stanowiące podstawę prawną zaskarżonych decyzji przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji były wielokrotnie wykładane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przy czym wykładnia tych przepisów w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wzbudziła kontrowersje. Z jednej bowiem strony przyjmowano, że sam fakt skazania posiadacza broni za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a nawet tylko wszczęcie postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa, daje podstawę do uznania, że osoba taka stwarza zagrożenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co dawało wystarczającą podstawę do pozbawienia jej pozwolenia na broń. Część składów sądów administracyjnych, w tym NSA, przyjmowała jednak, że w każdym wypadku kolizji z prawem osób posiadających pozwolenie na broń, gdy zostały one skazane prawomocnym wyrokiem albo gdy toczą się przeciwko nim postępowania karne, ustawodawca polecił każdą sprawę rozpoznawać indywidualnie i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy ustalać, czy można uznać, że w stosunku do takich osób zaistniała uzasadniona obawa użycia przez nie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zaistniała kontrowersja i wynikająca z niej niejednolitość orzecznictwa sądowego spowodowały podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, uchwały z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5). W uchwale tej NSA stwierdził, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W motywach tej uchwały NSA wyraził pogląd, że w innych sytuacjach, niż wskazane w sentencji tej uchwały, organy winny ustalić, czy całokształt okoliczności sprawy daje podstawę do przyjęcia wniosku, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 wymienionej ustawy, to jest czy zaistniała w stosunku do niego uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustalenie istnienia takiej obawy jest oparte na prognozie i jako okoliczność, która może lecz nie musi się wydarzyć w przyszłości, nie da się udowodnić. Organ musi jednak wykazać, iż okoliczności sprawy wskazują, że prawdopodobieństwo powstania takiego zagrożenia jest realne. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej obecnie sprawie przyjął taką, wskazaną wyżej wykładnię zastosowanych przepisów prawa materialnego. Nie oparł się bowiem wyłącznie na fakcie oskarżenia posiadacza pozwolenia na broń o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, lecz ocenił, że rodzaj i waga tych zarzutów realnie wskazuje na powstanie groźby powstania sytuacji opisanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd I instancji stwierdził bowiem, iż organ miał podstawy do przyjęcia istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy zaistnienia tej sytuacji w związku z charakterem stawianych mu w postępowaniu karnym zarzutów. Stanowisko to jest w pełni przekonywujące. Fakt postawienia skarżącemu zarzutów przez Prokuratora Okręgowego w Łodzi uprawdopodabnia popełnienie zarzucanych przestępstw a ich ilość i rodzaj mogą wskazywać na realne niebezpieczeństwo zaistnienia sytuacji z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Z treści postawionych skarżącemu zarzutów wynika, iż działając w grupie przestępczej, mając na celu osiągnięcie korzyści majątkowych, wielokrotnie groził on pozbawieniem życia, pobiciem lub popełnieniem przestępstw przeciwko mieniu a także naruszał on nietykalność cielesną różnych osób. Należy więc uznać, że wnioski wyprowadzone w rozpoznawanej sprawie są logiczne i uzasadnione. Przemawia to za niezasadnością postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Dlatego skarga ta podlega oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.