II GSK 1714/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-08

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Andrzej Kuba, Zofia Przegalińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwiększenie powierzchni użytków rolnych w ramach programu rolnośrodowiskowego w czwartym roku jego realizacji, ponad powierzchnię, do której przyznano płatność w poprzednich latach (w tym po stwierdzeniu niezgodności z przepisami), stanowi niedopuszczalne zwiększenie powierzchni zobowiązania, skutkujące odmową przyznania płatności?
Ratio decidendi
Zwiększenie powierzchni użytków rolnych w ramach programu rolnośrodowiskowego w czwartym roku jego realizacji, ponad powierzchnię, do której przyznano płatność w poprzednich latach, jest niedopuszczalne i skutkuje odmową przyznania płatności. Podstawą prawną jest § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., które ogranicza możliwość zwiększenia powierzchni do określonych terminów i warunków, a stwierdzone w poprzednich latach nieprawidłowości w realizacji programu wiążą organ w kolejnych latach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pakiecie "Rolnictwo ekologiczne" za rok 2009. Skarżący zadeklarował we wniosku kontynuacyjnym znacznie większą powierzchnię niż ta, do której przyznano mu płatność w poprzednich latach, w tym po stwierdzeniu niezgodności z przepisami w latach 2007 i 2008. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały to zwiększenie za niedopuszczalne ze względu na przepisy rozporządzenia dotyczące limitów i terminów zwiększania powierzchni w programie rolnośrodowiskowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Zofia Przegalińska Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 77/11 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [..] grudnia 2010 r. nr [..] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 77/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę G. Sz. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości za rok 2009. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. - po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...].10.2010 r. o przyznaniu płatności za rok 2009 z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych dla G. Sz. - orzekł o utrzymaniu w mocy w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył, że w dniu [...].05.2009 roku do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek kontynuacyjny skarżącego o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009. Wniosek producenta obejmował: 1. Pakiet "Utrzymanie łąk ekstensywnych" realizowany w wariancie półnaturalne łąki dwukośne (P01b) na obszarze 3,65 ha, wnioskowana kwota płatności 3 212 zł. 2. Pakiet "Rolnictwo ekologiczne" realizowany w ramach wariantów: uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności (S02a02) na areale 109,58 ha, trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności (S02b02) na obszarze 3,65 ha oraz uprawy sadownicze, w tym jagodowe, z certyfikatem zgodności S02d02 na obszarze 5,11 ha. Po zweryfikowaniu wniosku organ I instancji wydał opisaną wyżej decyzję, na podstawie której przyznana została pomoc w ramach wariantu P01b do całej zgłoszonej powierzchni 3,65 ha, w wysokości 3 212 zł. Natomiast odmówiona została pomoc do pakietu S02 "Rolnictwo ekologiczne". Powodem odmowy płatności do tego pakietu był fakt, że zadeklarowana przez producenta suma powierzchni w wariantach "Uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności" (S02a02), oraz "Trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności" (S02b02) oraz uprawy sadownicze, w tym jagodowe, jest większa od powierzchni wynikającej ze zobowiązania za 2008 rok. We wniosku złożonym przez stronę na 2009 rok producent zadeklarował powierzchnię zobowiązania 118,34 ha w ramach pakietu "Rolnictwo ekologiczne", podczas gdy powierzchnią zobowiązania co do tego pakietu - jaka została ustalona na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].08.2010 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2008 rok - była powierzchnia 0,00 ha. Rozpatrując wniesione odwołanie organ II instancji wywiódł, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem). Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu. Od zasady tej przewidziane są wyjątki określone w ust. 2-5 tego przepisu, a mianowicie zwiększenia powierzchni w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5 (ochrona gleb i wód) w ramach 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego można dokonać: 1. W pierwszym i drugim roku realizacji programu o nie więcej niż 5% dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, bez koniczności zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej. 2. W pierwszym i drugim roku powyżej 5% lub 2 ha powierzchni dotychczasowej, przy czym należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej. 3. W trzecim i kolejnych latach realizacji programu, przy czym wówczas w każdym przypadku należy opracować nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Zwiększenia tego można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r. Jak dalej wywodził organ - istotą uzyskania wsparcia finansowego w ramach przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest zobowiązanie do przestrzegania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat - art. 23 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999 r., z późn. zm.). Realizacja zadań w ramach programu odbywa się na podstawie 5-letniego planu działalności rolnośrodowiskowej opracowanego przy udziale upoważnionego doradcy rolnośrodowiskowego (§ 2 ust. 1 pkt 2 w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Realizacja zadań w ramach programu rolnośrodowiskowego musi odbywać się nieprzerwanie na niezmienionej powierzchni (z wyjątkami określonymi w § 5 rozporządzenia) w minimalnym okresie 5 lat, w przeciwnym wypadku płatność podlega wstrzymaniu i zwrotowi (ust. 1 § 17 ust. 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w związku § 5 rozporządzenia). Stwierdzono, że w trakcie realizacji zobowiązania, które skarżący podjął w roku 2005, nastąpiło przerwanie wykonywania zadań agrośrodowiskowych, co zostało ustalone na podstawie decyzji ostatecznych wydanych za rok 2007 i 2008. W roku 2007 organy obu instancji wydając decyzje administracyjne ustaliły na podstawie wyników z kontroli na miejscu, iż na działkach rolnych z zadeklarowaną uprawą sadowniczą porzeczki czarnej znajdują się ugory i nieużytki, które nie są objęte wsparciem z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zgodnie z § 3 ust 1 pkt 1 rozporządzenia. Natomiast w przypadku roku 2008 ustalono także na podstawie zgromadzonej dokumentacji w sprawie, przede wszystkim na podstawie informacji przekazanych przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS), iż skarżący nie spełnił wymogów dla rolnictwa ekologicznego. Zdaniem Dyrektora OR ARiMR we W. w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma także kwestia zobowiązań wieloletnich jakie podejmowane są z chwilą uzyskania pierwszej płatności w ramach realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, a co za tym idzie, wpływ jaki ma na uzyskanie płatności w kolejnym roku realizacji programu (w tym przypadku roku 2009), ostateczne rozstrzygnięcie jakie zostało wydane skarżącemu za rok 2007 i 2008. Skarżący, na podstawie ostatecznej decyzji za rok 2007, otrzymał płatności w wysokości 949 zł tylko w zakresie S02b02 do powierzchni 3,65 ha. Kwota płatności do wariantu P01b została pomniejszona o 100% ze względu na brak wykoszenia łąki znajdującej się na działce A. Odnośnie pakietu S02d01 do zgłoszonej przez producenta powierzchni 114,69 ha pomoc została odmówiona ze względu na wyniki z kontroli, która była przeprowadzona w gospodarstwie producenta w dniach [...]-[...], [...].02.2008 r. w zakresie wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, na podstawie wniosku złożonego na 2007 rok, oraz dopłat bezpośrednich na podstawie złożonego na 2007 rok przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (protokół nr [...]). Przedmiotem kontroli było ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek rolnych na dzień przeprowadzania kontroli. Podczas kontroli na miejscu, dotyczącej realizacji programu rolnośrodowiskowego na działkach rolnych C, D i E, F oraz G, stwierdzono ugór, natomiast na działce rolnej B stwierdzono, że plantacja czarnej porzeczki nie jest użytkowana. Natomiast w odniesieniu do działki A w odniesieniu do wariantu S02b02 i P01b stwierdzono istnienie łąki trwałej na areale zadeklarowanym, jednak ustalono brak jej skoszenia. Poza tym, za rok 2008 na podstawie ostatecznej decyzji Dyrektora [...] ARiMR we W. z dnia [...].12.2010 r. przyznano stronie płatność jedynie za realizację wariantu P01b - półnaturalne łąki dwukośne. Należy zatem uznać, iż rolnik przerwał realizację pakietu "Rolnictwo ekologiczne" w roku 2007 w zakresie plantacji porzeczki czarnej (S02d01), a w roku 2008 w zakresie całego