III SA/Wa 509/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-04
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Jolanta Sokołowska, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy miejsce postojowe w garażu podziemnym, stanowiące odrębną nieruchomość, powinno być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, czy dla budynków pozostałych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odrębność nieruchomości stanowiącej garaż wielostanowiskowy usytuowany w budynku mieszkalnym nie jest kryterium decydującym o wysokości stawki podatkowej podatku od nieruchomości. Stawka ta powinna być taka sama, niezależnie od tego, czy miejsce postojowe jest traktowane jako pomieszczenie przynależne, czy znajduje się w garażu stanowiącym odrębną nieruchomość. Kluczowe jest zakwalifikowanie budynku jako mieszkalnego, a stawka podatkowa powinna być stosowana jednolicie, chyba że część budynku jest zajęta na działalność gospodarczą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2006 i 2008. Skarżący zakwestionowali opodatkowanie miejsca postojowego w garażu podziemnym według stawki dla budynków pozostałych, domagając się zastosowania stawki dla budynków mieszkalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzje organu pierwszej instancji i ustaliło podatek według stawki dla budynków mieszkalnych. Na decyzje SKO skargę wniósł Prokurator Rejonowy, podzielając argumentację Prezydenta miasta, że garaż stanowiący odrębną nieruchomość nie powinien być opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych, gdyż nie służy celom mieszkaniowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Prokuratora Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. spraw ze skarg Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. i 2006 r. oddala skargi
Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
akt sprawy wynika, iż decyzjami z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezydent m.
W. stalił R. i A. J. (dalej "Strona", "Skarżący") wysokość
zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość
położoną w W. przy ul. J. [...] m [...] stanowiącą lokal mieszkalny
i udział we współwłasności garażu podziemnego w tym samym budynku
mieszkalnym, na rok 2006 w kwocie 252,00 zł oraz na rok 2008 w kwocie 282 zł.
W odwołaniach od powyższych decyzji Skarżący zakwestionowali
prawidłowość ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w części dotyczącej
opodatkowania miejsca postojowego. Zdaniem Strony garaż znajdujący się w
budynku mieszkalnym powinien podlegać opodatkowaniu według stawek właściwych
dla budynku mieszkalnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") decyzjami
z dnia [...] lipca 2010 r. uchyliło zaskarżone decyzje w całości i rozstrzygając co do
istoty sprawy ustaliło wysokość podatku od nieruchomości z tytułu posiadania
nieruchomości położonej w W. przy ul. J. [...] m [...] na rok 2006
w kwocie 70,00 zł oraz na rok 2008 w kwocie 83,00 zł. W uzasadnieniach decyzji
wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o
podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej
"u.p.o.l.") obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m.in. na osobach
fizycznych, będących właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli
przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek
podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym
(art. 3 ust. 3). Jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie
podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących
współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom
ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni
użytkowej całego budynku (art. 3 ust. 5). Opodatkowaniu podatkiem od
nieruchomości, stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.o.l., podlegają grunty, budynki lub ich
części, oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej. Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia, a dla
budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2). Przez
"powierzchnię użytkową budynku lub jego części" rozumie się powierzchnię mierzoną
po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem
powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za "kondygnację" uważa
się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe (art. 1a ust. 1
pkt 5). Podstawowym kryterium zaliczania do przedmiotu opodatkowania podatkiem
od nieruchomości jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 21
ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr
240, poz. 2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane
zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit e)
u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od
nieruchomości od budynków lub ich części: a) mieszkalnych; e) pozostałych, w tym
zajętych na prowadzenie odpłatnej działalności pożytku publicznego przez
organizacje pożytku publicznego.
W ocenie SKO do opodatkowania miejsca postojowego w garażu
wielostanowiskowym znajdującym się w kondygnacji podziemnej budynku
mieszkalnego wielorodzinnego winna być zastosowana stawka jak dla budynków i
ich części "mieszkalnych", a nie - jak błędnie przyjął organ pierwszej instancji - "dla
budynków pozostałych". Na poparcie powyższego stanowiska SKO powołało się na
wyrok NSA z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 460/08 wskazując, że wprawdzie
wyrażona przez Sąd teza dotyczączy opodatkowania budynku mieszkalnego
wielorodzinnego znajdującego się w posiadaniu przedsiębiorcy, w którym w części
podziemnej znajdują się garaże, a w części parterowej lokale użytkowe, to jednak
dokonana w wyroku wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a) u.p.o.l.- per analogia ma
zastosowanie w przedmiotowej sprawie. SKO dodało, że w podobnym tonie
ugruntowane jest orzecznictwo sądowe w kwestii stawki podatku od towarów i usług,
jaka powinna obowiązywać przy opodatkowaniu sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz
z miejscem parkingowym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r., sygn.
akt III SA 1150/09).
SKO wskazało, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości
powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym
powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.).
Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze
decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów
opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania
obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15
listopada roku podatkowego (art. 6 ust. 7). Raty, których termin płatności minął,
płatne są w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2
ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60
ze zm.) - dalej: "O.p.", zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia
decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania. Zdaniem SKO,
bezsporne jest, że na Stronie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od
nieruchomości za 2006 r. i 2008 r. Organ powołał się na stosowne uchwały Rady
m. W., po czym wskazał sposób obliczenia podatku od nieruchomości.
Na ww. decyzje skargę wniósł Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej
W.. Wskazał, że w dniu 15 grudnia 2010 r. do
Prokuratury Rejonowej W. wpłynął wniosek Prezydenta
m. W. o wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie na ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W..
Wywodząc zasadność wniesienia wnioskowanej skargi Prezydent przyznał, iż ustawa
o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "budynku mieszkalnego",
jednak w przepisach prawa można odnaleźć definicję pojęć zbliżonych. I tak, ustawa
z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118
ze zm.) zawiera definicję "budynku mieszkalnego jednorodzinnego", zgodnie z którą
za taki budynek uznaje się budynek wolnostojący albo w zabudowie bliźniaczej,
szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący
konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej
niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego
o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Z
kolei w ustawie z dnia 26 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz. U. z 2008 r., Nr
80, poz. 903 ze zm.) art. 2 ust. 2 zawiera definicję "samodzielnego lokalu
mieszkalnego", zgodnie z którą jest to wydzielona ścianami w obrębie budynku izba
lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, która(e) wraz z pomieszczeniami
pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych; przepis ten stosuje
się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z
przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Wynika z tego, iż nie jest lokalem
mieszkalnym wydzielona ścianami izba (zespół izb) nie przeznaczona(y) na pobyt
stały ludzi i nie służąca(y) zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Ponadto, w
myśl art. 2 ust. 4 powołanej ustawy do lokalu mogą przynależeć jako jego części
składowe pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub
były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym
wyodrębniono dany lokal, a w szczególności piwnica, strych, komórka, garaż
(pomieszczenia przynależne). Prezydent przyznał również, iż kwestia opodatkowania
podatkiem od nieruchomości garaży (miejsc postojowych) w budynkach
mieszkaniowych była już przedmiotem wyroków sądów administracyjnych, jednak z
wnioskami przeciwnymi do tezy ferowanej przez Samorządowe Kolegium
Odwoławcze w W., leżącej u podstaw decyzji organu odwoławczego. Z
przytoczonych orzeczeń wynikało, iż w ocenie sądu administracyjnego garaż będący
częścią budynku mieszkalnego z własną księgą wieczystą na potrzeby prawa
podatkowego winien być uznany za odrębną nieruchomość, nie podlegającą
opodatkowaniu stawkami dla budynków mieszkalnych. Fakt, iż znajduje się on w
obrębie budynku mieszkalnego nie może przesądzać, iż jest to część budynku
mieszkalnego, albowiem sam garaż nie spełnia w jakikolwiek sposób funkcji
mieszkaniowej, zaś jako przedmiot odrębnej własności może stanowić przedmiot
umowy sprzedaży, czy wynajmu, na skutek której podmiotem korzystającym z garaży
stałaby się osoba obca, nie mająca żadnego związku z samym budynkiem
mieszkalnym i jego lokalami o charakterze mieszkaniowym (tak Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn.
III SA/Po 768/09, również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Białymstoku z dnia 11.03.2008 r. sygn. I SA/Bk 12/08 oraz z dnia 16.09.2009 r. sygn.
I SA/Bk 328/09). Prezydent podniósł, iż Skarżący aktem notarialnym nabyli udział w
lokalu niemieszkalnym - garażu podziemnym wielostanowiskowym, co ma istotne
znaczenia w przedmiotowej sprawie. Decyduje to bowiem o tym, iż udział w garażu
(odpowiadający powierzchniowo wydzielonemu miejscu postojowemu) nabyty został
jako udział w odrębnym lokalu, nie zaś jako przynależność do lokalu mieszkalnego.
Organ podatkowy natomiast dysponujący takim dokumentem urzędowym (aktem
notarialnym) związany jest wywodzącym się z niego domniemaniem autentyczności i
zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i nie może
dokonywać swobodnej oceny takiego dokumentu stwierdzającego czynność
notarialną. Na poparcie swojej tezy Prezydent powołał się także na treść opinii
prawnej prof. dr hab. Leonarda Etela z dnia 15 maja 2009 r., w której stwierdza on, iż
nabycie garażu jako lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość prowadzi do tego,
że loka! taki staje się odrębnym od budynku przedmiotem podatku od nieruchomości.
To z kolei implikuje zastosowanie do niego odrębnych stawek opodatkowania.
Wynika to z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w którym wskazuje się, że stawki
podatkowe dotyczą nie tylko całych budynków, ale również ich poszczególnych
części, w zależności od sposobu wykorzystania. Profesor wywodzi, iż stawka
podatku odnosząca się do budynków mieszkalnych miałaby zastosowanie do garażu
jedynie w sytuacji, gdy stanowi on przynależność do lokalu mieszkalnego w
rozumieniu wspomnianego już przepisu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali.
Podnosi też, iż w przypadku miejsca postojowego, które samo z siebie nie stanowi
odrębnej nieruchomości, osoba nabywająca udział we współwłasności lokalu
będącego garażem nabywa prawo do takiego miejsca (miejsc) i płaci podatek jako
współwłaściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.
Prokurator wskazał, że po zapoznaniu się ze stanowiskiem Prezydenta m.
W. i SKO, z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do
poruszanej kwestii, wniesienie skargi było konieczne.
Prokurator podniósł, że pojęcie "budynku mieszkalnego" i "pozostałych" w
rozumieniu u.p.o.l. nie doczekało się własnej definicji legalnej i wykładni tego pojęcia
należałoby dokonywać częściowo w oparciu o analogię do obowiązujących już
regulacji prawnych odrębnych, acz powiązanych z prawem podatkowym gałęzi
prawa. Z definicji pojęć zbliżonych do "budynku mieszkalnego" wysnuć można było
pewny wniosek, iż o tym, czy dana nieruchomość jest budynkiem mieszkalnym
decyduje to, czyjej funkcja sprowadza się do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych,
czy też do innych celów. Kluczowym zatem dla rozstrzygnięcia, czy garaż ulokowany
w obrębie bryły budynku z lokalami mieszkalnymi, acz wyodrębniony prawnie jako
samodzielna nieruchomość lokalowa, podlega opodatkowaniu według stawki jak za
"budynki mieszkalne lub ich części'", czy jak za "pozostałe budynki lub ich części"
byłoby ustalenie, czy garaż taki samoistnie spełnia cele mieszkaniowe, czy też inne.
Trudność określenia tego sprowadza się do konstatacji, iż również pojęcie prawne
"cele mieszkaniowe"' nie doczekało się swojej legalnej definicji. Zgodnie z definicją
słownika języka polskiego "mieszkać" to "zajmować jakieś pomieszczenie i traktować
je jako miejsce swojego pobytu". Z kolei "mieszkanie" to "pomieszczenie, w którym
się mieszka", a "mieszkalny" to "służący lub nadający się do mieszkania" (Słownik
języka polskiego, tom 1, oprać. Lidia Drabik, Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe
PWN S.A. Warszawa 2007, str. 250). Biorąc zatem za punkt wyjścia potoczne
rozumienie przytoczonych pojęć, przez "realizację celów mieszkaniowych"
należałoby rozumieć zapewnienie możliwości zamieszkania, dłuższego przebywania
w pomieszczeniu przystosowanym dla takiego pobytu. Zdaniem Prokuratora w
kontekście tych rozważań uznanie przez SKO, iż garaż znajdujący się w obrębie
bryły budynku mieszkalnego spełnia takie cele, jest wykładnią rozszerzającą zbyt
daleko idącą i nie znajdującą potwierdzenia w faktycznym wykorzystaniu tej
kondygnacji budynku, tym bardziej iż w przedmiotowym garażu wydzielone zostały
miejsca postojowe sprzedawane zainteresowanym (niekoniecznie lokatorom
budynku) na mocy odrębnych umów sprzedaży udziałów w nieruchomości wspólnej
(jaką jest tylko kondygnacja garażowa, a nie cały budynek). Prokurator podzielił
pogląd, iż z uwagi na to, że w rozumieniu prawa cywilnego przedmiotowa
kondygnacja stanowi prawnie odrębny lokal w odniesieniu do pozostałej części
budynku i zarówno całość nieruchomości jak i udziały w jej własności mogą stanowić
oddzielny przedmiot obrotu prawnego, to może dojść do sytuacji, iż podmiot, któremu
przysługiwać będzie prawo do garażu, nie będzie tożsamy z podmiotem
uprawnionym do lokalu mieszkalnego w obrębie tego samego budynku.
Przyjmowanie w takiej sytuacji jednolitej korzystniejszej stawki podatku od
nieruchomości stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie osób faktycznie
wykorzystujących miejsce postojowe w celach zgoła odmiennych niż mieszkaniowe.
Uznając zatem argumentację wywiedzioną przez Prezydenta m. W., w
ocenie Prokuratora, organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów prawa
materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 5 ust 2 pkt a) i e)
u.p.o.l. oraz uchwał wskazanych w zaskarżonych decyzjach poprzez ich błędną
wykładnię skutkującą przyjęciem przy opodatkowaniu stanowiącego odrębny lokal
garażu podziemnego stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków
mieszkalnych - stwierdzając, iż garaż znajdujący się w budynku mieszkalnym zalicza
się do całości pomieszczeń znajdujących się w bryle budynku i de facto jest częścią
budynku mieszkalnego podlegającą opodatkowaniu jak budynki mieszkalne.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując
dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest wysokość
stawki podatku od nieruchomości jaką powinien być opodatkowany udział we
współwłasności garażu podziemnego usytuowanego w budynku mieszkalnym, w
którym Skarżący posiadają lokal mieszkalny. Okolicznością, która ma, zdaniem
Prokuratora wnoszącego skargę, istotne znaczenie w sprawie, jest nabycie owego
udziału na podstawie odrębnego aktu notarialnego (lokal mieszkalny został nabyty na
podstawie innego aktu notarialnego niż udział w garażu podziemnym). Według
Prokuratora garaż znajdujący się w budynku mieszkalnym nie podlega
opodatkowaniu stawkami dla budynków mieszkalnych, ponieważ stanowi odrębną
nieruchomość i nie jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe.
W ocenie Sądu wskazane przez Prokuratora kryteria nie wynikają z przepisów
ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kryterium kształtującym stawkę podatku od
nieruchomości nie jest odrębność nieruchomości stanowiącej garaż
wielostanowiskowy usytuowany w budynku mieszkalnym. Nie jest nim również
nabycie odrębnym aktem notarialnym miejsca postojowego w garażu
wielostanowiskowym usytuowanym w budynku mieszkalnym, w którym podatnik
nabył również lokal mieszkalny.
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlega nabycie
nieruchomości, tak jak ma to miejsce w przypadku podatku od towarów i usług
(odpłatna dostawa), lecz posiadanie budynku lub jego części, gruntu, budowli (art. 2
ust. 1 u.p.o.l.). Podatek od nieruchomości jest bowiem podatkiem od posiadania
majątku. Nie jest zatem istotne, czy podatnik nabył miejsce postojowe i lokal
mieszkalny na podstawie jednego aktu notarialnego, czy na podstawie odrębnych
aktów notarialnych. Nie jest nawet istotne, czy jest właścicielem nieruchomości.
Podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada
majątkiem. Status podatnika podatku od nieruchomości ma nie tylko właściciel
nieruchomości, ale również posiadacz samoistny, a w niektórych wypadkach również
posiadacz zależny i osoba nie posiadająca tytułu prawnego do nieruchomości.
Wynika to z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., który stanowi, że podatnikami podatku od
nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym
spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich
części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu
Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne
lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Wskazać też trzeba, że w myśl postanowień art. 2 ust. 1 u.p.o.l.
opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich
części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega
miejsce postojowe zarówno wówczas, gdy znajduje się ono w garażu usytuowanym
w budynku mieszkalnym, w którym garaż stanowi odrębną nieruchomość, jak i
wówczas, gdy miejsce postojowe jest przypisane do lokalu mieszkalnego (nabytego
na podstawie aktu notarialnego) i usytuowane jest w garażu (znajdującym się na
jednej z kondygnacji budynku mieszkalnego) stanowiącym współwłasność
wszystkich właścicieli. W każdym z tych przypadków właściciel lokalu mieszkalnego
posiada miejsce postojowe. Zatem zważywszy na "filozofię" podatku od
nieruchomości (podatek od posiadania majątku) oraz konstytucyjną zasadę
sprawiedliwości i równości (art. 2 i art. 32 Konstytucji RP) stawka podatku od
nieruchomości w każdym z ww. przypadków powinna być taka sama.
Zdaniem Sądu, dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie
ma znaczenia, iż udział we współwłasności garażu podziemnego stanowiącego
odrębną od budynku mieszkalnego nieruchomość może być sprzedany odrębnie od
lokalu mieszkalnego, a w sytuacji, gdy miejsce postojowe stanowi pomieszczenie
przynależne w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, tylko razem z
lokalem mieszkalnym (argument podnoszony w skardze). Tak jak podatkowi od
nieruchomości nie podlega nabycie budynku lub jego części, tak też nie podlega
zbycie budynku lub jego części. Niezmiennie opodatkowaniu podatkiem od
nieruchomości podlega posiadanie majątku. Zatem dla potrzeb podatku od
nieruchomości ww. okoliczności są obojętne. Z żadnego przepisu ustawy o
podatkach i opłatach lokalnych nie wynika, by każda z ww. sytuacji rodziła obowiązek
opodatkowania inną stawką podatkową - wyższą w przypadku posiadania miejsca
postojowego w garażu stanowiącym odrębną nieruchomość, niższą w przypadku
władania miejscem postojowym jako pomieszczeniem przynależnym.
W tym miejscu podnieść należy, iż to deweloper decyduje, czy miejsce
postojowe przechodzi we władanie osoby kupującej lokal mieszkalny jako
pomieszczenie przynależne, czy jako udział we współwłasności garażu podziemnego
stanowiącego odrębną nieruchomość. Zatem, zgodnie z koncepcją zaprezentowaną
w skardze, de facto to od decyzji dewelopera, a nie od regulacji prawnych zależy w
jakiej wysokości będzie opodatkowane miejsce postojowe. Jak już powiedziano, w
każdej z tych sytuacji właściciel mieszkania posiada wyłączne prawo do korzystania
z miejsca postojowego, inaczej mówiąc posiada miejsce postojowe. Nie ma
wątpliwości, iż w każdym z ww. przypadków miejsce to podlega opodatkowaniu
podatkiem od nieruchomości, stąd zrozumiałe jest powielekroć wyrażane przed
Sądem oburzenie podatników co do różnicowania stawek podatkowych wedle
omawianego kryterium. Pozostaje w nich uzasadnione poczucie braku
sprawiedliwości. Skoro podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadania
majątku, to taki sam majątek powinien być opodatkowany taka sama stawka
podatkowa.
Dodać trzeba, że w praktyce organy podatkowe opodatkowują garaże
znajdujące się na jednej z kondygnacji domu jednorodzinnego stawką jak dla
budynku mieszkalnego. Trzeba więc odpowiedzieć na pytanie, czy uzasadnione jest
(sprawiedliwe) aby właściciel domu o powierzchni np. 300 m2 płacił niższą stawkę
niż właściciel lokalu mieszkalnego np. o powierzchni 40 m2, który posiada udział we
współwłasności garażu podziemnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zdaniem
Sądu takie argumenty należy uwzględnić dokonując interpretacji przepisów prawa,
ponieważ konieczne jest aby nie prowadziła ona do oczywiście niesprawiedliwego
traktowania podatników oraz do różnicowania ich sytuacji prawno- podatkowej bez
wzbudzania poczucia niesprawiedliwości.
Podsumowując tę część wywodu, stwierdzić należy, iż odrębność
nieruchomości stanowiącej garaż wielostanowiskowy usytuowany w budynku
mieszkalnym nie jest kryterium decydującym o wysokości stawki podatkowej podatku
od nieruchomości, zaś stawka ta powinna być taka sama zarówno, gdy miejsce
postojowe jest traktowane jako pomieszczenie przynależne, jak i wówczas gdy
znajduje się w garażu stanowiącym nieruchomość odrębną od budynku
mieszkalnego.
Kolejną kwestią wymagającą rozważenia jest zasadność różnicowania stawki
podatkowej przy zastosowaniu wskazanego w skardze kryterium "przeznaczenia na
cele mieszkaniowe i niemieszkaniowe".
Z konstrukcji stawek podatkowych wynika, że obciążenie podatkiem od
nieruchomości zależy od rodzaju i sposobu wykorzystywania majątku. Skupiając się
na regulacji znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. dotyczącej
opodatkowania budynków, przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2
u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2006 r., rada gminy, w drodze uchwały,
określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą
przekroczyć rocznie od budynków lub ich części:
a) mieszkalnych - 0,56 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków
mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej -
18,43 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu
kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,58 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
d) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania
świadczeń zdrowotnych - 3,71 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej
działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 6,17 zł od
1 m2 powierzchni użytkowej,
W 2008 r. przepis ten miał takie samo brzmienie, z tym że inne były stawki, tj.
dla budynków mieszkalnych - 0,59 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, dla budynków
pozostałych - 6,37 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (wskazano tylko te stawki, które
mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy).
Z przytoczonego przepisu wynika, że ustawodawca ustanowił dwa kryteria
różnicujące wysokość stawki przy opodatkowaniu budynków, tj. rodzaj budynku oraz
sposób korzystania z budynku lub jego części. Kryterium rodzaju budynku zostało
wskazane w pkt 2 lit. a) i e), kryterium korzystania z budynku - w pkt 2 lit. b), c), d).
Co do zasady, budynek mieszkalny jest opodatkowany stawką nie wyższą niż 0,56 zł
od 1 m2 powierzchni użytkowej (0,59 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej w 2008 r.).
Stawka ta ulega zwiększeniu, jeśli budynek ten, bądź jego część jest zajęta na
prowadzenie działalności gospodarczej. Jest to jedyny wskazany przez ustawodawcę
sposób przeznaczenia (wykorzystania) budynku mieszkalnego lub jego części, który
skutkuje zwiększeniem stawki podatkowej od budynku mieszkalnego lub jego części.
Z całą pewnością ustawodawca nie wprowadził wskazanego w skardze kryterium
różnicującego wysokość stawki, tj. wykorzystywania budynku lub jego części na cele
mieszkaniowe i niemieszkaniowe. Jeśli budynek jest kwalifikowany jako budynek
mieszkalny to do wszystkich znajdujących się w nim pomieszczeń należy stosować
stawkę jak dla budynku mieszkalnego, a tylko do powierzchni zajętych na
prowadzenie działalności gospodarczej - stawkę wyższą. Taka konkluzja wynika
wprost z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) u.p.o.l.
Zgodnie z twierdzeniem Prokuratora ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
nie zawiera definicji budynku mieszkalnego, jednakże pojęciem tym posługuje się
rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.
U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W akcie tym stwierdza się, iż ilekroć jest mowa o
budynku mieszkalnym - rozumie się przez to budynek mieszkalny wielorodzinny,
budynek mieszkalny jednorodzinny. Natomiast w Słowniku języka polskiego pod red.
M. Szymczaka (t. II, Warszawa 1979, s. 162) oraz w Słowniku współczesnego języka
polskiego (Warszawa 1996, s. 518) wskazuje się, iż przez określenie "budynek
mieszkalny" należy rozumieć m.in. budynek służący, przeznaczony, nadający się do
mieszkania, zamieszkiwania. Także w doktrynie prawa za budynek mieszkalny
przyjęło się uważać całość pomieszczeń mieszczących się w bryle budynku,
związanych z szeroko pojętą funkcją zamieszkiwania. W skład budynku
mieszkalnego wchodzą w tej sytuacji nie tylko pomieszczenia mieszkalne, lecz także
np. kotłownia, pralnia, garaż.
Zdaniem Sądu, budynek nie traci charakteru budynku mieszkalnego tylko
dlatego, że spośród jego wszystkich kondygnacji wyodrębniono jako odrębną
nieruchomość jedną kondygnację, w której znajduje się garaż. Garaż ten nie staje się
bowiem odrębnym budynkiem, zaś w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) u.p.o.l. mowa jest o
budynku mieszkalnym. Wprawdzie w zdaniu wprowadzającym do wyliczenia widnieje
zapis "od budynków lub ich części", lecz z samego faktu występowania tam wyrazu
"części" nie można wysnuwać wniosku, iż garaż stanowiący odrębną nieruchomość,
ale pozostający w budynku mieszkalnym staje się osobnym budynkiem. Jak już
wcześniej powiedziano, o wysokości stawki podatkowej decyduje bądź to
zakwalifikowanie budynku do jednego z rodzajów budynków wskazanych w
omamianym przepisie, bądź to wykorzystanie w sposób wskazany w tym przepisie.
Bez wpływu na wysokość stawki podatkowej od miejsca postojowego
znajdującego się w garażu podziemnym pozostaje wskazana w skardze okoliczność,
iż w przypadku wyodrębnienia garażu jako osobnej nieruchomości może nastąpić
sprzedaż miejsca postojowego lub jego wynajęcie, przez co miejsce to byłoby
wykorzystywane przez osobę inną niż właściciel lokalu mieszkalnego znajdującego
się w tym samym budynku co garaż. Przede wszystkim o wysokości stawki
podatkowej decyduje usytuowanie garażu w budynku mieszkalnym bez względu na
to kto jest jego właścicielem. Jeśli miejsce postojowe jest wynajmowane w celach
zarobkowych i w świetle przepisów podatkowych możliwa jest kwalifikacja tego
rodzaju działalności zarobkowej jako działalność gospodarcza, wówczas miejsce to
będzie opodatkowane stawką wyższą, przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.
Taka stawka będzie też zastosowana, gdy miejsce postojowe zostanie zajęte w
związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Niezależnie od powyższego
wskazać należy, iż rzeczywiście zdarza się, że w budynku mieszkalnym nie
wystarcza miejsc postojowych dla wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych
znajdujących się w tym budynku lub dla wszystkich samochodów posiadanych przez
właściciela takiego lokalu, dlatego kupuje on miejsce postojowe w garażu
usytuowanym w nieodległym budynku mieszkalnym. Nie oznacza to jednak, iż
poprzez zakup miejsca postojowego przez inną osobę niż właściciel lokalu
znajdującego się w tym samym budynku co garaż, budynek mieszkalny traci
charakter budynku mieszkalnego.
W tym miejscu wskazać należy, że ustawodawca przewidział możliwość
różnicowania przez radę gminy wysokości stawek podatkowych w zależności m.in.
od sposobu wykorzystania części budynku. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 u.p.o.l.
przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rada gminy może
różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania,
uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj
zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Jeśli zatem rada gminy dostrzega
konieczność opodatkowania wyższą stawką podatkową miejsce postojowe niż lokal
mieszkalny, może to uczynić, oczywiście nie przekraczając wysokości stawki
podatkowej określonej wart. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z
przepisami prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W związku z
tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w
sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło