II SA/Sz 354/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-11-02

Skład orzekający: Danuta Strzelecka – Kuligowska, Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która określa stawkę opłaty planistycznej w wysokości 0% dla terenów rolnych z zakazem zabudowy, narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały, określający stawkę opłaty planistycznej w wysokości 0% dla terenów rolnych z zakazem zabudowy, stanowi istotne naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 12 i art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd uznał, że stawka opłaty planistycznej musi mieścić się w przedziale większym od 0% i mniejszym lub równym 30%, a zastosowanie stawki zerowej jest sprzeczne z obowiązkiem pobierania renty planistycznej.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy Malechowo zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w celu lokalizacji elektrowni wiatrowych. Zarzucili naruszenie procedury sporządzania planu, w tym brak wymaganych uzgodnień, opinii, prognozy oddziaływania na środowisko oraz naruszenie prawa własności. Gmina Malechowo wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że skarżący nie wyczerpali trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa i że wszystkie procedury zostały zachowane. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały z powodu naruszenia zasad sporządzania planu, w szczególności poprzez określenie zerowej stawki opłaty planistycznej oraz sporządzenie planu w niewłaściwej skali.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Malechowo z dnia 5 lutego 2008 r. nr XIII/119/2008 w przedmiocie uchwalenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Malechowo dla lokalizacji elektrowni wiatrowych. Sąd zasądził od Gminy Malechowo na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego oraz nakazał ściągnąć od Rady Gminy Malechowo kwotę tytułem nieuiszczonych wpisów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant Małgorzata Płocharska – Małys po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi D. N., A. C., A. J., M. K., D. K., S. R., J. S., J. L. na uchwałę Rady Gminy Malechowo z dnia 5 lutego 2008 r. nr XIII/119/2008 w przedmiocie uchwalenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Malechowo dla lokalizacji elektrowni wiatrowych w obrębach Malechówko, Malechowo, Karwice, Paproty-Paprotki I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Gminy Malechowo na rzecz skarżącej A. J. kwotę [...] ([...]) złotych oraz na rzecz skarżących: D. N., A. C., M. K., D. K., S. R., J. S. , J. L. kwotę po [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. nakazuje ściągnąć od Rady Gminy Malechowo kwotę [...] ([...]) złotych tytułem nieuiszczonych wpisów sądowych. D. N., A. C. , A. J., M. K., D. K., S. R., J. Ś., J. Ł. działając przez pełnomocnika, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 5 lutego 2008 r., Nr XIII/19/2008, w sprawie uchwalenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla lokalizacji elektrowni wiatrowych w obrębach [...] , [...] , [...] , [...] . Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie: - art. 11 i 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie procedury i zasad sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęcie uchwały bez wymaganych uzgodnień i opiniowania wprowadzonych zmian, bez zachowania obowiązku wyłożenia do publicznej wiadomości i przeprowadzenia dyskusji publicznej, a także bez sporządzenia wymaganej prognozy oddziaływania na środowisko, - art. 31 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP przez podjęcie przez Radę Gminy [...] zaskarżonej uchwały, która zmienia przeznaczenie działek należących do skarżących, przekształcając tereny rolne z możliwością zabudowy w tereny rolne objęte zakazem zabudowy przeznaczonej na stały pobyt ludzi, w tym zabudowy zagrodowej związanej z produkcją rolniczą oraz zakazem realizacji elektrowni wiatrowych, podczas gdy zgodnie z art. 31 ust.1 i art. 64 Konstytucji RP ograniczenia prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie. Skarżący wskazali, że podczas przygotowania i podejmowania uchwały doszło również do naruszenia obrazy postanowień uchwały Nr V/60/2003 Rady Gminy w [...] z dnia 23 kwietnia 2003 r. w sprawie uchwalenia statutów sołectw Gminy [...] , [...] , [...] , [...] , stanowiących załącznik do w/w uchwały poprzez nie zapewnienie udziału mieszkańców w postępowaniu o uchwalenie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podali, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie uchwały Nr XXXII/322/2006 Rady Gminy [...] z dnia 26 października 2006 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz zgodnie ze "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] " przyjętego uchwałą Nr XXVII/185/2001 Rady Gminy [...] z dnia 13 grudnia 2001 r. zmienionego uchwałą Nr XI/98/07 z dnia 31 października 2007 r. Podczas przeprowadzonych przez Gminę [...] dyskusji publicznych w [...] i [...] pod koniec 2007 r. przedstawiono mieszkańcom gminy objętych zmianą planu dokumentację graficzną do zmiany planu zagospodarowania, z której wynikało iż tzw. strefa oddziaływania (tzn. obszary oznaczone w planie symbolami E/R i R) będzie przebiegała w zupełnie innym miejscu niż ustalono w planie zagospodarowania przyjętym uchwałą z dnia 5 lutego 2008 r. Nr XIII/119/2008, przy czym zmieniając granice "strefy oddziaływania" nie zmieniono pierwotnie wskazanych mieszkańcom gminy lokalizacji wież wiatrowych. Zdaniem skarżących, gmina oznaczyła strefę w sposób sztuczny, nie wprowadzając żadnych reguł lub parametrów co do odległości od wież wiatrowych, a kształt tej strefy zmieniany jest w sposób dowolny. Z powyższego wynika, że wprowadzono zmiany w studium uwarunkowań oraz w projekcie planu zagospodarowania bez wymaganej procedury przewidzianej w art. 11 i 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy [...] wniosła o jej odrzucenie, a w razie przyjęcia skargi do rozpoznania, o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniła, że skarżący przed wniesieniem skargi, powinni byli skierować wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do Rady Gminy która uchwaliła zaskarżoną uchwałę, nie zaś jak to uczyniono, do Wójta Gminy [...] . W ocenie organu oznacza to, że skarżący nie wyczerpali trybu o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i skarga jako niedopuszczalna powinna podlegać odrzuceniu. Odnosząc się zaś, do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że wszelkie opinie i uzgodnienia zostały uzyskane. Przygotowana została prognoza oddziaływania na środowisko. Projekt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został wyłożony do publicznego wglądu w terminie od dnia 28 grudnia 2007 r. do dnia 18 stycznia 2008 r., przy czym fakt ten podlegał publicznemu ogłoszeniu, zgodnie z przewidzianą, w tym zakresie procedurą. Zorganizowano dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami, która nie odbywa się z uwagi na fakt, iż poza przedstawicielami Urzędu Gminy [...] nikt inny nie stawił się w wyznaczonym czasie i miejscu. Znajduje to potwierdzenie w Dokumentacji Prac Planistycznych znajdującej się w aktach sprawy. Ponadto, w terminie wyznaczonym w publicznym ogłoszeniu nie wpłynęły żadne uwagi dotyczące projektu wyłożonego do publicznego wglądu. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające przeprowadzenie następujących etapów postępowania: - publicznego ogłoszenia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania tj. uchwały wszczynającej właściwą procedurę zmiany planu; - umożliwieniu mieszkańcom gminy w wyznaczonym terminie składanie wniosków do projektu zmiany planu; - projekt został wyłożony do publicznego wglądu w Urzędzie Gminy [...] , w przewidzianym przepisami przedziale czasowym i w sposób umożliwiający zainteresowanym osobom zapoznanie z jego treścią; - mieszkańcy gminy mieli możliwość wniesienia uwag do przygotowywanego projektu; - zorganizowano publiczną dyskusję nad przyjętymi w projekcie rozwiązaniami; - w toku całej procedury mieszkańcy byli informowani o podejmowanych czynnościach, terminach oraz miejscach zapoznania się z dokumentacją. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Radę Gminy postanowień uchwały Rady Gminy [...] Nr V/60/2003 z dnia 23 kwietnia 2003 r. w sprawie uchwalenia statutów sołectw Gminy [...] organ podkreślił, że mieszkańcy mieli zagwarantowaną możliwość bezpośredniego udziału w procedurze uchwalania zmiany planu, a procedura ta nie przewiduje udziału organów sołectw. Ponadto brak podstaw prawnych do kontroli zgodności zaskarżonej uchwały z postanowieniami innej uchwały, zatem aktu tego samego rzędu. Organ podniósł też, że chybione są zarzuty skarżących naruszenia prawa własności skarżących, gdyż prawo własności nie ma charakteru bezwzględnego i podlega ograniczeniom w drodze ustawy. Taką regulacją ustawową jest art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który upoważnia radę gminy w ramach władztwa planistycznego do określenia szczególnych warunków zagospodarowania przestrzennego w tym wprowadzania ograniczeń w ich użytkowaniu. Ustanowione zaskarżoną uchwałą ograniczenia sposobu zagospodarowania nieruchomości, są uzasadnione w świetle celu polegającego na ograniczeniu potencjalnie negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi. Wprowadzony natomiast zakaz zabudowy, dotyczy obszaru gminy przeznaczonego na cele związane z produkcją rolniczą i obejmuje wyłącznie budynki i budowle przeznaczone na stały pobyt ludzi, nie wyklucza natomiast realizacji inwestycji i zabudowy służącej produkcji rolnej. Skarżący pismem z dnia 11 maja 2011 r. uzupełnili wniesioną skargę. Wskazali, że projekt planu wyłożony do publicznego wglądu podlegał dalszym zmianom, gdyż w pierwotnej wersji strefa oddziaływania na której miał zostać ustanowiony zakaz zabudowy, miała inny przebieg niż przyjęty w zaskarżonej uchwale. Podkreślili też, że mieszkańcy gminy "uspokojeni" deklaracjami przedstawicieli gminy oraz przedstawionym projektem planu nie widzieli potrzeby udziału w dyskusji publicznej wyznaczonej na dzień 18 stycznia 2008 r. i nie wnosili też uwag do projektu ufając, że nie zostaną już w nim wprowadzone żadne zmiany z pominięciem procedury planistycznej. Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżących podniósł zarzut, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem art. 9 ust. 2 oraz art. 11 pkt 4 w zw. z art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie w jakim przepisy te nakazują organom gminy sporządzenie studium uwarunkowań z uwzględnieniem ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego województwa [...] oraz przewidują zasadę zgodności miejscowego planu ze studium. Uchwałą Nr 32/334/02 z dnia 26 czerwca 2001 r. sejmik uchwalił, że w procesie lokalizacji elektrowni wiatrowych minimalna odległość wiatraków od zabudowań przeznaczonych na stały pobyt ludzi wynosi od 500 do 800 m. Zapisy planu wojewódzkiego nie znalazły odzwierciedlenia ani w studium, ani w zmianie planu. Ustaleniami planu wyznaczono takie położenie wiatraków, że położone są w odległości 150 m od zabudowań np. osada Karw 1 leżąca w sołectwie [...] . W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. organ wniósł o odrzucenie skargi, gdyż skarżący nie wykazali interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały o którym mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, a który ma swoje umocowanie w konkretnej normie materialnoprawnej Organ zaprzeczył by Rada Gminy dokonywała jakichkolwiek zmian w projekcie planu między 28 grudnia 2007 r., a 18 stycznia 2008 r., a ponadto by w zaskarżonej uchwale został przyjęty plan dla innego obszaru niż wskazany w uchwale o przystąpieniu do sporządzania planu. Konsultacjom, uzgodnieniom i opiniom podlegał bowiem ten sam projekt i ten sam obszar, który został ostatecznie przyjęty przez Radę Gminy. Błędy urzędników polegające na wydawaniu wypisów z planu, obejmujące stan prawny sprzed daty jego uchwalenia, nie rzutują na procedurę uchwalenia planu jak i samego planu. W piśmie z dnia 30 czerwca 2011 r. będącym uzupełnieniem odpowiedzi na skargę organ wskazał, że uchwała będąca przedmiotem skargi jest zgodna nie tylko ze studium, ale także co do zasady z planem zagospodarowania przestrzennego województwa [...] , który nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i zawiera tylko zbiór ogólnych wytycznych. Organ w załączeniu przedłożył plan zagospodarowania przestrzennego terenu sporządzony na podkładzie geodezyjnym, z którego wynika, że planowane elektrownie wiatrowe będą zachowywać odległości 500 m od zabudowań mieszkalnych, a nie od granic działek. Podkreślił też, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego był opiniowany oraz uzgodniony z organami województwa [...] , które nie wniosły uwag do projektowanych z MPZP zapisów i rozwiązań planistycznych, a ponadto takie proponowane usytuowanie elektrowni nie stanowi zagrożenia dla zdrowia czy życia ludzi. Organ podał również, że w Gminie [...] przyjęte jest, że sołtysi, którzy są obecni podczas procedowania przez Radę Gminy, w szczególności uchwał planistycznych, otrzymują komplet dokumentów związanych z procedowanymi uchwałami do wywieszenia w sołectwach, celem realizacji zapisów o opiniowaniu tych projektów przez zebrania wiejskie. Organ ten nie uzgadnia projektu MPZP ale wyłącznie go opiniuje i jego opinia nie jest w ogóle wiążąca dla Wójta i Rady Gminy. W załączeniu organ przedłożył: - listy obecności sołtysów podczas sesji Rady Gminy [...] w dniu 5 lutego 2008 r. podczas uchwalenia planu i w dniu 26.10.2006 r. podczas podjęcia uchwały o przystąpieniu do procedury zmiany planu, - kopie czasopisma Kwartalnik Malechowski (lipiec 2006 r., grudzień 2007 r., marzec 2008 r., październik 2008 r.) dostarczanego do skrzynek pocztowych wszystkich mieszkańców, - wydruk artykułów publikowanych w 2006 r. na stronach internetowych Gminy [...] , - sprawozdania Wójta [...] za okres 12.2007-02.2008 r. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 12 września 2011 r. podnieśli, że uchwała Rady Gminy [...] z dnia 5 lutego 2008 r. Nr XIII/119/2008 została przyjęta z naruszeniem postanowień Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym sporządzoną w Espoo dnia 25 lutego 1991 r. (Dz. U z 1999 r., Nr 96 poz. 1110). W załączniku nr 1 do Konwencji w zestawieniu rodzajów działalności mogących wywołać transgraniczne oddziaływanie znajdują się min. elektrownie cieplne i inne instalacje energetyczne. W niniejszej sprawie nie zbadano transgranicznego oddziaływania na środowisko planowanych lokalizacji elektrowni wiatrowych. Faktem jest, że w wyniku działań podejmowanych przez gminy w województwie zachodniopomorskim i pomorskim, budowę elektrowni wiatrowych planuje się na całej długości polskiego wybrzeża. Realizacja kolejnej inwestycji spowoduje powstanie swoistej "ściany" z elektrowni wiatrowych i przetnie dotychczasowe szlaki wędrówek ptaków na trasie północ –południe. Może to spowodować zmianę tras sezonowych wędrówek tych ptaków, miejsc lęgowych, a nawet ich wyginięcia na skutek wycieńczenia spowodowanego omiJ.iem polskiego wybrzeża i wydłużeniem trasy wędrówki. W związku z powyższym lokalizacja elektrowni wiatrowych może spowodować oddziaływanie np. na terenie Szwecji, okoliczności te nie zostały zbadane przed uchwaleniem zaskarżonej uchwały. W piśmie procesowym z dnia 19 września 2011 r. organ wskazał, że zaskarżona uchwała nie narusza Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko sporządzonej w Espoo w dniu 25 lutego 1991 r. Zgodnie z załącznikiem 1 ust. 2 do Konwencji, postanowieniom konwencji mogą podlegać pod warunkiem znaczącego szkodliwego i transgranicznego oddziaływania na środowisko, inwestycje stanowiące(...) elektrownie cieplne i inne instalacje energetyczne o wyjściowej mocy cieplnej 300 lub więcej megawatów. W zaskarżonej uchwale jest mowa o potencjalnej możliwości posadowienia kilkunastu turbin elektrowni wiatrowych o mocy do 54 MW. Jedna tego typu instalacja (turbina) może generować moc nie większą niż 3 MW. W związku z powyższym planowana inwestycja ma zbyt mały zakres aby mogła być objęta postanowieniami Konwencji. Na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. pełnomocnik skarżących podniósł zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albowiem część graficzna planu została sporządzona w skali 1: 5000, a powinna być sporządzona w skali 1:1000, co stanowi naruszenie zasad sporządzania planu. Zaskarżona uchwała dotyczy lokalizowania elektrowni wiatrowych, a nie przeznaczenia gruntu do zalesienia czy też do wprowadzenia zakazu zabudowy, nie jest też inwestycją liniową w rozumieniu art. 3 ust 3 Prawa budowlanego. Ponadto postawiono zarzut naruszenia art. 17 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem nie sporządzono zgodnie z tym przepisem prognozy skutków finansowych uchwalenia planu z uwzględnieniem art. 36 ustawy. Pełnomocnik skarżących wskazał też, że zgodnie ze statutami sołectw, obowiązującymi w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, na przykład statut Sołectwa [...] w § 10 ust. 2 lit. a zawiera zapis, że do wyłącznej właściwości zebrania wiejskiego należy opiniowanie planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Dlatego dla oceny ważności przedmiotowej uchwały, należy uwzględnić art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, a nie wyłącznie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo podniesiono zarzut uchwalenia planu z naruszeniem § 12 pkt 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bowiem brak jest protokołów dyskusji publicznej w związku ze zmiana planu. Pismem procesowym z dnia 26 września 2011 r. organ odparł zarzuty skarżących wskazując, że zaskarżony plan miejscowy został sporządzony w prawidłowej skali. Dotyczy on bowiem ustalenia przeznaczenia gruntów pod lokalizację elektrowni wiatrowych oraz wyłączenie sąsiedniego terenu spod zabudowy. Są to właśnie okoliczności przewidziane przepisami art. 16 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i określane jako "szczególny przypadek". Wedle stanu wiedzy organu, wszystkie miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dotyczące lokalizacji elektrowni wiatrowych są sporządzane w skali 1:2000. Objęty planem obszar obejmuje ok. 1.500 ha, co też miało decydujący wpływ na wykonanie mapy w skal 1:200. Mapa sporządzona w skali 1:1000 zajmowałaby 6,6 m x 4,7 m, co istotnie utrudniałoby korzystanie z takiego planu, a nie jest w żaden sposób wymagane pod względem planistyczno-budowlanym dla celów przewidzianych w tym planie. Związane są z tym też koszty finansowe, których ponoszenie nie jest celowe w przypadku przeznaczenia gruntu w planie na cel, który nie wymaga takiej szczegółowości. Organ podał, że w aktach dokumentacji planistycznej znajduje się stanowiąca oddzielny zeszyt prognoza skutków finansowych uchwalenia planu oraz protokół z przeprowadzenia dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z dnia 18 stycznia 2008 r. Skarżący pismem z dnia 7 i 11 października 2011 r. zgłosili zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez niezgodne z prawem określenie w § 7 zaskarżonej uchwały opłaty planistycznej na poziomie 0% dla terenów oznaczonych symbolem R oraz dla terenów oznaczonych symbolem KDZ, KDD, KDW. Zgodnie z § 4 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalenia dotyczące stawek procentowych stanowiące podstawę do określenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy powinny zawierać stawki procentowe w przedziale od 0% do 30%, nie zaś na poziomie 0%. Skarżący wskazali na § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym, projekt rysunku planu miejscowego powinien zawierać min. linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania oraz ich oznaczenia, linie zabudowy oraz oznaczenia elementów zagospodarowania przestrzennego trenu. Brak zaznaczenia zabudowań stanowi naruszenie w/w przepisu rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na uchwałę rady gminy wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej u.s.g., sąd administracyjny zobowiązany jest do badania, czy skarga spełnia wymagania formalne, a następnie, gdy wymagania te zostały spełnione, sąd przystępuje do badania legitymacji skarżących. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga wniesiona została z wyczerpaniem trybu środków zaskarżenia o który mowa w art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa do wójta nie powoduje, iż wezwanie to jest prawnie bezskuteczne i może być traktowane tak jakby nie zostało wniesione. Wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 ustawy o samorządzie gminnym). Oznacza to, że obowiązkiem wójta (burmistrz, prezydent miasta) jest nadanie wezwaniu do usunięcia naruszenia właściwego biegu, a w przypadku gdy wezwanie dotyczy usunięcia naruszenia uchwałą rady gminy, przedstawienie tego wezwania do rozpatrzenia radzie. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] w piśmie z dnia 7 lutego 2011 r. poinformował skarżących, że przekazał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Radzie Gminy [...] oraz, że Rada nie podjęła uchwały o uchyleniu uchwały Nr XIII/119/2008 z dnia 5 lutego 2008 r. Analizując skargę na uchwałę rady gminy wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., jaką niewątpliwie jest uchwała w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sąd zobowiązany jest również do badania legitymacji procesowej strony skarżącej. Skoro w myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. skarżącym może być każdy kto wykaże, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, to oznacza to tyle, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną", a nie wyłącznie faktyczną, sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, związek polegający na tym, że uchwała ta narusza, czyli pozbawia lub ogranicza właśnie jego interes prawny lub uprawnienie. Działki skarżących: D. N., A. C., Al. J., D. K., S. R., J. Ś., J. Ł. znajdują się na obszarze którego dotyczy zaskarżona uchwała. Nieruchomość M. K. położona jest poza tym obszarem, jednak sąsiaduje bezpośrednio z obszarem oznaczonym w planie symbolem R objętym zakazem zabudowy. Interes prawny M. K. do zaskarżenia przedmiotowej uchwały wiąże się ściśle ze strefą oddziaływania nieruchomości sąsiedniej, na nieruchomość skarżącego i wynika z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarga okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty i argumenty podniesione w jej uzasadnieniu są trafne. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia 5 lutego 2008 r., Nr XIII/119/2008, w sprawie uchwalenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla lokalizacji elektrowni wiatrowych w obrębach [...] , [...] , [...] , [...] . Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80 z poz. 717 ze zm., dalej u.p.z.p.) naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powoduje nieważność uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w całości lub części. W powołanym przepisie ustawodawca rozróżnia pojęcie "zasad sporządzana planu" oraz "trybu jego sporządzania". Tryb sporządzania odnosi się do czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego. Natomiast zasady sporządzania dotyczą całego aktu obejmującego część graficzną i tekstową zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Zawartość planu miejscowego określają art. 15 ust. 1 i art. 17 pkt 4 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p., przedmiot określa art. 15 ust. 2 i 3, natomiast standardy dokumentacji planistycznej (materiały planistyczne, skalę opracowań kartograficznych, stosowanych oznaczeń, nazewnictwa, standardy oraz sposób dokumentowania prac planistycznych) określa art. 16 ust. 1 u.p.z.p. oraz wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 tegoż artykułu rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587). W przypadku naruszenia zasad sporządzania planu ustawodawca nie wymaga, aby przedmiotowe naruszenie miało charakter istotny. Oznacza to, że każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 254). Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że § 7 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały określający stawkę procentową opłaty planistycznej w wysokości 0% dla terenów oznaczonych symbolem R tj. terenów upraw rolnych z zakazem zabudowy przeznaczonych na stały pobyt ludzi w tym zabudowy zagrodowej związanej z produkcją rolniczą, w sposób istotny narusza art. 15 ust. 2 pkt 12 i art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem składu orzekającego, w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw prawnych umożliwiających określenie stawki procentowej, na podstawie której ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w wysokości 0%. Z brzmienia przepisów art. 15 ust. 2 pkt 12 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednoznacznie wynika, że jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości wzrosła to właściciel lub użytkownik wieczysty zbywając taką nieruchomość, jest zobowiązany do uiszczenia jednorazowej opłaty ustalanej w planie w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Należy wskazać, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może być tak rozumiany, iż wymienione w nim ustalenia - także w pkt 12 należy umieszczać w każdym planie miejscowym, bez względu na to, czego plan dotyczy. Z przepisu tego wynika bowiem zasada sporządzania planu miejscowego, polegająca na zakazie pominięcia określonych w nim ustaleń, gdy zachodzą okoliczności, których ustalenia mogą dotyczyć. Z tego wynika, że nie można nie określić stawek renty planistycznej, gdy taka renta może być ustalona (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. II OSK 545/10, wyrok WSA we Wrocławiu z 17 listopada 2010 r. II SA/Wr 531/10). Oznacza to, że w sytuacji wyjątkowej, ewentualnego zaistnienia okoliczności faktycznych i (lub) prawnych niewątpliwych, a odnoszących się do terenu objętego planem, z powodu których nie określono stawek renty planistycznej, nie dojdzie do naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 12 i art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z dokumentacji planistycznej kontrolowanej uchwały nie wynikają jakiekolwiek okoliczności, które dawałyby możliwość odstąpienia od określania stawki renty planistycznej. Reasumując, co do zasady prawidłowa wykładnia przepisu art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do wniosku, że stawka renty planistycznej musi mieścić się w przedziale większa od 0 % i mniejsza lub równa 30 %, przy czym można ewentualnie dopuścić brak orzekania w przedmiocie takiej stawki w sytuacji, w której z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, zmiana miejscowego planu nie może spowodować zmiany wartości nieruchomości objętych planem (grunty pod wodami płynącymi, stojącymi). Zastosowanie stawki zerowej pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem pobierania renty planistycznej, o którym mowa art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zasada obligatoryjnego uiszczenia renty planistycznej, gdy taka renta może być ustalona, pociąga za sobą niedopu- szczalność określania w planie stawki procentowej takiej renty w taki sposób, który wyklucza ustalenie tej opłaty (tak też NSA m.in. w wyrokach z dnia 22 czerwca 2010 r. II OSK 545/10, z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 904/10, z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1778/08 oraz z dnia 7 września 2006 r. sygn. akt II OSK 703/06 ). Zgodzić się należy również ze skarżącymi, że zaskarżoną uchwałę podjęto z naruszeniem ustawowo określonych zasad sporządzania planu, w rozumieniu art. 28 u.p.z.p., poprzez sporządzenie planu miejscowego w skali 1:5000 zamiast w skali 1:1000 jaka jest wskazana w przepisie 16 ust. 1 u.p.z.p. i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587). Przepis art. 16 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, iż plan miejscowy sporządza się w skali 1:1.000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, przy czym w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2.000, a w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5.000. Stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiącego projekt rysunku planu miejscowego sporządza się w formie rysunku na kopii mapy, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy, zawierającej obszar objęty projektem planu miejscowego wraz z jego niezbędnym otoczeniem. W przypadku sporządzania projektu rysunku planu miejscowego dla inwestycji liniowych oraz dla obszarów o znacznej powierzchni dopuszcza się stosowanie map w skali 1:2.000 (§ 6 ust. 1 tego samego rozporządzenia). Jak wynika zaś z § 1 ust. 4 zaskarżonej uchwały rysunek planu sporządzono w skali 1:5000 wraz pięcioma załącznikami zawierającymi wyodrębnione obszary objęte planem w skali 1:2000. Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy plan zagospodarowania przestrzennego choć zawiera postanowienia wprowadzające zakaz zabudowy (tereny oznaczone symbolem R) to jednak nie został on sporządzony wyłącznie w tym celu, lecz przede wszystkim w celu umożliwienia lokalizacji elektrowni wiatrowych (tereny oznaczone symbolem E/R) wraz z infrastrukturą (tereny oznaczone symbolem EE). Co za tym idzie plan miejscowy winien być sporządzony w skali 1:1000. Zastosowanie przez radę gminy skali rysunku planu 1:2000 i 1:5000 stanowi naruszenie zasad sporządzania planu o których mowa w art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymi i skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Nie można również zaakceptować przyjętego przez organy gminy rozwiązania, polegającego na rozbiciu obszaru uchwalonego planu na kilka odrębnych map w różnej skali. Prawidłowo rysunek planu powinien zostać opracowany jednolicie w tej samej skali. Na gruncie przepisów wcześniej obowiązujących, gminy miały swobodę wyboru skali, co prowadziło często do wyboru właśnie skali 1:5000. Tak duża skala określała jedynie ramowo funkcje terenu i nie można było jej utrzymać w sytuacji, gdy ustalenia planu miejscowego mają stanowić bezpośrednią podstawę prawną dla pozwoleń na budowę (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/10, wyrok WSA w Olsztynie z 21 czerwca 2011 r. II SA/Ol 294/11). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11 i 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie procedury zasad sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy wskazać, że jest on bezzasadny. Dokonując analizy akt administracyjnych sprawy stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie przed podjęciem zaskarżonej uchwały została wyczerpana procedura planistyczna określona w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Wójt Gminy [...] po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego ogłosił w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także przez komunikat o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wyłożył ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni. Powiadomił na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu. Zorganizował w dniu 18 stycznia 2008 r. dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami, wyznaczając w ogłoszeniu termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogły wnosić uwagi dotyczące projektu planu, (art. 17 pkt 1, i 11 oraz art. 18 ust. 1 i 2 u.p.z.p.). Z protokołu z przeprowadzenia dyskusji publicznej wynika, że dyskusja nie odbyła się z powodu braku stron innych niż przedstawiciele Urzędu Gminy. Skarżący nie skorzystali z przysługującego prawa do wniesienia uwag do projektu planu, a więc zarzuty skarżących, co do prowadzenia procedury planistycznej z pominięciem ich udziału, należy ocenić jako bezzasadne. Niezasadne było powoływanie się przez skarżących na naruszenie ich prawa własności. Prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. W niniejszej sprawie istotne jest ograniczenie wynikające z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, należy do zadań własnych gminy. Na mocy przepisów powołanej ustawy organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wynika to wprost z treści art. 6 ustawy, zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zarzut naruszenia zaskarżoną uchwałą Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (ESPOO) jest bezzasadny. Problematyka oddziaływania na środowisko, zdrowie ludzi, oddziaływania inwestycji na faunę i florę badana jest na etapie sporządzania prognozy oddziaływania na środowisko. Uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, poprzedzała znajdująca się w dokumentacji planistycznej prognoza, która stwierdza iż oddziaływanie transgraniczne nie występuje. Niezależnie od powyższego zaskarżona uchwała Rady Gminy [...] z dnia 5 lutego 2008 r. nr XIII/119/2008 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza, z opisanych na wstępie rozważań powodów, zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych względów należało w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec jak pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w punkcie II wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 wyżej wskazanej ustawy procesowej. O kosztach postępowania orzekł w oparciu o art. 200 i art. 223 § 2 tej ustawy, a także na podstawie § 18 ust. 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawej udzielonej z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło