VII SA/Wa 1112/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Ref. staż Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011r. nr. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].12.2010 r. nakładającej na inwestora: [...] Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] z garażem podziemnym w osiedlu "[...] " przy ul. [...] (obecnie [...]) na terenie działki nr ew [...] z obrębu [...] przy projektowanym przedłużeniu ul. [...] w [...] wraz z elementami zagospodarowania terenu w tym: przepompowni ścieków sanitarnych i deszczowych, przyłączy wodno-kanalizacyjnych i energetycznych na terenie działek nr ew. [...] obrębu [...] i nr ew. [...] z obrębu [...] w terminie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie w/w budynku. W uzasadnieniu wskazał, iż Inwestor - [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w [...] w dniu [...].02.2005 r. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] zawiadomienie o zakończeniu budowy oraz zamiarze przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku, a następnie w dniu [...].02.2005 r. wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Przedmiotowa inwestycja była realizowana na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...].03.2002 r o pozwoleniu na budowę, która została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek uchylenia decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].03.2005 r, Nr [...]. W dniu [...].11.2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].07.2009 r. odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] z garażami podziemnymi w osiedlu "[...] " przy ul. [...] w [...] wraz z elementami zagospodarowania terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi inwestora, wyrokiem z dnia 14.04.2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego nr [...] z dnia [...].11.2009 r oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].07.2009 r Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...].12.2010 r. nałożył na inwestora: [...] Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązek wykonania w zakreślonym terminie dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] z garażem podziemnym w osiedlu "[...] " przy ul. [...] (obecnie [...]) Rozpatrując odwołanie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej organ odwoławczy uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał nieprawidłowej oceny stanu faktycznego dlatego zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na wiążącą ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.04.2010 r., sygn. akt VII S.A./WA 208/10. Z oceny tej wynika że "ustawodawca ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane znowelizował w sposób istotny treść przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Przyjęcie, że zastosowanie ma art. 55 Prawa w wersji obowiązującej począwszy od dnia 31 maja 2004 r. powoduje konieczność uznania, iż skarżąca ma obowiązek zakończyć realizowaną inwestycję przez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie gdyż obiekt budowlany w postaci budynku mieszkalnego wielorodzinnego został zaliczony do kategorii XlII (pozostałe budynki mieszkalne). Oznacza to, że prawne zakończenie budowy takich obiektów zgodnie z art. 55 pkt. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji, o której wyżej mowa wymaga uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Gdyby natomiast przyjąć, że zastosowanie ma tenże przepis ale w brzmieniu obowiązującym przed jego nowelizacją to koniecznym byłoby uznanie, że skarżąca miałaby obowiązek prawnego zakończenia inwestycji przez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jednakże tylko wtedy gdyby taki obowiązek określony był w decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...] ". Tutejszy organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w w/w wyroku, iż artykuł 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane przewiduje zasadę, że do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie stosuje się przepisy tej ustawy (z wyjątkami w niej wskazanymi). Wojewódzki Sąd Administracyjny ponadto wskazał, iż (z powyższej regulacji) " Wynika z tego, że uznanie sprawy za zakończoną przed dniem 31 maja 2004 r. oznacza obowiązek stosowania do niej przepisów dotychczasowych. Przyjąć zatem należy, że sprawy wszczęte i zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane do których stosuje się przepisy dotychczasowe to również sprawy zakończone ostatecznymi w tym terminie decyzjami o pozwoleniu na budowę, w których rozstrzygnięto o sposobie prawnego zakończenia inwestycji na podstawie art. 55 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed dnia 31 maja 2004 r. nawet wtedy gdy zakończenie inwestycji nastąpiło już po tej dacie ". W związku z powyższym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż inwestor - [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] realizował inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...].03.2002 r. Ponadto w decyzji o pozwoleniu na budowę wskazany został sposób zakończenie realizacji poprzez dokonanie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania. Organ odwoławczy wskazał, iż inwestor w dniu [...].02.2005 r. zawiadomił o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania i w dniu dokonania zawiadomienia pozostawała jeszcze w obrocie prawnym decyzja udzielająca pozwolenia na budowę (Prezydent [...] decyzją [...] z dnia [...].03.2005r. uchylił decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].03.2002r). Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż inwestor skutecznie dokonał zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania poprzez złożenie stosownego zawiadomienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...]. Zdaniem organu odwoławczego wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w/w budynku w odniesieniu do którego zostało skutecznie dokonane zostało zgłoszenie przestąpienia do użytkowani skutkować musi umorzeniem tego postępowania. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z uwagi na brak podstaw dla prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie należało uchylić zaskarżoną decyzję PINB [...] z dnia [...].12.2010 r nr [...] i umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Okręgowy w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) polegające na: uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] grudnia 2010 r., Nr [...] nakładającej na inwestora [...] Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą do czego PINB w [...] został zobowiązany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 kwietnia 2010 r. VII SA/Wa 208/10, w celu zgromadzenia dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi Prokurator Okręgowy w [...] powołał się na ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt: VII SA/Wa 208/10 z której wynika, że: rozpoznając sprawę ponownie organy obowiązane będą odnieść się do kwestii czy w tej sprawie ma zastosowanie art. 55 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu czy art. 55 Prawa budowlanego w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. Prokurator Okręgowy w [...] przytoczył również fragment uzasadnienia wyroku z którego wynika, iż " w ocenie Sądu nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy późniejsze podważenie w trybie postępowania wznowieniowego decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygające jest bowiem to czy wskazany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obiekt zrealizowany został zgodnie z warunkami tego pozwolenia. Jeśli przy jego realizacji doszło do odstępstw to obowiązkiem organów jest odstępstwa te wskazać i opisać ich charakter (czy są istotne czy też nie). Kwestionowane skargą decyzje także i tego warunku nie spełniają". Powołując się na wyżej wskazaną ocenę prawną Prokurator wywiódł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organy orzekające ponownie w sprawie pozwolenia na użytkowanie do zbadania czy przedmiotowy obiekt zrealizowany został zgodnie z warunkami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd wskazał, że jeśli zostanie ustalone, iż doszło do odstępstw to obowiązkiem organu będzie te odstępstwa wskazać i opisać ich charakter (tj. czy istotne czy też nie). Zdaniem skarżącego nałożenie na [...] Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązku wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą ma na celu zgromadzenie (zgodnie z wymogami określonymi art. 7 i 77 § 1 kpa) materiału dowodowego niezbędnego przy ponownym orzekaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie - do ustalenia czy przedmiotowy budynek zrealizowany został zgodnie z warunkami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podstawowe znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt: VII SA/Wa 208/10. Wskazanym wyrokiem uchylona została wcześniejsza decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r, nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiająca wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie organy obowiązane będą odnieść się do kwestii czy w tej sprawie ma zastosowanie art. 55 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu czy art. 55 Prawa budowlanego w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. Sąd wskazał również , iż w jego ocenie " nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy późniejsze podważenie w trybie postępowania wznowieniowego decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygające jest bowiem to czy wskazany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obiekt zrealizowany został zgodnie z warunkami tego pozwolenia. Jeśli przy jego realizacji doszło do odstępstw to obowiązkiem organów jest odstępstwa te wskazać i opisać ich charakter (czy są istotne czy też nie). Kwestionowane skargą decyzje także i tego warunku nie spełniają". Ocena prawna przesądza o tym, że prowadzone postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie nie jest bezprzedmiotowe. Organ ponownie rozpatrujący sprawę zobowiązany został do zbadania czy obiekt został zrealizowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, a jeśli przy jego realizacji doszło do odstępstw to powinien je wskazać i opisać ich charakter ( czy są istotne czy też nie ). Stosując się do oceny prawnej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wykonanie nałożonych obowiązków pozwoli zgromadzić materiał dowodowy niezbędny do ustalenia czy przedmiotowy budynek zrealizowany został zgodnie z warunkami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wbrew wiążącej ocenie prawnej umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy z naruszeniem art. 153 ppsa i art. 105 § 1 kpa wadliwie przyjął, iż sprawa pozwolenia na użytkowanie jest bezprzedmiotowa. W świetle wiążącej oceny prawnej organ odwoławczy powinien odnieść się do kwestii czy zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody są wystarczające do przyjęcia, że budowa wykonana została zgodnie z z warunkami pozwolenia na budowę, a jeśli przy jej realizacji doszło do odstępstw to powinien je wskazać i opisać ich charakter ( czy są istotne czy też nie ). Gdyby organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji o niekompletności materiału dowodowego to powinien rozważyć w jakiej formie należy dokonać uzupełnienia materiału dowodowego. Czy materiał dowodowy może być uzupełniony tak jak to uczynił organ pierwszej instancji czy też w innej formie np przy wykorzystaniu instytucji, o której mowa w art. 81 c ust 2 ustawy Prawo budowlane. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt: VII SA/Wa 208/10., późniejsze podważenie w trybie postępowania wznowieniowego decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę doprowadziło do sytuacji w której inwestor nie posiada żadnego tytułu do wykonanych robót budowlanych. W takim przypadku w pierwszym rzędzie powinno zostać wszczęte i zakończone postępowanie prowadzone w trybie i na zasadach określonych w art. 51 Prawa budowlanego ( wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r, II OSK 525/06, niepubl., wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2008 r, II S.A./GI 337/08, LEX nr 518454 ). Dopiero po prawomocnym zakończeniu tego postępowania możliwe byłoby prowadzenie na wniosek inwestora postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Do czasu zakończenia postępowania legalizacyjnego w zasadzie postępowanie z wniosku inwestora w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie powinno być zawieszone. Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.