II SA/Wa 1092/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Ewa Pisula-Dąbrowska Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2011 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] cofającą M.J. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny. W dniu [...] czerwca 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia M.J. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w związku z informacją, że zostały mu przedstawione przez Prokuraturę Okręgową w L. zarzuty popełnienia przestępstw: • z art. 258 § 1 kk, tj. brania, w okresie od połowy 2003 r. do sierpnia 2008 r., udziału na terenie Polski w kierowanej przez A.J. zorganizowanej grupie przestępczej o zmiennym składzie, mającej na celu osiąganie korzyści majątkowych z popełniania przestępstw przeciwko mieniu, życiu i zdrowiu, w szczególności polegających na wyzyskiwaniu przymusowego położenia innych osób przy zawieraniu umów pożyczek, a następnie stosowaniu przemocy oraz gróźb zamachu na życie lub zdrowie tych osób w celu doprowadzenia ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem; • z art. 282 kk, art. 276 kk, art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65, polegających na tym, iż w okresie od 2003 roku do sierpnia 2008 r. wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w krótkich odstępach czasu wielokrotnie groził (...) pozbawieniem życia, pobiciem, zwiększeniem długu i naliczanych od niego odsetek, zabierając samochód wraz z kluczykami i dokumentami, wyposażenie lokalu gastronomicznego, dokumenty, którymi nie miał prawa dysponować w postaci paszportów pokrzywdzonych i ich dzieci, powodując u jednej z nich poprzez wykręcenie rąk i uderzanie po klatce piersiowej i brzuchu obrażenia w postaci bólu i zasinień naruszających czynności narządów jej ciała na czas poniżej 7 dni, nachodząc mieszkanie pokrzywdzonych i wywołując awantury, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej [...] złotych, [...] dolarów amerykańskich i [...] funtów brytyjskich, • z art. 282 kk w zw. z art. 65 § 1 i 2 kk, polegającego na tym, iż w dniu [...] października 2007 r., działając w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, grożąc (...) pozbawieniem życia lub pobiciem, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci mieszkania znajdującego się w L.o wartości [...] złotych. Organ I instancji uznał, że powyższe ustalenie w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji decyzją z dnia [...] października 2010 r. cofnął jej pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Od tej decyzji M.J. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu za samoistną przesłankę cofnięcia pozwolenia toczące się przeciwko posiadaczowi pozwolenia postępowanie karne o przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz mieniu, a także naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 75 i 77 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niewskazanie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślił, że nie popełnił przy użyciu broni palnej żadnych z zarzucanych mu czynów i nadal obawia się o swoje i rodziny życie. Podał, że fakt ten był podstawą wydania mu pozwolenia na broń palną bojową i obecnie toczy się przed Sądem Okręgowym w L. postępowanie wobec sprawców popełnionego przeciwko niemu przestępstwa z art. 189 kk. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Komendant Główny Policji wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że wobec M.J. toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu przeciwko życiu, zdrowiu oraz mieniu. Podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 stwierdził, że osoba, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dla zastosowania powyższego przepisu nie jest wymagane udowodnienie, że posiadacz pozwolenia na broń zachowa się w sposób w tym przepisie określony, a wystarczające jest tylko domniemanie takiego zachowania oparte na rodzaju dobra, chronionego prawem, w które ono godzi. Komendant Główny Policji zaznaczył również, że ustawodawca nie uzależnił cofnięcia pozwolenia na broń od faktu popełnienia przestępstwa z jej użyciem. Także pozytywne opinie z koła łowieckiego oraz z miejsca zamieszkania nie eliminują obawy, iż strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odnośnie natomiast stwierdzenia strony, iż obawia się o swoje życie organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby strona od momentu, gdy uzyskała w 2001 r. pozwolenie na broń zgłaszała o jakichkolwiek zagrożeniach jej bezpieczeństwa. Również z opinii z miejsca jej zameldowania i faktycznego zamieszkania nie wynika, by była zagrożona. Z kolei, odnosząc się do wniosku strony o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia jej pozwolenia na broń palną bojową organ stwierdził, że brak było podstaw do jego umorzenia w trybie art. 105 § 1 i § 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.J. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 77 w związku z art. 136 k.p.a., polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że wszczęcie postępowania karnego i prowadzenie tego postępowania związanego z przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu stanowi samodzielną przesłankę do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Zaznaczył, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r. stwierdził, że obawa niezgodnego z prawem użycia broni palnej istnieje w stosunku do osoby skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a nie oskarżonej o popełnienie tego rodzaju przestępstw, gdy postępowanie karne jest w toku. Jego zdaniem, w rozpatrywanej sprawie organ winien wykazać, iż w stosunku do niego zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, czego nie uczyniono powołując się wyłącznie na fakt postawienia mu zarzutów. Wskazał także na rozbieżny, wobec prezentowanego przez organ w tym zakresie, pogląd wyrażony w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawach o sygn. akt II OSK 2022/09, czy II OSK 847/09. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w uzasadnionych okolicznościach oraz cofanie takich pozwoleń w wypadku możliwego zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ocena, czy w konkretnym przypadku takie obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz należycie oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym i jej istnienie zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty prognozowania. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie przewidywania. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów uzasadniona. W przypadku stwierdzenia przez organ, że osoby posiadające pozwolenie na broń budzą uzasadnioną obawę sprzecznego z prawem jej użycia, cofa je. Jedną z okoliczności, które z woli ustawodawcy mogą wzbudzić w organie uzasadnioną obawę, co do konkretnej osoby, jest prowadzenie przeciwko niej postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W przypadku jej stwierdzenia, nie czekając na ustalenie winy, organ ma obowiązek, dla uniknięcia prognozowanego zagrożenia ze strony tej osoby, cofnąć jej pozwolenie na broń. Organ Policji w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu nie narusza zasady domniemania niewinności, gdyż w toku prowadzonego w tym zakresie postępowania, nie uznaje takiej osoby za winną popełnienia przestępstwa, lecz stwierdza jedynie utratę przez nią rękojmi do dalszego posiadania broni (zob. szerzej: uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 202/08, Lex nr 522453). W rozstrzyganej sprawie, organ miał podstawy do przyjęcia istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy w związku z charakterem stawianych mu zarzutów w postępowaniu karnym. Z ustaleń organu wynika, że M.J. został oskarżony o popełnienie przestępstw z: art. 258 § 1 kk, art. 282 kk, art. 276 kk, art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 oraz art. 282 kk w zw. z art. 65 § 1 i 2 kk, tj. brania, w okresie od 2003 r. do sierpnia 2008 r., udziału na terenie Polski w kierowanej przez stronę zorganizowanej grupie przestępczej o zmiennym składzie, mającej na celu osiąganie korzyści majątkowych z popełniania przestępstw przeciwko mieniu, życiu i zdrowiu, w szczególności polegających na wyzyskiwaniu przymusowego położenia innych osób przy zawieraniu umów pożyczek, przy czym wielokrotnie grożąc osobom pozbawieniem życia, pobiciem, zwiększeniem długu i naliczanych od niego odsetek, zabierając samochód wraz z kluczykami i dokumentami, wyposażenie lokalu gastronomicznego, dokumenty, którymi nie miała prawa dysponować w postaci paszportów pokrzywdzonych i ich dzieci, powodując u jednej z nich poprzez wykręcenie rąk i uderzanie po klatce piersiowej i brzuchu obrażenia w postaci bólu i zasinień naruszających czynności narządów jej ciała na czas poniżej 7 dni, nachodząc mieszkanie pokrzywdzonych i wywołując awantury, doprowadzając pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Prawidłowo organ zatem uznał, że skierowanie wobec skarżącego aktu oskarżenia formułującego tego rodzaju zarzuty jest sygnałem do zabezpieczenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, poprzez cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Oskarżenie o popełnienie powyższych czynów rodzi bowiem uzasadnioną obawę, że skarżący może posiadaną broń używać w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wobec tego, że ustalenia dokonane w powyższej sprawie przez organ wskazują na istnienie uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego nie ma dla rozstrzygnięcia tej sprawy znaczenia powoływany w skardze fakt istnienia rozbieżności orzecznictwa w kwestii czy teza przyjęta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, (Lex nr 527545) stwierdzająca, że: "osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji" znajduje w pełni zastosowanie także do kategorii osób "wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) – takie stanowisko w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1154/09, z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1564/09, z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1741/09, z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 243/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2007/09, z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2046/09 oraz z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 710/10. Odmienny pogląd wyrażono w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2022/09, z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 847/09, z dnia 4 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 318/09, z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 559/10 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a w konsekwencji naruszenia również art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a polegający na ich niewłaściwym zastosowaniu oraz nieuzasadnionym przyjęciu istnienia uzasadnionej obawy użycia przez stronę w przyszłości broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a także naruszenia przepisu art. 77 w związku z art. 136 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.