II GZ 126/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. "D. R." w Dz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 514/11 w sprawie ze skargi F. "D. R." w Dz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 8 czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Pismem z dnia 16 sierpnia 2011 r. F. D. R. w D., dalej Skarżąca, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 8 czerwca 2011 r. Według umieszczonej na skardze prezentaty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. do skargi tej nie dołączono żadnych załączników. Zarządzeniem z dnia 16 września 2011 r. wezwano Skarżącą do uzupełnienia – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi – braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu odpisu KRS określającego umocowanie do reprezentowania Skarżącej. Z informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłkę doręczono adresatowi w dniu 26 września 2011 r. Wyznaczony siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął z końcem dnia 3 października 2011 r. W piśmie nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 7 października 2011 r. Skarżąca w pierwszej kolejności wskazała, że dołączyła do skargi elektroniczny odpis z KRS, niemniej jednak dodatkowo wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi, składając jednocześnie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Uzasadniając złożony wniosek Skarżąca podniosła, że przesyłka zawierająca wezwanie Sądu została co prawda odebrana przez osobę upoważnioną, ale działającą tylko grzecznościowo i nie będącą pracownikiem Fundacji. Przesyłka ta została przekazana Prezesowi Zarządu Fundacji w dniu 5 października 2011 r. Podkreślono przy tym, że Fundacja nie zatrudnia etatowych pracowników, a jedyną osobą mogącą podjąć skuteczne działania w okresie od dnia 26 września 2011 r. do dnia 5 października 2011 r. był Prezes Zarządu, który w tym czasie przebywał na zaplanowanym urlopie. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 24 października 2011 r. o sygn. akt III SA/Wr 514/11 odmówił przywrócenia terminu Skarżącej, gdyż uznał, że nie spełniła przesłanek określonych w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 dalej "p.p.s.a.") warunkujących zastosowanie tej instytucji procesowej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podkreślił, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi została odebrana – jak wskazała Skarżąca – przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w dniu 26 września 2011 r. Osoba ta potwierdziła odbiór przesyłki swoim podpisem oraz poprzez umieszczenie pieczęci Fundacji. Zdaniem Sądu I instancji Prezes Zarządu Fundacji wyjeżdżając na urlop i wyznaczając osobę upoważnioną do odbioru korespondencji, której pozostawił pieczątkę Fundacji, powinien był liczyć się z ewentualnością kierowania w czasie jego nieobecności na adres Fundacji różnych pism, w tym m.in. pism sądowych wyznaczających terminy na dokonanie określonych czynności. Zatem fakt przebywania przez Prezesa Zarządu w okresie od dnia 26 września 2011 r. do dnia 5 października 2011 r. na urlopie i przekazania mu wezwania Sądu dopiero w dniu 5 października 2011 r. nie mógł stanowić okoliczności usprawiedliwiającej brak winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Od powyższego postanowienia Sądu I instancji Skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła jednocześnie o przywrócenie do złożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( § 2). Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że niedopełnienie czynności procesowej, do dokonania której został wezwany przez Sąd lub zobowiązany na podstawie przepisów ustawy p.p.s.a. nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Zatem strona może się ekskulpować i uniknąć negatywnych skutków procesowych wynikających dla niej z uchybienia terminu poprzez wykazanie, że obiektywne czynniki uniemożliwiły jej wykonanie określonych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności powołane przez Fundację we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odpisu KRS a następnie powtórzone w zażaleniu wskazują bezspornie na zawinienie Skarżącej w niespełnieniu wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. do uzupełnienia braku formalnego skargi. Przede wszystkim nie może być uznany za zasadny argument, że niedochowanie terminu przez Skarżącą do złożenia odpisu KRS wykazującego umocowanie Prezesa Fundacji do reprezentacji tej jednostki organizacyjnej było spowodowane przebywaniem Prezesa Fundacji w tym czasie na urlopie wypoczynkowym oraz że przekazano korespondencję Prezesowi Fundacji w terminie późniejszym tj. w dniu 5 października 2011 r., czyli po upływie terminu do dokonania tej czynności. W świetle wymagań art. 87 § 2 p.p.s.a. nie jest to okoliczność wyłączająca winę Skarżącej w niedochowaniu terminu. Tego rodzaju zaniedbanie jest kwestią organizacyjną Skarżącej i nie może zwalniać jej z obowiązku należytej dbałości o swój interes w relacjach zewnętrznych z innymi podmiotami a zwłaszcza z organami państwa, w tym sądami. Naczelny Sąd Administracyjny zajmował w swoich orzeczeniach stanowisko w tej materii m.in. w postanowieniu z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt II FZ 856/11, w którym stwierdził, że brak dołożenia przez Skarżącą należytej staranności w postępowaniu, poprzez niezapewnienie możliwości odbioru pism sądowych na czas wyjazdu, nie może być rekompensowany przywróceniem terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Brak winy, który jest konieczną przesłanką przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 1974 r. II CZ 149/74 OSPiKA 1975/2/39). Nie można więc przyjąć, że uchybienie terminowi na dokonanie czynności procesowej nastąpiło bez winy podmiotu z tego powodu, że w czasie swojej nieobecności posługiwał się innymi osobami do odbioru korespondencji sądowej. Urlop wypoczynkowy Prezesa Fundacji, który zbiegł się w czasie z upływem terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie może być brany pod uwagę jako okoliczność wyłączająca winę, gdyż jest to okoliczność subiektywna, na która strona miała wpływ. Nie wyłącza winy przekazanie korespondencji w terminie późniejszym przez osobę upoważnioną do jej odbioru w budynku Fundacji Prezesowi Fundacji. Za tego rodzaju zaniedbanie odpowiedzialna jest Fundacja, która ponosi ryzyko za prowadzenie swoich spraw również przez inne osoby wyznaczone do tego rodzaju działań pod nieobecność osób uprawnionych do reprezentowania i działania w imieniu Fundacji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.