II SA/Kr 1031/11

WyrokWSA w Krakowie2011-11-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski, Sędzia WSA Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie ekologiczne, powołując się na przepisy unijne (Dyrektywa 85/337/EWG), ma legitymację do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji prawo do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia pozwolenia, mimo że przepisy krajowe (Prawo budowlane) wyłączają udział organizacji społecznych w takich postępowaniach?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze z powodu braku legitymacji strony, naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) oraz zasadę czynnego udziału stron (art. 10 k.p.a.), ponieważ całkowicie zignorował argumentację Stowarzyszenia dotyczącą stosowania prawa unijnego (Dyrektywa 85/337/EWG, art. 10a) i orzecznictwa ETS, które mogłyby uzasadniać jego legitymację do działania w postępowaniu. Brak ustosunkowania się do tych argumentów uniemożliwił kontrolę legalności decyzji.
Stan faktyczny
Prokurator wniósł o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Stowarzyszenie ekologiczne domagało się dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu, powołując się na przepisy unijne. Po odmowie dopuszczenia przez Starostę i utrzymaniu w mocy przez Wojewodę, decyzje te zostały uchylone przez WSA. Następnie Starosta odmówił uchylenia pozwolenia na budowę. Stowarzyszenie wniosło odwołanie, które Wojewoda umorzył, uznając Stowarzyszenie za niebędące stroną postępowania. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję Wojewody do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [....] z dnia 26 kwietnia 2011 r. i zasądza od Wojewody na rzecz Stowarzyszenia kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia "[...]" w B. kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 26 maja 2010 r. Prokurator Rejonowy w N. złożył do Starosty N. sprzeciw od ostatecznej decyzji Starosty N. z dnia 15 lutego 2007 r., nr [....] , znak: [....] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę Kompleksu Rekreacyjno-Sportowego "[....] " w P. wnosząc o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uchylenie powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2010 r. Starosta N. wznowił z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 186 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty N. z dnia 15 lutego 2007 r., nr [....] , znak: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę Kompleksu Rekreacyjno-Sportowego "[....] " w P. Postanowieniem z dnia 24 września 2010 r. Starosta N. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [....] z siedzibą w B. do udziału we wznowionym postępowaniu. Postanowieniem to zostało uchylone postanowieniem Wojewody [....] z dnia 15 listopada 2010 r., a sprawa dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. Starosta N. ponownie odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [....] z siedzibą w B. do udziału we wznowionym postępowaniu. Wojewoda [....] postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie Starosty [....] z dnia 25 listopada 2010 r. Zarówno postanowienie Wojewody [....] z dnia 28 stycznia 2011 r., jak i poprzedzające je postanowienie Starosty N. z dnia 25 listopada 2010 r. zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2011 r., II SA/Kr 524/11. Starosta N. decyzją z dnia 25 lutego 2011 r., znak: [....] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia swojej decyzji nr [....] z dnia 15 lutego 2007 r., znak: [....] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Kompleksu Rekreacyjno-Sportowego "[....] " w P. stwierdzając brak podstaw do uchylenia tej decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji Starosty N. z dnia 25 lutego 2011 r., znak: [....] złożył Prokurator Prokuratury Rejonowej w N. oraz Stowarzyszenie [....] z siedzibą w B. Stowarzyszenie w swoim odwołaniu powołało się m.in. na art. 10a dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków niektórych publicznych, i prywatnych przedsięwzięć na środowisko, wyrok ETS z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie C-240/09 oraz opinię Rzecznika Generalnego z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie C-115/09 mające uzasadniać w ocenie odwołującego się Stowarzyszenia jego legitymację do działania w postępowaniu, w tym do złożenia odwołania. Stowarzyszenie podniosło, że planowany Kompleks Rekreacyjno-Sportowy [....] jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i jako taki podlega przepisom dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków niektórych publicznych, i prywatnych przedsięwzięć na środowisko. A zatem, wydanie zezwolenia na realizacje tej inwestycji powinno być prowadzone z uwzględnieniem przepisów ww. dyrektywy, a zwłaszcza art. 10a dyrektywy. Wojewoda [....] decyzją z dnia 26 kwietnia 2011 r., znak: [....] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 23 grudnia 2010 r., nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania R.S. reprezentującego Stowarzyszenie [....] z siedzibą w B. od decyzji Starosty N. z dnia 25 lutego 2011 r. znak: [....] odmawiającej uchylenia decyzji Starosty [....] nr [....] z dnia 15.02.2007 r. znak: [....] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi: [....] S.J. C.C. M.D. w N. pozwolenia na budowę Kompleksu Rekreacyjno-Sportowego [....] w P. , umorzył postępowanie odwoławcze. Wojewoda wskazał, że zaskarżona decyzja Starosty [....] z dnia 25 lutego 2011 r. znak: [....] podjęta została w wyniku sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w N. Sprzeciw zawierał żądanie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Nowosądeckiego o pozwoleniu na budowę wyżej wymienionej inwestycji. R.S. - Prezes Stowarzyszenia [....] w siedzibą w B. w piśmie z dnia [....] sierpnia 2010 r. znak: [....] zwrócił się do Starostwa Powiatowego w N. o dopuszczenie Stowarzyszenia w charakterze podmiotu na prawach strony we wznowionym postępowaniu w sprawie udzielenia wspomnianego wyżej pozwolenia na budowę. Ponadto zwrócił się o natychmiastowe wstrzymanie - z urzędu - wykonania powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Starosta N. postanowieniem z dnia 24 września 2010 r. znak: [....] odmówił wnioskodawcy dopuszczenia do udziału we wznowionym postępowaniu. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w N. Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewoda [....] postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r. znak: [....] uchylił postanowienie Starosty N. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku R.S. postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. znak: [....]. Starosta N. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału we wznowionym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę Kompleksu Rekreacyjno-Sportowego [....] w P. oraz odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę wyżej wymienionej inwestycji. Na powyższe postanowienie zażalił się R.S. reprezentujący Stowarzyszenie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Wojewoda [....] postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r., znak: [....] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie Wojewody zostało zaskarżone przez R.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewoda podał, że organ I instancji nie dopuścił Stowarzyszenia [....] z siedzibą w B. do udziału we wznowionym postępowaniu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Ponieważ Stowarzyszenie odwołało się od decyzji Starosty N. z dnia 25 lutego 2011 r. znak: [....] kończącej wznowione postępowanie, obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie czy odwołanie zostało wniesione przez legitymowany do tego podmiot - czyli przez stronę postępowania. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 k.p.a. tylko stronie służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w I instancji. Organ podał, iż art. 31 § 1 k.p.a. stanowi między innymi, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Z kolei z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623) wynika, że art. 31 § 1 k.p.a. nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od zasady zawartej w art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego został wprowadzony przez art. 140 pkt. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. - o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.), którym dodano - art. 28 ust. 4 prawa budowlanego stanowiący, iż art. 28 ust. 3 nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jeżeli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami przywołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r. W takim przypadku należy bowiem stosować art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r., który stanowi w ust. 1, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa uczestniczą w nim na prawach strony. Na gruncie obowiązującego stanu prawnego katalog spraw, w których udział społeczeństwa musi być zagwarantowany został dokładnie określony. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego. Brak takiej regulacji jest równoznaczny z zaliczeniem określonego postępowania do grupy spraw nie wymagających udziału społeczeństwa. Z treści art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy z dnia 3 października 2008 r. wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach. W świetle powołanych przepisów sytuacja taka może mieć miejsce wówczas, gdy zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, która jest wykonywana na wniosek inwestora lub gdy organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. We wznowionym postępowaniu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę Kompleksu Rekreacyjno-Sportowego [....] w P. , w ramach którego Stowarzyszenie wystąpiło o dopuszczenie do udziału na prawach strony, nie zaistniały powołane wyżej okoliczności. Nie było uzasadnienia dla prowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa w trybie określonym ustawą z dnia 3 października 2008 r. Tym samym nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego o dopuszczeniu organizacji ekologicznej do udziału w tym postępowaniu. Dodano, że pozwolenie na budowę wyżej wymienionej inwestycji udzielone zostało decyzją Starosty N. z dnia 15 lutego 2007 r., znak: [....] , a więc przed wejściem w życie przepisów przywołanej wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. W świetle przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 ze zm.) obowiązującej w dniu orzekania w sprawie pozwolenia na budowę, postępowanie w tej sprawie nie wymagało udziału społeczeństwa. Natomiast do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dołączona została decyzja Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 17 października 2006 r., znak: [....] o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn: "Kompleks Rekreacyjno-Sportowy [....] w P". W postępowaniu związanym z jej wydaniem zapewniony został udział społeczeństwa. Odnosząc się do odwołania R.S. i postawionego w nim zarzutu, że decyzja Starosty N. z dnia 25 lutego 2011 r. podjęta została bez ostatecznego ustalenia kręgu stron postępowania oraz że wydanie tej decyzji nastąpiło chociaż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie rozpatrzył skargi Stowarzyszenia na postanowienie Wojewody [....] z dnia 28 stycznia 2011 r. znak: [....] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty N. z dnia 25 listopada 2010 r. znak: [....] o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału we wznowionym postępowaniu oraz o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, Wojewoda nawiązał do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn akt: II GSK 20/07. Z jego uzasadnienia wynika, że uprawnienie organizacji społecznej do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony nie wygasa wskutek wydania decyzji kończącej to postępowanie nawet wówczas, gdy nabyła ona cechę formalnej ostateczności wobec niewniesienia odwołania. Wniosek ten nadal podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a w razie pozytywnego załatwienia (np.: uwzględnienia skargi przez WSA) decyzja ta traci cechę ostateczności i podlega doręczeniu tej organizacji stosownie do art. 109 K.p.a. Zgodnie zaś z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności należy stwierdzono, że wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty N. nr [....] z dnia 15 lutego 2007 r., znak: [....] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę Kompleksu Rekreacyjno-Sportowego [....] w P. , nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Tym samym przepis art. 44 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie znajduje w nim zastosowania, a Stowarzyszenie [....] w siedzibą w B. , które wniosło odwołanie od decyzji Starosty N. z dnia 25 lutego 2011 r., znak: [....] - nie jest stroną tego postępowania. W tych okolicznościach organ powołał uchwałę z dnia 5 lipca 1999 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn akt: OPS 16/98), zgodnie z którą Sąd orzekł, że: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.". Skargę na powyższą decyzję Wojewody [....] z dnia 26 kwietnia 20011 r., znak: [....] złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Stowarzyszenie [....] z siedzibą w B. Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło rażącą niezgodność z prawem. Strona skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Stowarzyszenie podniosło, że planowany Kompleks Rekreacyjno-Sportowy [....] jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i jako taki podlega przepisom dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków niektórych publicznych, i prywatnych przedsięwzięć na środowisko. A zatem, wydanie zezwolenia na realizacje tej inwestycji powinno być prowadzone z uwzględnieniem przepisów ww. dyrektywy, a zwłaszcza art. 10a dyrektywy. Skarżące Stowarzyszenie dla poparcia swojego stanowiska powołało się na szereg orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zapadłych na gruncie art. 10a dyrektywy. Wskazano, iż wedle opublikowanej przez TSWE w dniu 16 grudnia 2010 r. opinii rzecznika generalnego w sprawie C-115/09, organizacje ekologiczne powinny mieć zagwarantowane prawo do sądu przy udzielaniu zezwoleń na realizację przedsięwzięcia (w polskich warunkach jest nim m.in. pozwolenie na budowę) - niezależnie od tego, czy jest naruszony ich indywidualny interes prawny, czy też występują ogólnie w imieniu ochrony środowiska - bowiem uzyskanie statusu organizacji ekologicznej jest tożsame z posiadaniem przez nią interesu prawnego w sprawach ochrony środowiska. Z przedstawionej argumentacji można wysunąć wniosek, że organizacjom ekologicznym przysługuje prawo do udziału w postępowaniu (w tym: prawo do zaskarżenia decyzji) dotyczącym inwestycji mogących negatywnie oddziaływać na środowisko - niezależnie od tego, czy towarzyszy mu przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, czy też nie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu regulacje kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ze względu na powyższą zasadę kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewody [....] z dnia 26 kwietnia 2011 r., znak: [....] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Kwestia dopuszczenia do udziału Stowarzyszenia [....] z siedzibą w B. w postępowaniu wznowionym postanowieniem Starosty N. z dnia 2 sierpnia 2010 r. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty N. z dnia 15 lutego 2007 r., nr [....] , znak: [....] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę Kompleksu Rekreacyjno-Sportowego [....] w P. była już przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 524/11. Podkreślić przy tym należy, że skarżące Stowarzyszenie składając odwołanie od decyzji Starosty N. z dnia 25 lutego 2011 r. znak: [....] wskazywało na analogiczną argumentację do tej, którą prezentowało domagając się wcześniej dopuszczenia do udziału w postępowaniu. WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 7 czerwca 2011 r., II SA/Kr 524/11 podniósł, że sądy administracyjne jedynie kontrolują działalność organów administracji, nie mając - co do zasady - żadnych uprawnień do zastępowania administracji przy wykonywaniu przez nią zadań publicznych, a jednym z podstawowych obowiązków organów administracji jest realizowanie zasady przekonywania zawartej w art. 11 k.p.a. Sąd wskazywał, że "w istocie oba organy w żadnej mierze nie ustosunkowywały się do twierdzeń skarżącego Stowarzyszenia co do stosowania prawa Wspólnotowego w tej sprawie. Istotnym jest również i to, że Stowarzyszenie to nie tylko ogólnie powoływało się na prawo Wspólnot Europejskich, ale konkretnie podawało podstawę prawną swojego żądania – art. 10a dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. UE.L.85.175.40 z późn. zm.) a w istocie dodany do ww. dyrektywy art. 10a dyrektywą 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidującą udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniająca w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz. U. UE.L.2003.156.17). Dodatkowo skarżące Stowarzyszenie powoływało się na szereg orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości mające – w intencji tego podmiotu – istotne znaczenie w sprawie i uzasadniające dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu. Mimo tak wyraźnie podniesionych zarzutów, stanowiących zarazem przesłanki – w ocenie strony skarżącej – do dopuszczenia jej do udziału w sprawie na prawach strony – w tej sprawie organy administracji ani jednym zdaniem nie zawarły wobec tej argumentacji żadnego stanowiska. (...) Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy niezbędne będzie, w szczególności, ustosunkowanie się organu I instancji do argumentacji skarżącego Stowarzyszenia co do istnienia podstaw w prawie Unijnym dopuszczenia do udziału w tej sprawie. Sąd nie zajmuje w tym zakresie stanowiska, ponieważ z dotychczasowego przebiegu postępowania wynika, że w żadnym zakresie nie wyraziły organy jakiegokolwiek stanowiska w tej mierze. Sąd jedynie wskazuje, że należy dokonać interpretacji powołanej dyrektywy, stopnia jej związania organów administracji, zakresu i stopnia implementacji art. 10a dyrektywy oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości mając na uwadze również charakter przedsięwzięć (zaliczanych do załącznika I lub II) dyrektywy z 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG". Jak wynika z akt sprawy również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy całkowicie zignorował stanowisko odwołującego się Stowarzyszenia powołującego się na m.in. na art. 10a dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć na środowisko, wyrok ETS z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie C-240/09 oraz opinię Rzecznika Generalnego z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie C-115/09 mające uzasadniać w ocenie odwołującego się Stowarzyszenia jego legitymację do działania w postępowaniu, w tym do złożenia odwołania. Organ odwoławczy nie odniósł się również w żaden sposób do stanowiska Stowarzyszenia, że planowany Kompleks Rekreacyjno-Sportowy [....] jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i jako taki podlega przepisom dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć na środowisko, a zatem wydanie zezwolenia na realizacje tej inwestycji powinno być prowadzone z uwzględnieniem przepisów ww. dyrektywy, a zwłaszcza art. 10a dyrektywy. W tym stanie rzeczy argumentacja zaprezentowana w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 czerwca 2011 r., II SA/Kr 524/11 ma w całości zastosowanie również w niniejszej sprawie i w tym celu została wyżej przytoczona. Organ odwoławczy nie odnosząc się do argumentów strony w zakresie zastosowania w niniejszej sprawie przepisów unijnych naruszył przepisy postępowania obligujące go do przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego i uzasadnienia swojego stanowiska (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.), a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonej decyzji i może prowadzić do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.). Wobec powyższego należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy niezbędne będzie, w szczególności, ustosunkowanie się organu I instancji do argumentacji skarżącego Stowarzyszenia co do istnienia podstaw w prawie Unijnym dopuszczenia do udziału w tej sprawie. Sąd również i tym razem nie zajmuje w tym zakresie stanowiska, ponieważ z dotychczasowego przebiegu postępowania wynika, że w żadnym zakresie organy nie wyraziły jakiegokolwiek stanowiska w tej mierze. Sąd jedynie wskazuje, że należy dokonać interpretacji powołanej dyrektywy, stopnia jej związania organów administracji, zakresu i stopnia implementacji art. 10a dyrektywy oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości mając na uwadze również charakter przedsięwzięć (zaliczanych do załącznika I lub II) dyrektywy z 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG. Podkreślić należy, że sądy administracyjne powołane zostały do kontrolowania administracji publicznej, a nie do zastępowania organów administracji w procesach administrowania. W sytuacji nie dokonania przez organy administracji wykładni przepisów prawa nie jest możliwe skontrolowanie prawidłowości tej wykładni. W takim stanie rzeczy zastąpienie organu administracji i dokonanie przez sąd wiążącej wykładni przepisu miałoby charakter administrowania a nie kontroli administracji publicznej. Art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje zastosowania, gdyż rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności decyzji nie rozstrzygającej sprawy co do istoty jest zbędne. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło