II GSK 174/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Marzenna Zielińska Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. "K." K. M. i J. K.-K. Spółki jawnej w J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1956/11 w sprawie ze skargi F. "K." K. M. i J. K.-K. Spółki jawnej w J. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1956/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę Firmy "K." K. M. i J. K.-K. Spółki jawnej w J. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przyczyną odrzucenia skargi było skierowanie jej przeciwko niewłaściwemu pismu wydanemu przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Odpowiedź organu z dnia 26 lipca 2011 r., na wezwanie do usunięcia naruszeń prawa, nie była aktem z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd pierwszej instancji stwierdził, wskazując na treść art. 22 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), dającego prawo wniesienia skargi do sądu w przypadku odmowy przyznania pomocy, że aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego było pismo Agencji z dnia 23 maja 2011 r. Pismem tym bowiem odmówiono Spółce przyznania pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej". Wobec zaś niewątpliwego określenia w skardze pisma będącego jej przedmiotem, należało ją odrzucić jako niedopuszczalną. Skargą kasacyjną Firma "K." K. M. i J. K.-K. Spółka jawna w J. zaskarżyła postanowienie w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1 art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6, art. 134 ust. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zarzucono również naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowiek i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie odrzucił skargę Spółki, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 oraz 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni, skoro pkt 3 nie ma zastosowania. Przepis ten dopuszcza odrzucenie skargi w sytuacji nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie, natomiast w sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Sąd pierwszej instancji nie podjął bowiem żadnych czynności zmierzających do usunięcia braków skargi, mających służyć sprecyzowaniu rzeczywistej woli skarżącej i nadania biegu skardze. Takim zaniechaniem naruszono konstytucyjne prawo strony do ochrony prawnej jej interesów w indywidualnej sprawie jak również naruszono przepis art. 49 § 1 powołanej wyżej ustawy. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że nie było podstaw do jej odrzucenia, gdyż strona skarżąca złożyła skargę na wymagany akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni w wymaganym terminie. Chodzi zatem o odmowę przyznania pomocy podlegającej zaskarżeniu zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Sąd I instancji przyjął, że zaskarżona została odpowiedź organu z dnia 26 lipca 2011 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa rodzaju pisma podlegającego zaskarżeniu w niniejszym postępowaniu nie została należycie wyjaśniona i oceniona. Przyjęcie, że zaskarżeniu podlegała odpowiedź organu z 26 lipca 2011 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest sprzeczne z materiałem dowodowym w sprawie. Chodzi o to, że strona skarżąca zakwestionowała w sprawie zasadność odmowy przyznania pomocy i całe dalsze postępowanie skoncentrowała na poddaniu kontroli tego aktu. Dostosowywała się do pouczenia zawartego w tym akcie łącznie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Powyższe oznacza, że trafnie w zarzutach skargi odwołano się do naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za brakiem podstaw do przyjęcia skargi jako niedopuszczalnej z tego powodu. Ocena ta czyni bezprzedmiotowym ustosunkowywanie się do podniesionych pozostałych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji dokona oceny – czy zostały spełnione podstawy do merytorycznej oceny złożonego odwołania od odmowy przyznania pomocy. Ocena przestrzegania terminowości składanych środków odwoławczych powinna być zachowana w pierwszej kolejności. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego nie znajduje uzasadnienia wobec treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. o sygnaturze I OPS 4/07.