II FSK 248/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 450/11 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 11 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 450/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę L. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji. Ze stanu faktycznego sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że na wniosek L. B. (dalej: skarżący, podatnik), Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia 21 lutego 2011 r., wznowił postępowanie dotyczące jego decyzji z dnia 17 maja 2006 r., orzekającej o odpowiedzialności podatkowej podatnika jako osoby trzeciej za zaległości firmy "H." S.A. w K. w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2004 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za październik 2004 r. We wniosku skarżący wskazał, że w sprawie zakończonej powyższą decyzją wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi wydającemu decyzję. Skarżący za te okoliczności uznał, to że będąc prezesem zarządu spółki "H." S.A. złożył we właściwym terminie wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółki "H.", co stanowi podstawę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005, nr 8, poz. 60, ze zm.; zwanej dalej: Ordynacja podatkowa). Skarżący w treści wniosku wskazał także na wyrok Sądu Okręgowego Warszawa Praga, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt: VII U 338/06, w sprawie z powództwa L. B. przeciwko ZUS [...], którym skarżący został zwolniony z odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek. Skarżący wskazał, że sprawa objęta powołanym wyrokiem dotyczyła jego odpowiedzialności jako prezesa zarządu spółki "H." w Ki., a Sąd w uzasadnieniu wyroku uznał, że dokonał zgłoszenia wniosku o upadłość "H." S.A. we właściwym, zgodnym z prawem terminie. Nadto skarżący, w treści wniosku wniósł o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność ustalenia sytuacji finansowej spółki w okresie pełnienia przez niego funkcji prezesa zarządu oraz okoliczności składania wniosku o ogłoszenie upadłości. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K... z dnia 11 kwietnia 2011 r., odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 17 maja 2006 r. Organ uznał, że argumenty podniesione przez skarżącego, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności podatkowej nie mogły być uznane za nowe okoliczności stanowiące podstawę wznowienia, gdyż były wykazane, w aktach sprawy oraz w decyzji orzekającej, a zatem były znane organowi, który ją wydał. Z uwagi na tryb nadzwyczajny – organ uznał, że także nie można nakładać na organy podatkowe obowiązku przeprowadzania nowych dowodów, przesłuchania wskazywanych świadków, na poparcie postawionej przez stronę tezy zmierzającej do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art.210 §1 pkt 4 w zw. z art. 143 § 1 i art. 120 Ordynacji podatkowej wyrażające się w braku podania w postawie prawnej wydanej decyzji art. 143 §1 Ordynacji podatkowej wskazującego, iż zaskarżoną decyzję wydała upoważniona osoba przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., co w konsekwencji sprawia, że organ podatkowy nie działał na podstawie przepisów prawa. Powołanie się na udzielone upoważnienie powinno znaleźć odzwierciedlenie w decyzji; 2) art. 240 §1pkt 5 Ordynacji podatkowej wyrażające się w przyjęciu, iż nie zostały wykazane żadne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mające istotne znaczenie dla sprawy; 3) art.365 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 kwietnia 2010 roku nie jest wiążący dla rozpoznania wznowionej sprawy i nie wpływa na zmianę stanowiska organu podatkowego co do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe H. S.A. z w K.; 4) art.180 §1 w zw. z art.187§1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej wyrażające się w braku uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia wskazanych dowodów przez co organ uchybił obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a tym samym nie przyczynił się do wyjaśnienia sprawy ustalając jedynie prawdę formalną i okoliczności na niekorzyść podatnika; 5) art. 121 §1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, celowe pomijanie wniosków dowodowych strony, brak dążenia do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, które doprowadziło do bezkrytycznego podzielenia stanowiska organu pierwszej instancji; 6) art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak przeprowadzenia przez organ postępowania co do istoty sprawy oraz do przesłanek wznowienia postępowania i oparcie się jedynie na dotychczasowym stanowisku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że skoro wznowienie postępowania nastąpiło w związku ze wskazaniem przez skarżącego okoliczności, uznanych przez niego za nowe w sprawie, przedmiotem postępowania było dokonanie ich analizy w kontekście art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: muszą wyjść na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, o których w dniu wydania decyzji organ nie mógł wiedzieć. Wobec powyższego, Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że wskazana przesłanka w niniejszej sprawie nie zaistniała. Organ podał bowiem, że w decyzji, której uchylenia domaga się skarżący Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. stwierdził, że był w posiadaniu informacji, iż wnioskiem z dnia 05.11.2004 r. Spółka "H." S.A. reprezentowana przez prezesa zarządu - skarżącego wniosła o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, który następnie został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 01.02.2005 r., sygn. V GU 100/04. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do prawidłowego wniosku, iż wskazana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność nie zawiera przymiotu nowości ponieważ była przedmiotem rozpoznania w prowadzonym postępowaniu, zakończonym decyzją z dnia 17 maja 2006 r. W tym kontekście, jak zauważył Sąd, nie ma też znaczenia fakt, że po jego zakończeniu, w dniu 12 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga wydał wyrok zwalniający skarżącego z odpowiedzialności za zaległości spółki "H." S.A. w K. z tytułu składek na ubezpieczenie. Istotne jest to, że wyrok ów, zawiera jedynie ocenę dowodów, co do okoliczności prawidłowości złożenia przez skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, która odbiega od oceny wcześniej dokonanej przez organ w decyzji ostatecznej. Tego rodzaju okoliczność nie uzasadnia zaś wznowienia postępowania. W ocenie Sądu, stawiany przez skarżącego zarzut naruszenia art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; dalej: k.p.c.), w zakresie związania treścią wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga z dnia 12 kwietnia 2010 r. oraz art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zakresie przyjęcia przez organ, że nie zostały wykazane żadne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody; należy uznać za bezzasadne, gdyż zakres rozstrzygnięcia w nim zawarty nie miał zastosowania w sprawie, z uwagi na przedmiot sprawy, a dokonana w nim ocena dowodów nie wpływa na dokonaną uprzednio ocenę zawartą w decyzji ostatecznej i nie stanowi przesłanki do jej uchylenia. Organ prawidłowo uznał, także iż wskazane we wniosku okoliczności nie są okolicznościami nowymi w sprawie. W zakresie zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ wnioskowanych przez skarżącego dowodów z zeznań świadków – współpracujących z nim w spółce, które dotyczyły okoliczności postępowania upadłościowego i sytuacji spółki z tego okresu, prawidłowo, w ocenie Sądu, przyjęto, że dowody te dotyczyły okoliczności której organ nie przydał przymiotu nowości w sprawie, niecelowe byłoby zatem ich przeprowadzanie. Sąd uznał także za bezzasadny zarzut naruszenia art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej w zakresie nie przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organ dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanek wznowienia postępowania i w oparciu o poczynione ustalenia dokonał subsumcji zaistniałego stanu faktycznego. W świetle art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, prawidłowo uznał, że w sprawie nie zaistniały określone w przywołanym przepisie przesłanki. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił powyższemu wyrokowi: 1) naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie zwana: p.p.s.a.), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i które doprowadziło do niewłaściwej oceny naruszenia przez organ podatkowy przepisów wskazanych w pkt a, b i c. Na tej podstawie zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art.134 § 1 p.p.s.a. w zw. z: a) art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wyrażające się w błędnym przyjęciu, iż nie zostały wykazane żadne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mające istotne znaczenie dla sprawy; b) art.365 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, iż wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych" z dnia 12 kwietnia 2010 roku nie jest wiążący dla rozpoznania wznowionej sprawy i nie wpływa na zmianę stanowiska organu podatkowego do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości H. SA z siedzibą w K. w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2004 roku oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc październik 2004 roku; c) art.243 § 2 Ordynacji podatkowej, wyrażające się błędnym przyjęciu, iż nie nastąpił brak przeprowadzenia przez organ postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy oraz co do przesłanek wznowienia i nie nastąpiło oparcie się jedynie na dotychczasowym stanowisku organów podatkowych. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego i/lub jego pełnomocnika. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 grudnia 2013 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Wnoszący skargę kasacyjną przedstawił w niej dwa zarzuty. Pierwszy, powołujący się na art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazuje na wydany po ostatecznym zakończeniu postępowania podatkowego objętego wnioskiem o wznowienie wyrok sądu powszechnego, upatrując w nim podstawy do wznowienia tego postępowania wskazanej w przywołanym art. 240 § 1 pkt 5. Drugi zarzut, odnoszący się również do wymienionego powyżej wyroku sądu powszechnego, powołuje art. 365 § 1 kpc. Zarzuty te nie mogły zostać uwzględnione. Sąd administracyjny pierwszej, jak również drugiej instancji, nie kwestionuje faktu wydania oraz mocy obowiązującej wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga z dnia 12 kwietnia 2010 r., VII U 338/06 (art. 365 § 1 kpc). Wyrok ten nie rozstrzyga jednakże jakiejkolwiek sprawy podatkowej, orzeka o zwolnieniu skarżącego z odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek na wskazane w nim fundusze. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że sąd powszechny ocenił, iż ubezpieczony złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Powyższe nie jest jednak nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem w administracyjnej sprawie podatkowej, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a tylko określoną oceną stanu faktycznego, który uprzednio stanowił już przedmiot oceny organów podatkowych. Orzeczenie sądu w sprawie ubezpieczeń społecznych nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, natomiast uzasadniająca je nowa – inna ocena materiału dowodowego, który stanowił uprzednio przedmiot oceny w postępowaniu dotyczącym spraw podatkowych niewątpliwie nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na który powołuje się skarżący. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.