I SA/Rz 585/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-11-03
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego określająca solidarność odpowiedzialności podatkowej przedstawiciela pośredniego i importera w podatku akcyzowym jest prawidłowa, jeśli brak jest jednoznacznej podstawy prawnej tej solidarności w ustawie o podatku akcyzowym?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że solidarność odpowiedzialności podatkowej nie może być domniemana i musi wynikać z jednoznacznego przepisu prawa. W braku takiego przepisu w ustawie o podatku akcyzowym, decyzje organów podatkowych określające solidarność odpowiedzialności przedstawiciela pośredniego i importera są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
A.S., prowadząca działalność gospodarczą jako przedstawiciel pośredni M.S., złożyła zgłoszenie celne dotyczące importu używanego samochodu marki VOLVO. Organ celny wszczął postępowanie wyjaśniające wartość celną pojazdu, ustalając ją zastępczo na wyższą kwotę, co skutkowało określeniem wyższej kwoty podatku akcyzowego i powstaniem zaległości podatkowej. Decyzje organów podatkowych określiły solidarność odpowiedzialności podatkowej A.S. i importera M.J., co A.S. zakwestionowała w skardze do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, określił, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 811 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2011r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej . z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2011r. nr [...] 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej A. S. kwotę 811 (słownie: osiemset jedenaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. [...] Dyrektor Izby Celnej w po rozpatrzeniu odwołania A.S. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].03.2011r. nr [...] w której określono kwotę podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości tj. w kwocie 9 899zł. oraz stwierdzono powstanie zaległości w tym podatku w kwocie 7 224zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy podały art. 4 ust 1 pkt 4, art. 7 ust 2 pkt 1, art. 10 ust 1 pkt 4 , art. 80 ust 1, ust 2 pkt 2, ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29 poz. 257 ze zm.) – zwaną dalej ustawą o podatku akcyzowym, w zw. z art. 154 ust 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009r. nr 3 poz. 11).
Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż w dniu 23 października 2008r. A.S. prowadząca działalność gospodarczą, jako przedstawiciel pośredni M.S. złożyła zgłoszenie celne nr [...] - wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używany i uszkodzony samochód osobowy marki VOLVO XC9, numer nadwozia [...], poj. 3192 cm3, rodź. paliwa - benzyna, rok produkcji 2008 r. sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, określając wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę 17 697 PLN, przy przyjęciu za jej podstawę wartość transakcyjną towaru w wysokości 6 900 USD, wynikającą z faktury z dnia 11 sierpnia 2008r.
Tak określona wartość stanowiła podstawę do dokonania obliczeń należnego cła w wysokości 1770 zł., podatku akcyzowego w wysokości 2 675 zł. oraz podatku od towarów i usług w wysokości 4 915zł.
Na skutek podjętych wątpliwości co do faktycznej wartości celnej importowanego towaru wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu tego pojazdu, oraz równolegle postępowania w sprawie określenia w prawidłowej wysokości kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu tego importu.
W konsekwencji przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...].03.2011r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, ustalił w sposób zastępczy wartość celną importowanego samochodu na kwotę 66 171zł. oraz określił kwotę należnego cła w wysokości 6 617 zł.
W związku ze zmianą wartości celnej towaru, zmianie uległa także wysokość podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Opisaną na wstępie decyzją Naczelnik Urzędu Celnego z dnia [...].03.2011r. nr [...] określił podatnikom - A.S. oraz M.J. kwotę podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości tj. w kwocie 9 899 zł. oraz stwierdził powstanie zaległości w tym podatku w kwocie 7 224 zł. Decyzja ta utrzymana została w mocy wyżej opisaną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2011r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A.S. podniosła przede wszystkim zarzut naruszenia przepisów art. 235 w zw. z art. 210 §1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8 poz 60 ze zm.) – zwanej dalej Op. oraz naruszenie art. 68 oraz art. 5 ust 2 rozporządzenia Rady(EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dn.19.10.1992r. ze zm.) - zwanego dalej WKC, w zw. z art. 137 ust 1 Op. oraz naruszenie art. 5, 201, 209 ust.3, 213 w związku z art. 65 WKC oraz art. 73 ust 1 ustawy - Prawo celne (Dz. U. nr 68 poz. 622) i art. 137 § 4 Op. w związku z art. 65 § 1 kodeksu cywilnego i art. 17 ust 1 pkt 1 i art. 38 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54 poz. 535).
Podniosła przede wszystkim, że udzielone jej pełnomocnictwo do reprezentowania M.S. nie miało charakteru pełnomocnictwa pośredniego, które skutkowałoby zobowiązaniem skarżącej do pokrycia należności podatkowo-celnych za składającego zgłoszenie celne nr [...] M.S. .
Uzasadniła, iż pełnomocnictwo udzielone agencji celnej w trybie art. 5 WKC należy oceniać zgodnie z art. 136 i 137 Ordynacji podatkowej oraz przepisów praw cywilnego. O zakresie zaś i rodzaju udzielonego pełnomocnictwa nie decyduje treść zapisów udzielonego pełnomocnictwa, ale wola stron w tym zakresie. Podkreśliła też, iż nie wiążą jej ani nie wiązały żadne stosunki prawne mogące być podstawą udzielenia pełnomocnictwa pośredniego, oraz powołała na wypracowany w tego rodzaju zgłoszeniach zwyczaj, zgodnie z którym importer korzystający jednorazowo z pomocy agencji celnej udziela agencji pełnomocnictwa bezpośredniego, zgodnie z którym zgłoszenia celne dokonywane są na rzecz i ryzyko importera. Powołując się dodatkowo na oświadczenie M. J. złożone w dniu 17 stycznia 2011r., oraz wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, zarzuciła iż w niniejszej sprawie błędnie zastosowano przepis art. 201 ust 3 WKC z zw. z 213 WKC uznając skarżącą za stronę postępowania i osobę odpowiedzialną za powstanie długu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję administracyjną w zakresie jej legalności rozumianej jako zgodność tego aktu z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze z. zwana dalej p.p.s.a.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 3, poz. 11 z 2009r.) jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych powstał przed dniem wejścia w życie tej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29 poz. 257 z 2004r. ze zm.), jeżeli organ celny stwierdzi, iż w zgłoszeniach celnych kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 powyższej ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. podatkowi akcyzowemu podlega import, a obowiązek podatkowy powstaje z dniem powstania długu celnego - art. 7 ust. 2 pkt 1. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 powyższej ustawy podstawą opodatkowania w podatku akcyzowym jest wartość celna wyrobów akcyzowych, powiększona o należne cło.
Według art. 80 ust. 1 powyższej ustawy akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zaś art. 80 ust. 2 pkt 2 tej ustawy stanowi, że podatnikami akcyzy od samochodów są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Organ I instancji nie podając konkretnej podstawy prawnej odpowiedzialności solidarnej, uznał że skoro w postępowaniu celnym odnośnie długu celnego solidarną odpowiedzialność powzięli A.S. jako przedstawiciel pośredni i importer M.J., to również w zakresie podatku akcyzowego ponoszą oni solidarną odpowiedzialność.
Stanowi to naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdyż w decyzji powinna być powołana podstawa prawna.
Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tej kwestii.
Tymczasem solidarności nie można domniemywać, a musi ona wynikać z jednoznacznego przepisu prawa, a takiego brak w istniejącej ustawie o podatku akcyzowym z dnia 23.01.2004r.
Odpowiedzialność solidarną przewiduje jedynie art. 57 ust. 3 wyżej cyt. ustawy, ale dotyczy to tylko przedstawiciela podatkowego i sprzedawcy.
W przypadku długu celnego odpowiedzialność solidarna przedstawiciela bądź pośrednio importera wynika jednoznacznie z art. 201 ust. 3 i 213 w.k.c.
Takie też stanowisko zajął WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 15.III.2011r. sygn. akt I SA/Rz 51/11.
Skarga okazała się więc uzasadniona ale z innych przyczyn niż określiła to skarżąca, wobec czego rozpoznanie zarzutów zawartych w skardze byłaby przedwczesne.
Z uwagi na powyższe, ponieważ organy naruszyły prawo procesowe, jak i materialne, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu.
W oparciu o art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. W oparciu o art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej A.S. kwotę 811zł, na którą składają się: uiszczony wpis, koszty zastępstwa adwokackiego oraz opłata od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło