II OZ 1311/11

Dnia 20 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. B. – K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 492/11, o odmowie wyłączenia Sędziego M. P. od orzekania w sprawie o sygnaturze akt II SA/Rz 492/11, w sprawie ze skargi R. B. – K. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 224/09 oddalającego jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] dot. umorzenia postępowania w sprawie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 492/11, po rozpoznaniu wniosku R. B. – K., odmówił wyłączenia Sędziego Marii Piórkowskiej od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że R. B. – K. reprezentowana przez ojca S. B. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie sygn. akt II SA/Rz 224/09. W dniu 18 października 2011 r. do protokołu rozprawy sądowej S. B. złożył wniosek o wyłączenie Przewodniczącej składu i Sędzi sprawozdawcy Marii Piórkowskiej, jako że brała udział w wydawaniu wyroku w poprzedniej sprawie. Sąd podniósł, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia sędziego, tj. z mocy prawa oraz na wniosek strony (żądanie sędziego). Podniesiona przez pełnomocnika skarżącej przyczyna wyłączenia Sędziego w sprawie wskazuje na jedną z przyczyn wyłączenia z urzędu przewidzianą w art. 18 § 3 p.p.s.a., formułującym zakaz orzekania co do skargi przez sędziego w takiej sprawie, w której brał on udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu wniosek S. B. jest nieuzasadniony, przyjmując, iż wobec braku dokładnego wskazania przez niego wyroku w którego wydaniu miała brać udział Sędzia Maria Piórkowska, użyte sformułowanie "w poprzedniej sprawie" oznacza wyrok objęty złożoną skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Sędzia której wyłączenia domaga się wnioskodawca nie brała udziału w wydaniu wyroku II SA/Rz 224/09, nie podejmowała też w toku objętego nim postępowania żadnych innych czynności. Pełnomocnik skarżącej w obszernym zażaleniu zarzucił, że nie jest prawdziwe stwierdzenie Sądu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że wniosek o wyłączenie Sędziego dotyczył jedynie sprawy objętej skargą o wznowienie. Sędzia Maria Piórkowska brała udział w kilku sprawach ze skarg R. B. – K. Złożony wniosek o wyłączenie Sędzi Marii Piórkowskiej, wynikał z faktu, że pełnomocnik skarżącej ma zarzuty co do jej bezstronności w jego sprawach, cyt. "bo prawie wszystkie oddaliła". W treści zażalenia pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie postanowienia i wyłączenie Sędziów składu orzekającego w sprawie sygn. akt II SA/Rz 492/11, z uwagi na to, że orzekali w innych sprawach i ma wątpliwości co do ich bezstronności. Podniósł również, że wskazane byłoby "wyznaczenie Sądu poza podkarpaciem do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art.18 § 1 p.p.s.a. - wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I. instancji stwierdził, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziego zgodnie z wnioskiem strony skarżącej. Podniesione przez stronę argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art.18 p.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Sędzia Maria Piórkowska, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, nie brała udziału w wydaniu wyroku II SA/Rz 224/09, nie podejmowała też w toku objętego nim postępowania żadnych innych czynności. Nie może być uwzględnione żądanie wyłączenia sędziego, jeżeli jedynym uzasadnieniem tego żądania jest udział sędziego w podjęciu orzeczenia, którego wnioskodawca nie akceptuje. Niedopuszczalne jest oskarżanie sędziów o stronniczość bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów na poparcie tych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 904/09, (LEX nr 597948), wyraził pogląd, który Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela, że "przepis art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do wyłączenia z mocy samej ustawy sędziego, który poprzednio orzekał w tej samej instancji w sprawach sądowoadministracyjnych pomiędzy tymi samymi stronami, wszczynanych odrębnymi skargami na ostateczne decyzje administracyjne, wydawane w granicach danej sprawy administracyjnej." Odnosząc się do zarzutu zawartego w zażaleniu dotyczącego treści złożonego na rozprawie wniosku o wyłączenie Sędziego wskazać należy, że według protokołu z rozprawy sądowej z dnia 18 października 2011 r., pełnomocnik wniósł o wyłączenie Sędzi Marii Piórkowskiej "jako że brała udział w wydaniu wyroku w poprzedniej sprawie". Z akt sprawy nie wynika, by strona żądała sprostowania lub uzupełnienia tego protokołu w trybie określonym w art. 103 p.p.s.a., dlatego nie można przyjąć, że posiedzenie to miało inny przebieg niż zostało stwierdzone w treści protokołu a treść wniosku była odmienna. W związku z treścią zażalenia należało przyjąć, że oprócz zarzutów skierowanych do zaskarżonego postanowienia zawarty w nim został nowy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w tym sędziów składu orzekającego w sprawie sygn. akt II SA/Rz 492/11, z uwagi na to, że sędziowie orzekali w innych sprawach z udziałem skarżącego i ma on wątpliwości co do ich bezstronności. Powyższy wniosek będzie jednak przedmiotem odrębnego rozpoznaniu w dalszym toku postępowania. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.