II SA/Sz 847/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-11-04
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Maria Mysiak, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o czasowym odebraniu zwierząt, wydana na podstawie ustawy o ochronie zwierząt, może zostać utrzymana w mocy bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i zapewnienia stronie czynnego udziału w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt, wydana na podstawie ustawy o ochronie zwierząt, wymaga przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej musi zebrać materiał dowodowy potwierdzający zaistnienie przesłanek odebrania zwierzęcia, a strona musi mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, w tym możliwość przedstawienia własnych dowodów. Bez tych elementów decyzja narusza zasady postępowania administracyjnego i podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o czasowym odebraniu R. G. koni i szczeniaków z powodu niewłaściwych warunków utrzymania, które zagrażały ich życiu i zdrowiu. Organ I instancji wydał decyzję o odebraniu zwierząt i natychmiastowym wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, ale zmieniło ją w części dotyczącej obciążenia właściciela kosztami transportu, utrzymania i leczenia zwierząt. R. G. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym brak wyczerpującego postępowania dowodowego i możliwość czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. G. kwotą [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 19 maja 2011 r., Nr [...],
na podstawie art. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), na wniosek Pogotowia dla Zwierząt, PI. [...], [...], orzekł o:
1. czasowym odebraniu R. G. [...] koni oraz 6 szczeniaków utrzymywanych na posesji w [...] , [...] [...] i przekazaniu ich pod opiekę "Pogotowia dla Zwierząt",
2. natychmiastowym wykonaniu decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na skutek kontroli przeprowadzanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz kontroli z dnia
[...] r. przeprowadzonej przez przedstawicieli Pogotowia dla Zwierząt, Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz przedstawicieli Urzędu Gminy [...] wnioskowano o odebranie wszystkich koni oraz [..] szczeniaków należących do R. G.. Podczas kontroli stwierdzono, iż R. G., nie spełnia nawet minimalnych warunków do utrzymywania takiej ilości koni. U zwierząt stwierdzono nadmierne wychudzenie, matową sierść wskazującą na poważne niedobory żywieniowe i zarobaczenie układu pokarmowego oraz stwierdzono na skórze liczne, rozległe zmiany grzybicze, wynikające z braku należytych zabiegów pielęgnacyjnych. Warunki w stajni nie nadawały się do trzymania takiej liczby koni, za mała liczba kojców, brak poideł i żłobów w kojcach, stan techniczny pomieszczenia budził wiele zastrzeżeń, stwarzał zagrożenie dla zwierząt. Konie nie miały stałego dostępu do wody pitnej. Właściciel koni nie posiadał żadnych zapasów karmy dla swoich zwierząt. [..] szczeniaków było w stanie ciężkim, były zarobaczone, stwierdzono liczne rany głów i oczu, obrażenia te mogły powstać w skutek zadania ran przez człowieka.
Pogotowie dla Zwierząt, reprezentowane przez Prezesa Zarządu G. B., zakwestionowało powyższą decyzją w części dotyczącej braku orzeczenia od dotychczasowego właściciela zwierząt przez organ I instancji o kosztach transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt. W związku z tym wniosło o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uzupełnienie o zapis o kosztach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 20 czerwca 2011 r., Nr SKO.427/1402/11, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, 2, 3, 4, 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania Pogotowia dla Zwierząt z siedzibą w [...] , reprezentowanego przez Prezesa Zarządu G. B., uchyliło zaskarżona decyzję w części dotyczącej pkt I i w tym zakresie orzekło o:
- czasowym odebraniu [...] zwierząt ([...] koni oraz [...] szczeniaków) właścicielowi
R. G. z posesji w [...] , [...] [...], i przekazaniu ich
pod opiekę Pogotowia dla Zwierząt w [...] ,
- obciążeniu R.[ G. kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia
zwierząt w wysokości [...] zł dziennie za jedno zwierzę, tj. razem [...] zł dziennie
(za [...] zwierząt) od dnia 15 kwietnia 2011 r.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że przypadek nie cierpiący zwłoki, uzasadniający zastosowanie trybu postępowania określonego w art. 7 ust. 3 ustawy
o ochronie zwierząt, wiązać się musi z zaistnieniem stanu znęcania się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 tej ustawy. Dlatego z punktu widzenia wykładni art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, za w pełni zasadne Kolegium uznało stanowisko organu I instancji wskazujące jaką formę znęcania się nad zwierzętami ustalono podejmując rozstrzygniecie. Organ pierwszej instancji w zawartych w uzasadnieniu decyzji ustaleniach oraz w prawnej ich ocenie powołał się na fakty wynikające z oględzin miejsca przechowywania zwierząt oraz z dokonanego opisu stanu fizycznego koni i psów. Nie można mieć wątpliwości co do zaistnienia stanu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt. Organ I instancji zmuszony był zatem do zapewnienia zwierzętom odpowiednich warunków do życia i opieki, jaka w ich stanie wyniszczenia jest im niezbędna. Z akt sprawy, w tym z dokumentacji zdjęciowej, wynika, że zwierzęta są nadmierne wychudzone, ich matowa sierść wskazuje na poważne niedobory żywieniowe i zarobaczenie układu pokarmowego. Na skórze zwierząt stwierdzone liczne, rozległe zmiany grzybicze. Stwierdzono fatalne warunki przetrzymywania zwierząt w stajni, tj. za małą liczbę kojców, brak poideł i żłobów. Stan techniczny i warunki stwierdzone na posesji stwarzały poważne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt, na podłożu walał się gruz, odpadki, odpady, zarobaczony obornik, drut kolczasty. Konie nie miały stałego dostępu do wody pitnej, brak było zapasów karmy dla zwierząt. [...] szczeniaków znajdowało się w ciężkim stanie zdrowotnym, były zarobaczone, posiadały liczne rany głów i oczu. Obrażenia te mogły powstać na skutek zadania ran przez człowieka.
Kolegium podkreśliło, że art. 7 ustawy nie wymaga wskazania w decyzji terminu, na jaki odebrane zostały zwierzęta. Nie narusza również prawa przekazanie zwierząt na czas ich odebrania do Pogotowia dla Zwierząt w [...] , skoro jest to podmiot przewidziany ustawą dla realizacji tego celu.
Dalej Kolegium zauważyło, że zgodnie z przepisem art. 7 ust. 4 ustawy, w wyżej opisanych przypadkach należy obciążyć kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia dotychczasowego właściciela lub opiekuna odebranych zwierząt. Kontrolowana decyzja organu pierwszej instancji dotknięta jest więc w tej części wadą związaną z jej wykonalnością. Nie wynika z niej bowiem, w jakiej wysokości należnościami został obciążony skarżący. Ustalenie wymienionych należności już po wydaniu decyzji, a więc w toku jej wykonywania oraz obciążenie nimi skarżącego wymykałoby się spod kontroli zarówno organu odwoławczego jak i sądu administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 2417/02, LEX nr 523497). W przypadku konieczności obciążenia skarżącego kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt, precyzyjnie określić trzeba ich wysokość. Jak wynika z uchwały Nr A/03/04/2010 Walnego Zgromadzenia Członków Pogotowia dla Zwierząt z dnia [...] r. w sprawie ustalenia kosztów minimalnego dziennego utrzymania zwierzęcia będącego pod opieką organizacji, koszt ten ustalono na kwotę [...] zł za jedno zwierzę. W związku z tym Kolegium ustaliło koszt dzienny utrzymania jednego zwierzęcia na kwotę [...] zł, począwszy od dnia [...] r. Zdaniem organu odwoławczego kwota ta nie jest wygórowana, biorąc pod uwagę konieczność kompleksowej opieki, utrzymania, zapewnienia schronienia i właściwych warunków bytowych, a ponadto leczenia znajdujących się w fatalnym stanie zwierząt. Zwierzęta odebrane R. G. w tym czasie cały czas pozostawać będą pod opieką Pogotowia dla Zwierząt w [...] .
R. G., działając przez pełnomocnika, zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 czerwca 2011 r. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Decyzji zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, a to poprzez naruszenie art. 7 ust. 4 w związku
z art. 7 ust. 1 pkt 1) i 2) oraz art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt i obciążenie go kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt w wysokości [...] zł za jedno zwierzę dziennie, tj. razem [...] zł (za [...] zwierząt) od dnia [...] r., mimo iż nie zaszły okoliczności wskazane w tym przepisie, tj. czasowo odebrane zwierzęta nie zostały przekazane państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne ani też nie zostały przekazane Stowarzyszeniu Pogotowie dla Zwierząt w [...] , co stanowi o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2) kodeksu postępowania administracyjnego;
2) naruszenie przepisów postępowania, a to poprzez naruszenie:
• art. 6 , art. 7 i art. 107 K.p.a., i obciążenie go kosztami j.w., mimo braku podstawy prawnej do wydania takiego rozstrzygnięcia,
• art. 7 i art. 77 K.p.a. i naruszenie wyrażonej tam zasady, a to poprzez bezdowodowe i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki przyjęcie, iż koszt dziennego utrzymania jednego zwierzęcia wynosi [...] zł dziennie na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia Członków Pogotowia dla Zwierząt, co nastąpiło bez przeprowadzenia jakichkolwiek innych dowodów, jaki jest rzeczywisty koszt utrzymania tych zwierząt, które odebrano skarżącemu i poprzez przyjęcie, że koszt utrzymania np. konia jest taki sam jak koszt utrzymania szczenięcia,
• art. 7 i art. 77 K.p.a. i naruszenie wyrażonych tam zasad, a to poprzez przyjęcie, że Pogotowie dla Zwierząt ponosi koszty wskazane w art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt od dnia 15 kwietnia 2011 r. dotyczące [...] koni
i [...] szczeniąt, w sytuacji gdy wedle jego wiedzy odebrane mu zwierzęta po upływie tygodnia od odebrania ich zostały rozesłane po całej Polsce, nie są
w posiadaniu i na utrzymaniu Pogotowia dla Zwierząt, a nadto pracują na swoje utrzymanie, jak również że zmniejszyła się liczba tych zwierząt,
• art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie o wniesionym przez Pogotowie dla Zwierząt odwołaniu, jak również uniemożliwienie przed wydaniem decyzji przez organ II instancji zapoznania się z materiałem dowodowym
i wypowiedzenie co do zgłoszonych żądań, jak również zgłoszenia własnych wniosków dowodowych,
• art. 139, art. 138 § 2 w związku z art. 7 K.p.a., art. 10 § 1, art. 77 K.p.a.
i wydanie decyzji na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2) K.p.a., w sytuacji w której organ winien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, albowiem nie miał możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, zajęcia stanowiska i zgłoszenia wniosków dowodowych
w postępowaniu przed organem I instancji, co winno skutkować uchyleniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze,
• art. 11 w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie decyzji.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w pierwszym tygodniu lutego 2011 r. na terenie jego gospodarstwa miała miejsce wichura, która doszczętnie zniszczyła stajnię. Z uwagi na panujące warunki atmosferyczne (silny mróz), nie miał możliwości odbudowania zniszczonej stajni, a pożywienie dla koni kupował na bieżąco od okolicznych rolników, u których miał stałe dostawy pożywienia. Zaistniała sytuacja nie stanowi wyniku jego złej woli czy tez złego traktowania zwierząt, ale stanowi konsekwencje zdarzeń, na które nie miał wpływu, którym nie mógł zapobiec i których skutków - mimo najlepszych chęci – nie mógł usunąć w tak krótkim czasie.
Dalej wyjaśnił, że zwierzęta stanowiące jego własność zostały mu odebrane
w wyniku interwencji stowarzyszenia "Pogotowie dla Zwierząt", jednakże nie znajdują się pod opieką tego stowarzyszenia. Zwierzęta zostały po tygodniu rzeczywistego pobytu w [...] rozesłane po całej Polsce i są obecnie umieszczone w różnych gospodarstwach, które nie są państwowymi jednostkami organizacyjnymi prowadzącymi gospodarstwo rolne, ani też schroniskami dla zwierząt. Nie jest wiadome, gdzie te zwierzęta się znajdują, a co więcej, jaka jest ich ilość. Kwestii tej nie można również ustalić na podstawie uzasadnienia skarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie czyniło bowiem żadnych ustaleń faktycznych, ani nie prowadziło dowodu na okoliczność, gdzie znajdują się odebrane zwierzęta ani jaka jest ich ilość. Wedle jego wiedzy odebrane mu stado zmniejszyło swoją liczebność o co najmniej 2 sztuki zdrowych uprzednio koni, co również winno mieć odzwierciedlenie w ustaleniach dotyczących kosztów. Nie może bowiem ponosić kosztów za utrzymanie zwierząt, których już nie ma.
Skarżący zakwestionował sposób ustalenia wysokości opłaty za utrzymanie zwierząt, która została ustalona wyłącznie na podstawie wewnętrznego aktu organu stowarzyszenia "Pogotowie dla Zwierząt", który to akt (uchwała nr A/03/04/2010) nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Akt ten dotyczy nadto kosztów minimalnego utrzymania zwierząt będących pod opieką stowarzyszenia, w sytuacji gdy będące jego własnością konie i szczenięta nie znajdują się pod opieką stowarzyszenia, lecz zostały przekazane innym osobom. Co więcej, opłata ta ustalona została na tożsamym poziomie w stosunku do koni, jak i w stosunku do szczeniąt, które - co wynika oczywiście z zasad doświadczenia życiowego - nie wymagają ponoszenia kosztów w wysokości [...] zł dziennie, co daje kwotę średnio [...] zł miesięcznie na utrzymanie szczenięcia i jest rażąco zawyżoną kwotą. W wyniku takiego ustalenia opłaty musiałby ponosić koszt [...] zł miesięcznie za samo tylko utrzymanie szczeniąt, oraz koszt [...] zł za utrzymanie koni. Kwoty te znacznie przekraczają rzeczywiste koszty utrzymania i leczenia zwierząt tego rodzaju. Nigdy nie osiągał takich dochodów z prowadzonego gospodarstwa, także w okresie poprzedzającym wichurę, która zniszczyła mu stajnię, kiedy to prowadził gospodarstwo spełniające wszelkie wymagania lekarza weterynarii, co znajduje potwierdzenie w przedłożonych dokumentach.
Skarżący poinformował nadto, iż wobec niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w ramach którego komornik sądowy zajął część zwierząt stanowiących jego własność, celem ich sprzedaży i wyegzekwowania należności. W związku z tym, podmioty posiadające te zwierzęta również nie ponoszą kosztów ich utrzymania. Co więcej komornik sądowy zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji do G. B. o tym, gdzie jakie konie się znajdują, i wobec braku wykonania tego wezwania komornika, organ nałożył na B. grzywnę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106,
poz. 1002 ze zm.) – dalej zwana ustawą.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi jest zabronione. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy, zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy). Zwierzę traktowane we wskazany wyżej sposób może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne - art. 7 ust. 1 ustawy. Decyzja w tym przedmiocie podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt i podlega ona natychmiastowemu wykonaniu. Przepis ust. 3 art. 7 ustawy dopuszcza natomiast, w przypadku nie cierpiącym zwłoki, gdy dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, aby policjant, a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odebrał zwierzę właścicielowi, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Oznacza to, że w przypadku podjęcia nagłej interwencji, w wyniku, której zwierzę zostaje odebrane właścicielowi z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 7 ust. 3 ustawy, właściwy zobowiązany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, w której albo odbiera zwierzę z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wymienionej w art. 6 ust. 2 powyższej ustawy, albo wydaje decyzję odmowną, wskazując, że brak było podstaw do czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi.
Wydanie powyższe decyzji musi zostać jednakże poprzedzone postępowaniem, w którym organ zbada zasadności zastosowania instytucji, opisanej w art. 7 ust. 1 powyższej ustawy. Analiza art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt wskazuje, że wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia w oparciu o powyższy artykuł, nakłada na organ administracji publicznej obowiązek jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc ustalenia, że zwierzę jest faktycznie utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego niechlujstwa, czy też w pomieszczeniach albo klatkach, które uniemożliwiają mu zachowanie naturalnej pozycji i poparcia ustaleń w tym przedmiocie rzeczowym materiałem dowodowym. Bezsprzecznym jest bowiem, iż w toku każdego postępowania administracyjnego,
w tym także postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy o ochronie zwierząt, organ administracji zobligowany jest do przestrzegania zasad postępowania administracyjnego określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tak samo WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 119/10, dostępny w Internecie).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że aby wydać jakiekolwiek rozstrzygnięcie organ powinien wszcząć i przeprowadzić postępowanie administracyjne w sprawie – zgodnie z zasadami wyrażonym w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej K.p.a. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe może stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji w ogóle nie wszczął postępowania, ani nie przeprowadził postępowania dowodowego, tym samym uniemożliwił stronie udział w postępowaniu i przedstawienia własnego stanowiska oraz dowodów na jego poparcie.
Wskazać też należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Z zasady tej, ustanowionej w art. 7 K.p.a., wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w pierwszej kolejności podjąć wszelkie możliwe czynności procesowe mające na celu zebranie całego materiału dowodowego a następnie rozpatrzyć ten materiał dowodowy. Ciężar dowodu z mocy art. 77 § 1 K.p.a. obciąża organ administracji. Równocześnie, zgodnie z art. 78 § 1 K.p.a., w ramach toczącego się postępowania strona ma prawo żądania przeprowadzenia dowodu dla wykazania okoliczności mających znaczenie dla sprawy.
Powyższe reguły postępowania administracyjnego zostały w badanej sprawie całkowicie pominięte.
Materiał dowodowy na podstawie, którego wydane zostały decyzje organów obu instancji stanowił: raport z interwencji, zaświadczenie o stanie zdrowia psów wystawione przez lekarzy weterynarii, dokumentacja zdjęciowa przedstawiającą warunki utrzymania zwierząt oraz dokumentacja filmowa z interwencji przeprowadzonej przez Stowarzyszenie. Dokumenty te stanowił materiał Stowarzyszenia Pogotowia dla Zwierząt i zostały przedłożone organowi I instancji wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania o czasowe odebranie koni i psów.
Jak wyżej wskazano na organach prowadzących postępowanie spoczywa obowiązek wyjaśnienia, czy w danej sprawie istotnie zachodzą przesłanki posłużenia się sankcją określoną w art. 7 ust. 1 ustawy. W tym celu niezbędne jest zebranie materiału dowodowego, który w sposób jednoznaczny przesądzi, iż została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 6 ust. 2 powyższej ustawy. Prowadzone postępowanie musi jednakże gwarantować stronom możliwość czynnego w nim udziału, w ramach którego, mają one prawo do przedkładania własnych wniosków dowodowych.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie miał możliwości przedłożyć dowodów mogących świadczyć na jego korzyść ani przed organem I instancji, ani przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Organ I instancji wydał bowiem decyzję
w tym samym dniu, w którym wpłynął wniosek Stowarzyszenia o wszczęcie postępowania. Również organ odwoławczy nie zapewnił skarżącemu takiej możliwości, chociaż może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie – art. 136 K.p.a.
Nadto organ II instancji bezkrytycznie uznał za wiarygodny kolejny dowód przedstawiony przez Stowarzyszenie Pogotowie dla Zwierząt, tj. uchwałę
Nr A/03/04/2010 Walnego Zgromadzenia Członków Pogotowia dla Zwierząt z dnia
20 kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia kosztów minimalnego dziennego utrzymania zwierzęcia będącego pod opieką organizacji.
Skarżący słusznie zarzuca, że ww. uchwała nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego wydawane są decyzje administracyjne. Zdaniem Sądu organ mógłby ewentualnie przyjąć w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jako dowód przedstawione przez stronę wyliczenie stawki dziennego utrzymania zwierząt, jednakże wysokość takiej stawki musiałaby wynikać z rzetelnej analizy kosztów faktycznego utrzymania zwierząt. Przyjęcie za wiarygodną stawkę nie wynikającą z jakiegokolwiek wyliczenie i to jednakową dla wszystkich gatunków zwierząt oraz bez zróżnicowania wieku zwierząt, narusza przepisy art. 7 oraz art. 77 K.p.a. w stopniu mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Słusznie też skarżący zarzuca, że organ odwoławczy obciążył go kosztami utrzymania zwierząt bez wyjaśnienia czy zwierzęta te nadal znajdują się pod opieką Stowarzyszenia Pogotowie dla Zwierząt i ile jest tych zwierząt. Zaniechanie to stanowi kolejne naruszenie podstawowych zasad postępowania dowodowego uregulowanych przepisami art. 7 oraz art. 77 K.p.a.
Mając zatem na uwadze wyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy należało, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c
w związku z art. 135 oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o powstępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło