II OSK 762/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-07-26
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Tamara Dziełakowska, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej (zrid) organ jest zobowiązany uwzględniać interes faktyczny stron, a nie tylko prawny, w kontekście dostępu do drogi publicznej i parametrów zjazdów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że w postępowaniu o zrid organ nie jest zobowiązany do uwzględniania interesu faktycznego stron, a jedynie prawnego. Zapewnienie dostępu do drogi publicznej jest wystarczające, nawet jeśli nie spełnia on oczekiwań strony co do parametrów technicznych czy rodzaju zjazdu. Interes publiczny związany z realizacją inwestycji drogowej ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile ten ostatni nie jest naruszany w sposób niezgodny z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury zezwalającą na realizację inwestycji drogowej (rozbudowę drogi wojewódzkiej). Skarżący zarzucali m.in. naruszenie ich interesu prawnego w związku z rozwiązaniami dotyczącymi zjazdów z ich nieruchomości na drogę oraz jakością wykonania dróg serwisowych. Wojewoda Lubelski wydał pierwotną decyzję zezwalającą na realizację inwestycji, którą następnie Minister Infrastruktury częściowo zmodyfikował. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji w części, która nie przebiega przez ich nieruchomości, a zapewniony dostęp do drogi publicznej jest wystarczający.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. i D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2024/11 w sprawie ze skargi W. B. i D. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2024/11oddalił skargę W. B., D. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] czerwca 2010, zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr 835 Lublin - Wysokie - Biłgoraj - Sieniawa - Przeworsk - Kańczuga - Dynów - Grabownica Starzeńska na odcinku od km 72+800 do km 85+972,43. Jednocześnie organ zatwierdził podział nieruchomości wyznaczony liniami rozgraniczającymi teren, zatwierdził projekt budowlany i nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania między innymi D. M. oraz Wiesława B. , od wymienionej decyzji Wojewody Lubelskiego, uchylił w sentencji tej decyzji zapis na stronie 10, stanowiący treść pkt V.: "Niniejsza decyzja, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późniejszymi zmianami), zatwierdza podział nieruchomości:" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejsce uchylenia zapisu "Niniejsza decyzja zatwierdza projekt podziału nieruchomości przedstawiony na mapach w skali 1:2000 i 1:5000, stanowiących Załączniki Nr G/1 - G/884 do niniejszej decyzji, gdzie zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy, linie rozgraniczające teren inwestycji stanowią linie podziału nieruchomości"; uchylił w sentencji tej decyzji zapis na stronie 66, stanowiący oznaczenie pkt VII, o treści: "Zatwierdzenie projektu budowlanego składającego się z następujących części:" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejsce uchylenia zapisu: "Zatwierdzenie projektu budowlanego, stanowiącego Załączniki Nr 1 - 23 do niniejszej decyzji, składającego się z następujących części:"; w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
Uzasadniając decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Infrastruktury stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego rozpatrzył ponownie wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji, przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej I instancji, zbadał prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez ten organ oraz prawidłowość decyzji organu I instancji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Po dokonaniu analizy przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego, Minister Infrastruktury stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133, z późn. zm.).
Reasumując, Minister Infrastruktury stwierdził, że zarówno wniosek inwestora, postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, jak i zaskarżona decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia [...] czerwca 2010 r., nie naruszają prawa i w związku z powyższym orzekł jak w sentencji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. złożyli miedzy innymi D. M. , oraz W. B. .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę D.M. i W. B. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że kontrolowaną decyzją organ rozstrzygał wiele kwestii związanych z realizacją opisanej w decyzji inwestycji. Skarżący podnieśli zarzuty jedynie co do części decyzji odnoszących się do obszaru wsi Sokołówka – Kolonia. W konsekwencji Sąd oceniał zaskarżoną decyzję udzielającą pozwolenia na rozbudowę drogi jedynie, co do rozstrzygnięcia odnoszącego się do działek stanowiących własność skarżących uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji w tej części, która nie przebiega przez ich nieruchomości.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w omawianym zakresie Sąd wskazał, że podstawą prawną jej wydania były przepisy specustawy drogowej. Art. 11i tej ustawy stanowi, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. A zatem – zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 tego ostatniego prawa w zw. z art. 11i specustawy drogowej w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Wbrew twierdzeniom skarżących inwestor ubiegając się o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (dalej: zrid) złożył wszystkie dokumenty wymienione w art. 11d ustawy. Nie można skutecznie zarzucić, że decyzja została wydana bez wymaganej opinii Burmistrza Frampola. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego zarządca zwrócił się – pismem z dnia 8.12.2009 r. - do Burmistrza Frampola "o wyrażenie opinii dotyczącej wniosku wydanie decyzji o zrid". Jednocześnie inwestor wskazał w piśmie, że niewydanie opinii w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się o jej wyrażenie będzie traktowane jako brak zastrzeżeń do wniosku (załącznik nr 10 do wniosku). Zgodnie z treścią art. 11b ustawy właściwy zarządca drogi składa wniosek o zrid po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przy czym niewydanie opinii w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez właściwego zarządcę drogi o jej wyrażenie traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku. A zatem skarżący nie mogą skutecznie podnosić zarzutu, że właściwy miejscowo dla położenia ich nieruchomości burmistrz (Burmistrz Frampola) nie wyraził stosownej opinii.
Dalej wskazać należy, że zaskarżona decyzja czyni zadość art. 11f ust. 1 ustawy zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, mapę w odpowiedniej skali przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, stanowiący integralną część decyzji.
Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości - mapy z projektem podziału w skali 1:1000, w formie załącznika stanowiącego integralną część decyzji. Strony postępowania zostały w sposób prawidłowy powiadomione o wydaniu decyzji w formie obwieszczeń i doręczeń.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw prawnych do ich uwzględnienia. Zdaniem Sądu nie można uznać za trafny zarzutu skarżących co do zlikwidowania zjazdów z ich posesji bezpośrednio na drogę krajową, a w zamian za to zaplanowanie realizacji drogi serwisowej umożliwiającej skarżącym dostęp do drogi krajowej. Po pierwsze podzielić należy stanowisko organu co do tego, że takie rozwiązanie jest zgodne z zapisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie Dz.U. nr 43, poz. 430 ze zm. dalej: warunki techniczne). Zgodnie z treścią § 9 ust. 1 pkt. 3 tego rozporządzenia droga klasy GP powinna mieć powiązania z drogami klasy Z (wyjątkowo klasy L) i drogami wyższych klas, a odstępy między skrzyżowaniami (węzłami) poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż 2000 m oraz nie mniejsze niż 1000 m na terenie zabudowy; dopuszcza się wyjątkowo pojedyncze odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie mniejsze niż 1000 m, a na terenie zabudowy - nie mniejsze niż 600 m, jeżeli potrzeby funkcjonalno-ruchowe lub ukształtowanie istniejącej sieci drogowej takie odstępy uzasadniają, przy czym stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości. A zatem rację ma organ, że wszędzie tam gdzie jest możliwość zrealizowania drogi serwisowej należy stosować takie właśnie rozwiązanie komunikacyjne dla zwiększenia bezpieczeństwa na tej drodze. Bez znaczenia przy tym pozostaje dla powyższej oceny, że w innej części tej inwestycji zamiast drogi serwisowej pozostawiono zjazdy bezpośrednio na drogę krajową. Jak bowiem wynika z wyjaśnień inwestora oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji (k.14) idealnym rozwiązaniem byłoby zaprojektowanie wyłącznie dróg serwisowych. W niniejszej sprawie, z uwagi na uwarunkowania terenu (zwarta zabudowa, obszary Natura 2000), niemożliwym było zaprojektowanie takich dróg na całej długości inwestycji. Należy także wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wojewoda pełni w procesie budowy drogi krajowej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji i pozwolenia na budowę. Nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych rozwiązań. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych, a następnie techniczno wykonawczych inwestycji. (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27.08.2008 r. sprawie I SA/Wa 323/08 LEX nr 566729). W tej sytuacji Sąd uznał, że w sposób prawidłowy, zgodny z prawem i nienaruszający słusznego interesu skarżących zaprojektowano drogę serwisową.
Sąd nie znalazł również podstawy w obowiązujących przepisach prawnych do uwzględnienia zarzutu skarżących, co do rodzaju materiału budowlanego, z którego zaplanowano realizację drogi serwisowej. Zdaniem skarżących droga o nawierzchni bitumicznej po pierwsze: ulegnie szybkiemu zużyciu, po drugie - nawierzchnia taka znacznie utrudni poruszanie się po tej drodze pieszym, matkom z dziecięcymi wózkami, inwalidom etc. po trzecie: droga taka będzie – zwłaszcza w okresie zimowym - trudna do utrzymania (odśnieżania). Ta ostatnia kwestia – jak trafnie wskazał organ - w żaden sposób nie może być przedmiotem oceny organu, a w konsekwencji Sądu. Zdaniem Sądu organ administracji nie może także zmieniać zamiarów inwestora, co do rodzaju kruszywa, z którego droga ma być zrealizowana. Należy bowiem podkreślić, że rolą organu zatwierdzającego projekt budowlany jest jego sprawdzenie z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który w niniejszej sprawie będzie miał odpowiednie zastosowanie. Nie może przy tym ujść uwadze Sądu, że – jak wynika z oświadczenia pełnomocnika inwestora złożonego na rozprawie dnia 15.02.2012 r. planowana droga serwisowa nie będzie stanowiła odrębnej od drogi krajowej drogi publicznej. W tej sytuacji należało uznać, że skoro nie została ona zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.) to stanowi jedynie drogę wewnętrzną. W konsekwencji nie mogą do niej mieć zastosowania przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Te ostatnie mają wszak zastosowanie – jak wynika z § 1 jedynie do dróg publicznych. Co więcej: nawet jeśli droga taka należałaby do którejś z kategorii dróg publicznych – jako część drogi krajowej będącej przedmiotem decyzji o zrid to i tak zarzut ten nie mógłby być uwzględniony. Warunki techniczne nie regulują wszak kwestii rodzaju kruszywa, z którego należy wykonać drogę wskazując co najwyżej na konieczność "utwardzenia powierzchni". Natomiast decyzja inwestora o realizacji drogi serwisowej o nawierzchni bitumicznej poprzedzona była przeprowadzeniem badań geotechnicznych i opracowaniem stosownej dokumentacji. W konsekwencji rację ma organ, że przepisy prawa nie obligowały inwestora do wyboru innej nawierzchni – np. asfaltowej do realizacji drogi serwisowej. A zatem zarzut skarżących można było ocenić tylko w kategorii ich postulatu skierowanego do organu, a wcześniej inwestora, który jednak nie może odnosić skutków prawnych, a co najwyżej faktyczne. Jak wynika z akt sprawy inwestor – wbrew twierdzeniom skarżących - uwzględniał w miarę możliwości postulaty mieszkańców bądź władz samorządowych co wskazuje na próbę uwzględnienia także interesów indywidualnych stron, a nie tylko interesu publicznego.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut nieprawidłowego z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, a w szczególności korzystających z tej drogi pieszych umiejscowienia przystanków autobusowych w tym przystanków szkolnych. Jak wyjaśnił organ po wykonaniu dróg serwisowych i pary zatok autobusowych z wyznaczeniem oznakowanego obustronnymi znakami przejścia dla pieszych i wcześniejszego znaku drogowego ostrzegającego o takim przejściu nie zachodzi konieczność utrzymania wyznaczonego miejsca dla zatrzymania się autobusu szkolnego ponieważ piesi mogą korzystać z drogi serwisowej.
Kolejną kwestią wymagającą odniesienia był zarzut, że droga serwisowa w rejonie nieruchomości skarżących pozostaje drogą "ślepą", nie zakończoną placem manewrowym, co utrudnia poruszanie się po niej pojazdów służb sanitarnych przeciwpożarowych i komunalnych (wywóz nieczystości płynnych i ciekłych). Sąd pierwszej instancji podniósł, że kontrolowaną decyzją organ udzielił pozwolenia na rozbudowę drogi wojewódzkiej. A zatem zadaniem organu, a w następstwie Sądu, była kontrola rozwiązań architektonicznych dotyczących tej drogi, a nie dróg serwisowych, które stanowić mają jedynie część drogi publicznej (tu: krajowej). Innymi słowy: nie można oceniać w okolicznościach niniejszej sprawy czy to droga serwisowa spełnia parametry wymienione w Rozdziale 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. nr 124, poz. 1030) skoro inwestycja objęta kontrolowana decyzja polega na rozbudowie drogi krajowej, która z pewnością te parametry spełnia.
Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżących odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania na etapie środowiskowych uwarunkowań. Kontrolowana przez Sąd decyzja poprzedzona była wydaniem decyzji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia[...] października 2009r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody i w tym postępowaniu skarżący mogli zgłaszać uwagi w przedmiotowym zakresie. Podobnie należało ocenić zarzut dotyczący naruszenia stosunków wodnych w związku z realizacją inwestycji. Przedmiotowa decyzja została wszak poprzedzona wydaniem przez Starostę Powiatu w Biłgoraju w dniu 23 grudnia 2009 r. decyzji udzielającej Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Lublinie pozwolenia wodnoprawnego. Kontrolowana decyzja o zrid nie narusza postanowień ww decyzji.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty podnoszone przez Wiesława B. a. Skarżący podnosił przede wszystkim kwestie związane z rozwiązaniem zaprojektowanego zjazdu z jego nieruchomości na drogę krajową w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko uczestnika postępowania wskazujące, że skarżący do prowadzenia przedmiotowej działalności wykorzystuje samochody ponadnormatywne. Do poruszania się takimi pojazdami wymagane jest – zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym – odrębne zezwolenie. Skarżący nie występował o udzielenie takiej zgody co skutkuje uznaniem, że inwestor nie był zobligowany uwzględniać konieczności poruszania się takimi pojazdami po przedmiotowej drodze.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że niewątpliwie pewne rozwiązania (np. co do rodzaju nawierzchni drogi serwisowej, jej przedłużenia) mogły być zmienione przez inwestora z uwzględnieniem postulatów skarżących, jednakże nie można organom architektoniczno – budowlanym skutecznie zarzucić naruszenia prawa w sytuacji, gdy - co raz należy podkreślić - ich rola ogranicza się do skontrolowania projektu architektoniczno – budowlanego z punktu widzenia warunków określonych w art. 35 Prawa budowlanego. Organy te nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych rozwiązań. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych, a następnie techniczno wykonawczych inwestycji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli W. B. i D. M. a zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucili:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.) oraz wydanych na podstawie tej ustawy przepisów wykonawczych jak również przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez pominięcie wniosków składanych w toku postępowania przed organem administracyjnym I instancji przez skarżącego W. B. , pominięcie wniosków składanych m.in. przez D. M. , jak również nieprzeprowadzenie w wystarczającym zakresie podczas postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I Instancji konsultacji społecznych co pozwoliłoby organowi I instancji na wydanie decyzji z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu stron, co spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem m.in. art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., naruszenie art. 11 f ust. 1 pkt 4 cyt. powyżej ustawy poprzez nieuwzględnienie wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach na oddziaływanie na środowisko (Dz. U. Nr J99, poz. i 127 ze zm.) w szczególności naruszenie art. 54 ust. 2 cyt. ustawy poprzez niezapewnienie właściwego udziału społeczeństwa w strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie jak również załatwienia sprawy mając na względzie uwzględnienie w sprawie interesu społecznego jak również słusznego interesu stron.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Zgodnie ze wskazanym w zarzutach skargi kasacyjnej przepisem art. 11f ust. 1 pkt 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zawiera w szczególności wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. "Uzasadniony interes osób trzecich" o którym mowa w powyżej powołanym przepisie to interes prawny, nie zaś interes faktyczny.
W sprawie niniejszej skarżący kasacyjnie naruszenie swojego interesu prawnego upatrywali w źle wyprofilowanym zjeździe z planowanej drogi na ich nieruchomości, a także w jakości wykonania dróg serwisowych, którymi muszą oni dojeżdżać do drogi, której sprawa dotyczy.
Podstawą materialnoprawną ochrony praw osób trzecich w postępowaniu administracyjnym w zakresie dostępu do dróg upatrywać należy w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Przenosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy uznać należało, że tak określonego interesu prawnego skarżący nie posiadają. Bezspornym jest bowiem, że należące do nich działki mają zapewniony dostęp do drogi publicznej. Samo zaś powoływanie się na brak dostępu do działki przez drogę o określonych parametrach technicznych, czy brak zjazdu o określonych parametrach nie może stanowić wykazania naruszenia interesu prawnego skarżących, albowiem z jakiejkolwiek normy obowiązującego prawa nie wynika, aby zapewnienie dostępu do drogi publicznej musiało miało polegać na dostępie do drogi w konkretny sposób czy do drogi o określonej kategorii drogi publicznej. Zauważyć trzeba, że Sąd pierwszej instancji nie miał racji twierdząc, iż brak zezwolenia na poruszanie się pojazdami ponadnormatywnymi automatycznie zwalnia inwestora od obowiązku uwzględnienia konieczności poruszania się takimi pojazdami po przedmiotowej drodze.
Podkreślić przy tym należy, że organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi i rozwiązaniach technicznych decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno – wykonawcze. Oceniając to czy decyzja lokalizacyjna w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycje drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Skoro roszczenia skarżących sprowadzają się do żądania zapewnienia innego dostępu do ich działek, niż ten istniejący, wskazać należy, że stanowią one próbę wykazania posiadania interesu faktycznego, który nie podlega ochronie prawnej na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Tak sformułowany interes faktyczny skarżących "jest analogiczny z interesem każdej innej osoby, na której funkcjonowanie w życiu codziennym będzie miała wpływ realizacja przedmiotowej inwestycji (kwestie utrudnienia, wydłużenia dojazdów osób zamieszkujących w pobliżu do drogi o ograniczonej dostępności)". Uznanie przy tym, jak chcieliby skarżący kasacyjnie, że ochronie przewidzianej w powołanym powyżej przepisie podlegać winien interes faktyczny osób trzecich, mogło by prowadzić do paraliżu inwestycji związanych z realizacją dróg publicznych, nie zaś do zapewnienia poszanowania praw które są zagrożone w związku z planowana inwestycją.
Reasumując stwierdzić należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu przepisów administracyjnych, skoro poprzez wydanie zaskarżonej decyzji nieruchomości skarżących nie zostały pozbawione dostępu do drogi publicznej. Nie zamyka to stronie prawa do dochodzenia ochrony naruszonych, w ocenie strony, dóbr w postępowaniu przed sądami powszechnymi w drodze ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych, względnie zgłaszania uwag do właściwych organów w tym nadzoru budowlanego, lecz w odrębnych postępowaniach administracyjnych.
Nie znalazły również uzasadnienia zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 54 ust. 2 powoływanej ustawy poprzez niezapełnienie właściwego udziału społeczeństwa w strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko. Podnieść należy, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że kontrolowana przez Sąd decyzja poprzedzona była wydaniem decyzji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia [...] października 2009 roku o środowiskowych uwarunkowaniach zgody i w tym postępowaniu skarżący mogli zgłaszać uwagi co do niezapełnienia udziału społeczeństwa w ocenie oddziaływania na środowisko.
Wobec niezasadności powyżej omówionych zarzutów, nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej.
W związku z powyższym, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło