II OZ 630/12

Dnia 25 lipca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 maja 2012 roku, sygn. akt II SA/Gd 609/11 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 roku, nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Sąd podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lipca 2011 r. skarżący został wezwany do nadesłania czterech egzemplarzy odpisów skargi oraz uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. Zarządzenie to pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało podjęte. W konsekwencji, zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), przesyłka został pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 17 sierpnia 2011 r. W dniu 4 października 2011 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o wydanie nieodebranej korespondencji i w tym samym dniu korespondencja została wydana zgodnie z powyższym wnioskiem. Następnie, w dniu 10 października 2011 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wraz z wnioskiem przesłane zostały cztery egzemplarze odpisów skargi oraz uiszczono wymagany wpis. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że próba doręczenia pisma miała miejsce podczas jego nieobecności w miejscu zamieszkania. Skarżący nie był w stanie odebrać pisma, ponieważ w dniach od 28 lipca 2011 r. do 28 września 2011 r. przebywał za granicą. Dopiero po powrocie do kraju skarżący dowiedział się o próbach doręczenia pism sądowych. Podał także, że jego żona próbowała podjąć awizowane pismo w Urzędzie Pocztowym, jednak bezskutecznie. Sąd I instancji uznał, że powyższe okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego w naruszeniu terminu do dokonania czynności procesowych i postanowieniem z dnia 31 października 2011 r. odmówił przywrócenia terminu uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 47/12, w którym nakazano Sądowi I instancji wyjaśnić okoliczności podnoszone przez skarżącego oraz zbadać kwestię pozostawienia przez skarżącego w kraju osoby uprawnionej do odbioru korespondencji – tj. żony. Rozpatrując ponownie wniosek o przywrócenie terminu Sąd ustalił, że żona skarżącego nie posiadała żadnego pełnomocnictwa uprawniającego ją do odbioru korespondencji. Jednocześnie Sąd uznał, że wyjazd skarżącego, mimo iż został przedłużony ze względu nagłe i niemożliwe do przewidzenia zdarzenie, był wyjazdem zaplanowany, zatem skarżący mógł przed wyjazdem ustanowić pełnomocnika do reprezentacji lub doręczeń, albo też poinformować Sąd o zmianie adresu do doręczeń. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.W. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu sądowego. W zażaleniu podniesiono, że zgodnie z obowiązującymi przepisami korespondencja może zostać oddana dorosłemu domownikowi w miejscu zameldowania adresata. Skarżący wyjeżdżając pozostawił takiego domownika. Jednocześnie skarżący podkreślił, że jego wyjazd został przedłużony przez nagłe i nie dające się przewidzieć zdarzenie, nagłą operację kręgosłupa wspólnika. Ze względu zaś na ryzyko poważnych strat majątkowych skarżący nie mógł przerwać pobytu za granicą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu Sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowna jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w dalszym ciągu nie ustalił okoliczności sprawy w sposób wystarczający do stwierdzenia, że skarżący nie wykazał braku swojej winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji nie ustalił w jakim konkretnie terminie skarżący planował pierwotnie swój wyjazd za granicę. W przepadku bowiem krótkotrwałego wyjazdu, nawet w sytuacji należytego dbania o własne interesy, wystarczającym wydaje się pozostawienie w domu dorosłego domownika, który zgodnie z przepisami ma możliwość odbioru korespondencji. W przypadku tygodniowego lub dwutygodniowego, nawet zaplanowanego wyjazdu za granicę, nie jest niedbalstwem nieupoważnienie nikogo go odbioru przesyłek nadanych w sposób szczególny, tj. między innymi korespondencji sądowej czy też ustanowienie pełnomocnika do doręczeń. Zatem Sąd I instancji przed stwierdzeniem, iż skarżący nie wykazał wystarczającej dbałości o własne interesy, powinien ustalić wszelkie okoliczności sprawy na które powołuje się on we wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.