I OSK 229/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-05

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Małgorzata Borowiec, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest umorzenie postępowania administracyjnego z powodu bezprzedmiotowości, gdy organ uznaje, że wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej jest bezzasadny?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej podlega rozpatrzeniu na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wszczęcia postępowania, a nie w dniu zwolnienia ze służby. Umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a nie gdy organ kwestionuje zasadność wniosku. W niniejszej sprawie umorzenie było niezasadne, gdyż postępowanie nie było bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej 27 grudnia 2009 r. i 2 sierpnia 2010 r. złożył wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Organ I instancji odmówił wypłaty odprawy, decyzja ta została uchylona przez Prezesa WAM, który nakazał ponowne zbadanie wniosku. Prezes WAM ostatecznie umorzył postępowanie administracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe, gdyż prawo do odprawy miało powstać na podstawie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2010 r., a postępowanie administracyjne nie było właściwą formą załatwienia sprawy. WSA w Warszawie oddalił skargę na tę decyzję. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 120 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec del. WSA Leszek Kamiński Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1258/11 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz P. R. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1258/11, oddalił skargę P. R. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Skarżący 27 grudnia 2009 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. 2 sierpnia 2010 r. złożył wniosek do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy o odprawę mieszkaniową w formie pieniężnej. Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy odmówił skarżącemu wypłaty żądanej odprawy. Decyzja ta została uchylona przez Prezesa WAM decyzją nr [...] z [...] listopada 2010 r., który nakazał zbadanie zakresu złożonego przez skarżącego wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej, tj. czy wnosi o wypłatę odprawy mieszkaniowej i zawarcie w tym zakresie umowy cywilnoprawnej na podstawie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2010 r., czy też o wydanie decyzji administracyjnej o wypłacie odprawy mieszkaniowej w oparciu o obowiązujący stan prawny. Pismem z 7 stycznia 2011 r. skarżący wyjaśnił, że jest zainteresowany otrzymaniem odprawy mieszkaniowej wedle zasad jej obliczania obowiązujących od 1 lipca 2010 r. Decyzją z [...] marca 2011 r., na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2010 r., art. 20 ustawy z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143) oraz w związku z art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM odmówił wypłaty odprawy mieszkaniowej uznając, że nie ma podstaw prawnych do wydania na rzecz skarżącego decyzji o jej wypłacie, bowiem może ona zostać przyznana skarżącemu wyłącznie na zasadach i warunkach określonych w art. 47 ust. 1 i 2 ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przez organ prawa procesowego, mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a., sprzeczność rozstrzygnięcia z jego uzasadnieniem i brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, która w ocenie organu I instancji nie jest sprawą administracyjną. Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), dalej jako ustawa o zakwaterowaniu, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy nr [...] z [...] marca 2011 r., odmawiającą P. R. wypłaty odprawy mieszkaniowej i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty skarżącemu odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu podał, że z przepisu art. 23 ustawy o zakwaterowaniu wynika, iż dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest dniem nabycia uprawnień do wypłaty odprawy mieszkaniowej. Wniosek w tym przedmiocie jest jedynie środkiem prawnym służącym realizacji nabytego już prawa. Odnosząc się do zmiany przepisów dokonanej z dniem 1 lipca 2010 r. organ zważył, że wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej w warunkach nabycia tego prawa na podstawie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2010 r., złożony po 1 lipca 2010 r., nie może być rozpatrywany jako czynność prawna wszczynająca realizację prawa do odprawy mieszkaniowej w myśl znowelizowanych przepisów, jako prawa nienabytego. Ostatecznie organ uznał, że w sytuacji żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej przed 1 lipca 2010 r. uprawnienia do otrzymania tego świadczenia, a tym samym również do ustalenia jego wysokości, należy rozpatrywać wg. przepisów obowiązujących w tej dacie. Uwzględniając fakt zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej 27 grudnia 2009 r., posiadanie prawa do wypłaty odprawy mieszkaniowej należy rozpatrywać, zdaniem organu, na podstawie obowiązujących w tej dacie przepisów prawnych. Przepisy ustawy o zakwaterowaniu, w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, nie przewidywały załatwienia sprawy wypłaty odprawy mieszkaniowej na podstawie decyzji administracyjnej. Oznacza to, w ocenie organu, że wszczęte postępowanie administracyjne w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosząc o jej uchylenie i o uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zaskarżonej decyzji zarzucił: – naruszenie norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., a tym samym przyjęcie, iż postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, oraz – poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 1 § 1 k.p.a. i sprzeczność rozstrzygnięcia z jego uzasadnieniem oraz brak merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego pomimo przywołania w uzasadnieniu tez, które w ocenie organu świadczą o bezzasadności wniosku. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że wszczął postępowanie administracyjne wnioskiem z 2 sierpnia 2010 r. a zmiany legislacyjne, na które powołuje się organ dotyczyły wyłącznie trybu rozpoznawania spraw i sposobu obliczania odprawy mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację faktyczną i prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, jakie przepisy należało zastosować, rozpatrując wniosek skarżącego o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Czy należało zastosować przepisy obowiązujące w dacie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, czy też obowiązujące w dniu złożenia przez niego wniosku o wypłatę przedmiotowej odprawy. Do 30 czerwca 2010 r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej obowiązywały przepisy ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wielokrotnie nowelizowanej, ostatnio ustawą z 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 208, poz. 1308). Natomiast 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143), w której dokonano zmiany m.in. przepisów dotyczących odprawy mieszkaniowej. Zgodnie z przepisem art. 23 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r., odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Odprawa ta przysługuje również żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia ze służby nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Ponadto odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi zawodowemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej, zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Sąd zauważył, że powołany przepis posługuje się bądź formą czasownika niedokonanego "zwalniany", bądź też używa zwrotu "do dnia zwolnienia". Taki zabieg ma, w ocenie Sądu, swoje konsekwencje w postaci wyraźnego wskazania, iż uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby. Gdyby miało być inaczej, ustawodawca użyłby przecież zwrotu "żołnierzowi zwolnionemu". Zdaniem Sądu, trzeba jednocześnie zwrócić uwagę na charakter przedmiotowego świadczenia, jako samoistnego prawa podmiotowego przysługującego uprawnionemu w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w omawianym przepisie. Prawo podmiotowe rozumiane jest natomiast jako przyznana przez przepisy prawne i wynikająca ze stosunku prawnego możliwość postępowania osoby fizycznej lub prawnej w określony sposób, umożliwiający ochronę interesów uprawnionego tylko w granicach określonych przez przepis prawa, którego realizacji służy roszczenie. Z powyższego wynika zatem, iż samo wystąpienie z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej ma charakter wtórny w stosunku do nabycia do niej prawa i służy jedynie do jego realizacji. W takiej sytuacji zaś, to nie data złożenia wniosku o wypłatę świadczenia, lecz data nabycia prawa do odprawy, odpowiadająca dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jest miarodajna do ustalenia, które przepisy prawa winny być zastosowane w sprawie. Jak wskazał Sąd, okolicznością bezsporną jest w niniejszej sprawie, iż skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej 27 grudnia 2009 r. i 28 grudnia 2009 r. nabył uprawnienia do emerytury wojskowej. Tak więc organy prawidłowo zastosowały, w związku ze złożeniem wniosku o wypłatę odprawy 2 sierpnia 2010 r., przepisy ustawy o zakwaterowaniu obowiązujące do 30 czerwca 2010 r., a nie przepisy w brzmieniu od 1 lipca 2010 r. W myśl zaś przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r., odprawę mieszkaniową wypłaca się na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji, a osobą uprawnioną. Wobec tego sprawa wypłaty skarżącemu odprawy mieszkaniowej miała charakter cywilny, a nie administracyjny. Ustawa nadała przedmiotowej odprawie charakter cywilistyczny, gdyż zobowiązała organ do zawarcia z żołnierzem umowy cywilnej, stanowiącej podstawę wypłaty odprawy. Do oceny charakteru prawnego odprawy zastosowanie znajduje zatem cywilistyczna teoria zdarzeń prawnych, z których wystąpieniem norma prawna wiąże skutek powstania, zmiany lub ustania stosunku cywilnoprawnego. Odnosząc tę teorię do prawa do odprawy, o której mowa w art. 23 i 47 ustawy o zakwaterowaniu (sprzed nowelizacji) należy uznać, że samo wystąpienie zdarzenia powoduje skutek w postaci powstania prawa do odprawy. Ustawodawca nie uzależniał wypłaty odprawy od zaistnienia jakichkolwiek warunków poza zwolnieniem ze służby. Taka sytuacja prawna miała miejsce w sprawie, z uwagi na zwolnienie skarżącego ze służby 27 grudnia 2009 r. Tego dnia skarżący nabył prawo do odprawy. W tych okolicznościach Sąd uznał, że wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej wypłaty odprawy mieszkaniowej jest, wbrew zarzutowi skargi, postępowaniem bezprzedmiotowym, które należało umorzyć. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sąd uznał również za nieuprawniony zgłoszony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie nie wystąpiła sprzeczność rozstrzygnięcia z jego uzasadnieniem. Organ dokonał analizy przepisów ustawy zarówno w ich brzmieniu na dzień zwolnienia skarżącego ze służby, jak i po nowelizacji, dla wykazania cywilistycznego charakteru odprawy przewidzianej w ustawie o zakwaterowaniu w brzmieniu sprzed 1 lipca 2010 r., a w konsekwencji dla wyprowadzenia wniosku o bezprzedmiotowości postępowania. Organ nie przedstawiał natomiast argumentów przemawiających za bezzasadnością wniosku. Wprawdzie jako zbędne należy uznać odwoływanie się organu do treści przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu (...), w omawianym przypadku nie została bowiem wszczęta żadna sprawa dotycząca odprawy mieszkaniowej pod rządami przepisów ustawy sprzed nowelizacji. Pozostaje to jednak bez wpływu na trafność pozostałej argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. Od powyższego wyroku P. R. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: 1) naruszenie norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie naruszenie norm prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku art. 105 § 1 k.p.a., a tym samym przyjęcie, iż postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe wobec podstaw do odmowy przyznania żądanego świadczenia, 2) naruszenie norm prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 1 pkt 1 sprzeczność rozstrzygnięcia z jego uzasadnieniem i brak merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego pomimo przywołania w uzasadnieniu tez, które w ocenie organu świadczą o bezzasadności wniosku. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w całości wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu w I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie wyłania się istotne zagadnienie prawne, które w ocenie strony skarżącej budzi poważne wątpliwości. Mianowicie zachodzi w ocenie skarżącego konieczność dokonania oceny, czy dopuszczalnym jest umarzanie postępowania administracyjnego na tej podstawie, iż dana osoba nie spełnia – zdaniem organu – przesłanek do wypłacenia spornego świadczenia. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne podlega umorzeniu w sytuacji gdy sprawa staje się bezprzedmiotowa lub bezprzedmiotową była od samego początku. Tylko taka sytuacja upoważnia organ administracji do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Z bezprzedmiotowością zaś mamy do czynienia w sytuacji, gdy brak jest od początku, czy też znika w toku postępowania jego przedmiot w sensie materialnoprawnym, czy też znika lub nie istnieje podmiot tego postępowania, do którego decyzja mogłaby zostać skierowana jako rozstrzygająca o jego prawach i obowiązkach. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje, iż sprawa odprawy mieszkaniowej odwołującego się, nie powinna być rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym bowiem taki tryb został wprowadzony od dnia 1 lipca 2010 r., a jednocześnie przywołuje okoliczności, które w jego ocenie przemawiają za bezzasadnością wniosku skarżącego. Jednocześnie nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż w analogicznej sprawie, która także toczyć się będzie przed niniejszym Sądem ten sam organ, uchylił skarżoną odwołaniem decyzję i odmówił wnioskodawcy prawa do odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu podniesiono, iż inną sytuacją jest bezprzedmiotowość wniosku a inną jego bezzasadność. W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącego organ powołuje się de facto na bezzasadność wniosku, lecz postępowanie umarza. Tako bowiem należy rozumieć treść uzasadnienia skarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 w tej sprawie nie wystąpiły. Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej Sąd odwoławczy uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nakłada na sąd administracyjny obowiązek uchylenia decyzji jeśli stwierdzi naruszenie innych (niż wskazane w pkt b) przepisów postępowania jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi podstawę umorzenia postępowania gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na przyczyny można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów materialnych lub na skutek zdarzeń prawnych. W niniejszej sprawie organ administracji i Sąd pierwszej instancji uznały istnienie przyczyny przedmiotowej to jest obowiązywanie przepisu prawnego wyłączającego działanie organu administracji w formie władczej. Stanowisko to, że w stosunku do P. R. żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej w dniu 27 grudnia 2009 r., który w dniu 2 sierpnia 2010 r. złożył wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej należy stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. i w związku z tym sprawa taka podlega załatwieniu w drodze umowy zawartej pomiędzy dyrektorem oddziału regionalnego WAM a osobą uprawnioną, jest w świetle przepisów wadliwe. W niniejszej sprawie zastosowanie miała zmiana ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dokonana ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r. Przepis art. 23 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. przewidywał wypłatę odprawy mieszkaniowej na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji a osobą uprawnioną zwalniającą kwaterę, w przypadku jej zajmowania. Zmiana przepisu wprowadzona nowelą z dnia 22 stycznia 2010 r., polegała na tym, iż w myśl znowelizowanego art. 47 ust. 2 dyrektor oddziału regionalnego został upoważniony do wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. W ustawie nowelizującej w art. 18 ust. 1 zawarto normę intertemporalną, w myśl której do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu dotychczasowym. Jest niewątpliwe, iż w tej sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej został złożony wniosek w dniu 2 sierpnia 2010 r. Zatem postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte pod rządami przepisów znowelizowanych ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. i podlegało załatwieniu w drodze wydania decyzji przez właściwego dyrektora oddziału rejonowego Agencji. Porównanie przepisów art. 47 ust. 2 w brzmieniu przed nowelizacją jak i wg jego treści po nowelizacji wskazuje, że w każdym przypadku postępowanie inicjuje wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie. Skoro tak – to jeśli pod rządami przepisów dotychczasowych P. R. nie złożył wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej– to sprawa jego podlegała rozpatrzeniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i załatwieniu w drodze wydania decyzji. Uznanie przez organ odwoławczy, jak również Sąd pierwszej instancji, że postępowanie z wniosku P. R. , jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 105 § 1 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd zastosuje właściwe przepisy prawa materialnego uwzględniając stan prawny wprowadzony nowelą z dnia 22 stycznia 2010 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło