I SA/Wa 1433/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi T. G., A. P., J. G., E. G., A. G. i Z. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] w punkcie pierwszym stwierdzającej nieważność pkt 3 decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1976 r. orzekającą o wywłaszczeniu działek nr [...] i [...], obr. [...], b. gm. kat. [...] w zakresie w jakim wywłaszczona nieruchomość odpowiada częściom obecnych działek nr [...] i [...] oraz w punkcie drugim stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa pkt 3 ww. decyzji z dnia [...] maja 1976 r. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] maja 1976 r. znak: [...] orzekł między innymi o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. w gm. kat. [...] , Iwh [...], obręb [...], działka nr [...] o powierzchni [...]ha i nr [...] o powierzchni [...]ha, stanowiącej własność J. G. Pismem z dnia [...] marca 2003 r. M.G. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M. G., wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia działek nr [...] i [...], stanowiących własność J. G. (punkt 3 decyzji). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1976 r. w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia stwierdził, że decyzja wywłaszczeniowa wydana została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. G., K. G., T. G., I. M. i T. W. W odwołaniu podniesiono, że decyzja o wywłaszczeniu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ wywłaszczeniowy poprzez skierowanie decyzji do nieżyjącego J. G. pozbawił strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym. Następnie po rozpatrzeniu odwołania M. G., K. G., P. T.G., I. M. i P. T. W. zastępowanych przez adwokata M. G. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...]. Na skutek wniesionej skargi, wyrokiem z dnia 28 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 688/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. Ponownie rozpoznając sprawę, uwzględniając wyrok WSA, Wojewoda [...] decyzją z dnia decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] stwierdził nieważność pkt 3 decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1976 r. w zakresie w jakim wywłaszczona nieruchomość odpowiada częściom obecnych działek nr [...] i [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] oraz stwierdził wydanie z naruszeniem prawa pkt 3 przedmiotowej decyzji w zakresie w jakim wywłaszczona nieruchomość odpowiada działkom nr [...] i [...], obr. [...], jedn. ewid. [...]. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. T. W., T. G., A.P., J. G., E. G. i A. G. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata K. K. wnieśli odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej punktu drugiego decyzji, zarzucając iż w zakresie, w jakim wywłaszczona nieruchomość odpowiada obecnym działkom nr [...] i [...], nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne. Po rozpatrzeniu w/w odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. i wskazał, że działka oznaczona nr [...] weszła w pas drogowy [...], która zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] stanowi drogę powiatową, natomiast działka oznaczona nr [...] weszła w pas drogowy ulicy [...], która zgodnie z uchwałą Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...] maja 1986 r. stanowi drogę gminną. Jednocześnie podniósł, że organ wojewódzki prawidłowo wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115) drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy i jako drogi publiczne nie mogą być przedmiotem obrotu i nie mogą stanowić własności podmiotów prywatnych, co oznacza, iż nie jest możliwe cofnięcie skutków prawnych wywołanych decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1976r. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. T. W., T. G., A.P., J.G., E. G. i A. G. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata K. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucili organowi naruszenie: - przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 11 i art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego polegających na rozstrzygnięciu sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela i wbrew zasadom praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, co spowodowało niestwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2010 r.; - art. 156 § 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzi przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych. Podnieśli ponadto, że "skutki techniczne, które nastąpiły na nieruchomości, nie oznaczają nieodwracalnych skutków prawnych". Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżących zmodyfikował skargę oświadczając, że jej istota polega na zaskarżeniu pkt 2 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Skarżący nie kwestionują natomiast rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 tej decyzji. Pełnomocnik wskazał ponadto, że sformułowanie zawarte w pkt 2 skargi począwszy od słów "z uwagi na ..." do końca akapitu, stanowi omyłkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do wniosku, że skarga jest niezasadna. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].02.2010 r., stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...].05.1976r. o wywłaszczeniu działek o nr [...],[...] w zakresie w jakim wywłaszczona nieruchomość odpowiada częściom obecnych działek o nr [...],[...]jest nieważna. W zakresie w jakim wywłaszczona nieruchomość odpowiada obecnym działkom [...] i [...] stwierdził , że wydana została z naruszeniem prawa, a z uwagi na to, że wywołała nieodwracalne skutki prawne nie stwierdził jej nieważności. Niewątpliwie zasadnie organy obu instancji uznały, że decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...].05.1976 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa z tego względu, że została skierowana do J. G., który zmarł 37 lat przed jej wydaniem. Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji, jak słusznie wskazały organy, musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. Należy stwierdzić, że organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo uzasadniły, iż zaszły nieodwracalne skutki prawne wymienionej decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicy [...], w części odnoszącej się do wywłaszczenia nieruchomości odnośnie działek oznaczonych obecnie numerami [...] i [...] gdyż działki te weszły w skład pasów drogowych dróg publicznych – ulic [...] i [...]. Okoliczność ta nie jest między stronami sporna. Skoro zaś wywłaszczone działki weszły we wskazanej części w skład dróg publicznych wystąpiły niepowracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutek ex tunc, co oznacza, w przedmiotowej sprawie, że wywłaszczone działki gruntu o nr [...] i [...] wchodzące w skład pasa drogowego ulic [...] i [...] w K., stałyby się z powrotem własnością osób fizycznych. Stosownie do art. 2. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007. Nr 19. poz. 115) drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe i 4) drogi gminne. Stosownie do art. 2a. ust. 1. powołanej ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Z mocy samego prawa droga publiczna nie może stanowić własności osoby fizycznej ani być przedmiotem obrotu. Decyzja w tej części jest zatem prawidłowa, organy obu instancji należycie wykazały, iż decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...].05.1976r., w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości odpowiadającej obecnym działkom [...] i [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne. Powyższe oznacza, że decyzje obydwu organów wydane zostały prawidłowo z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).