pakietu S02 na podstawie ustaleń kontrolnych. Zdaniem organu deklaracja we wniosku z dnia [...].05.2009 r. powierzchni 118,34 ha w ramach wariantów S02a02 i S02b02 należy uznać za niedopuszczalne zwiększenie powierzchni zobowiązania dokonane w czwartym roku realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Kontynuując, w dalszych wywodach organ zauważył, że zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia zwiększenia powierzchni, które skutkowałyby sporządzeniem nowego planu działalności rolnośrodowiskowej można było dokonywać do dnia 15 marca 2007 r. Ponieważ skarżący w roku 2005 rozpoczął realizację programu rolnośrodowiskowego, a w związku ze zwiększeniem w roku 2007 powierzchni gruntów, na których realizowany był program i wydłużeniem zobowiązania na kolejne 5 lat (wobec powyższego okres zobowiązania zostanie zakończony z ostatnim dniem lutego 2012 r.), to zgodnie z § 5 ust. 2 i 5 jeszcze tylko w roku 2008 mógł dokonać zwiększenia użytków rolnych do 5% dotychczasowego areału lub 2 ha bez obowiązku dokonania zmian w planie działalności rolnośrodowiskowej lub zwiększenia przekraczającego ww. wartości, z tym że wówczas konieczne jest dokonanie zmiany w planie. Następnie organ stwierdził, że rozpatrując wnioski kontynuacyjne w kolejnych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, za powierzchnię objętą zobowiązaniem wieloletnim w programie rolnośrodowiskowym należy przyjmować powierzchnię, za którą producent otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie, przy czym: 1. Dla wniosku, który nie był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierzchnię wnioskowaną do płatności. 2. Dla wniosku, który był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierzchnię stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu. 3. Dla wniosku, w którym w kolejnych latach dokonano zwiększenia powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio. 4. Dla wniosku, w którym w kolejnych latach stwierdzono zmniejszenie powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię po zmniejszeniu, do której przyznano płatność, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W przekonaniu organu nie ma możliwości zwiększenia w roku 2009 powierzchni użytków rolnych określonych na podstawie pomiarów dokonanych podczas kontroli na miejscu wykonanej w lutym roku 2008 i określonych w ostatecznej decyzji Dyrektora [...] ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., a także na podstawie ustaleń dokonanych w sprawie za rok 2008 w zakresie spełnienia warunków dla rolnictwa ekologicznego (decyzja ostateczna z dnia [...].12.2010 r.), bowiem jest to już trzeci rok uczestnictwa w programie, licząc od roku 2007, w którym rolnik złożył deklarację sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2007-2012. Należy uznać, iż rolnik deklarując we wniosku z dnia [...].05.2009 r. 118,34 ha (warianty S02a02 i S02b02 i S02d02) gruntów rolnych do płatności, dokonał zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy wbrew zapisom § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ustawodawca wyraźnie ograniczył możliwość dokonywania takich zwiększeń powierzchni do dnia 15 marca 2007, z tym że zgodnie z ust. 2 i 3 tego przepisu możliwe jest dokonanie zwiększenia jeszcze w drugim roku realizacji programu, czyli w tym przypadku w roku 2008 wraz z koniecznością dokonania stosownej zmiany w planie działalności rolnośrodowiskowej. Powierzchnią zobowiązania nie jest powierzchnia deklarowana w roku poprzednim, ale powierzchnia, za którą rolnik otrzymał płatność z uwzględnieniem faktycznych powierzchni gruntów uprawnionych do płatności rolnośrodowiskowych, ustalonych w wyniku pomiarów wykonanych w trakcie kontroli na miejscu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalając skargę wskazał, że spór dotyczy odmowy przyznania skarżącemu płatności z tytułu realizacji w latach 2007–2012 przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pakiecie "Rolnictwo ekologiczne" w wariantach S02a02 – uprawy rolnicze (gryka) z certyfikatem zgodności oraz S02b02 – trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności i S02d02 – uprawy sadownicze, w tym jagodowe, z certyfikatem zgodności. Skarżący we wniosku kontynuacyjnym na rok 2009 deklarował do pierwszego wariantu areał działek rolnych o powierzchni 3,65 ha, a do drugiego odpowiednio – powierzchnię 109,58 ha i 5,11 ha. Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), z którego to wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta. Sąd wskazał, że najistotniejsze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest brzmienie § 5 rozporządzenia. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5 (tj. ochrona gleb i wód), oraz z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei z ustępu 2 wynika, że powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, może ulec zwiększeniu o nie więcej niż 5% dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Ustęp 3 natomiast stanowi, że w przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio. Na mocy zaś ustępu 4 – w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej, przy czym w świetle ustępu 5, zwiększenia, o którym mowa w ust. 4, można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że producent rolny realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Na tle cytowanych przepisów rozporządzenia Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organu, że w zakresie wniosków kontynuacyjnych w kolejno po sobie następujących latach realizacji wieloletniego programu rolnośrodowiskowego za powierzchnię objętą przedmiotowym zobowiązaniem należy zasadniczo przyjmować taką powierzchnię, do której producent rolny otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie a w razie zgodnego z prawem w kolejnych latach zwiększenia powierzchni należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu. W razie zaś stwierdzenia w poprzednich latach, np. wskutek kontroli, zmniejszenia powierzchni, na której realizowany jest program rolnośrodowiskowy – należy przyjmować powierzchnię po zmniejszeniu, do której płatność przyznano. Z akt wynika, że rozpoczęcie programu rolnośrodowiskowego miało miejsce w 2005 roku a w 2007 roku doszło do zwiększenia powierzchni gruntów, na których realizowany był program i nastąpiło przedłużenie zobowiązania rolnośrodowiskowego o kolejne 5 lat z terminem zakończenia w lutym 2012 roku. Podkreślić należy, że na mocy ostatecznej decyzji za rok 2007 skarżący otrzymał płatności w wysokości 949 zł tylko w zakresie S02b02 do powierzchni 3,65 ha. Kwota płatności do wariantu P01b została pomniejszona o 100% ze względu na brak wykoszenia łąki znajdującej się na działce A. Odnośnie pakietu S02d01 do zgłoszonej przez producenta powierzchni 114,69 ha pomoc została odmówiona ze względu na wyniki z kontroli. Decyzja ta stała się prawomocna po oddaleniu skargi kasacyjnej skarżącego przez Naczelny Sąd Administracyjny w W., sygn. akt II GSK 19010 z dnia 16 lutego 2011 r., od wyroku WSA we W. z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 110/09 oddalającego skargę na tę decyzję. Sąd wskazał, że ustalenia faktyczne i prawne, które legły u podstaw decyzji za rok 2008, a dotyczyły wyników kontroli gospodarstwa skarżącego w przedmiocie spełnienia warunków prowadzenia działalności ekologicznej – w świetle brzmienia przytoczonego § 5 rozporządzenia – wiązały organy ARiMR co do rozstrzygnięcia w omawianej materii za rok 2009. W tym kontekście Sąd wskazał, że zarzuty skargi o naruszeniu norm procesowych wskutek powielenia ustaleń faktycznych dotyczących sprawy za rok poprzedni w tym postępowaniu są bezpodstawne. Związanie bowiem organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją ma znaczenie prawne także w aspekcie podejmowania przez ten organ innych decyzji administracyjnych, które są powiązane ze stanem faktycznym i prawnym ustalonym w decyzji wydanej przez ten organ. W konsekwencji, skutki prawne wynikające z tej decyzji wpływają zatem również na ukształtowanie stanu faktycznego i prawnego za kolejny rok realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego. W ocenie Sądu, mając na uwadze treść ustępów 4 i 5 § 5 rozporządzenia oraz okoliczność odmowy przyznania płatności za roku ubiegły do tych samych działek mocą ostatecznej decyzji administracyjnej, co do której wniesioną do WSA we W. skargę oddalono, trafnie organy przyjęły, że deklarowanie przez skarżącego we wniosku na rok 2009 łącznej powierzchni 111,36 ha w obu wariantach pakietu "Rolnictwo ekologiczne" – S02a02 i S02b02 – należy uznać za niedopuszczalne zwiększenie powierzchni zobowiązania, dokonane w czwartym roku realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego niezgodnie z przywoływanym wyżej § 5. Okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wskazują także by w 2008 roku skarżący dokonał zgodnego z prawem zwiększenia powierzchni działek za równoczesną zmianą planu działalności rolnośrodowiskowej. G. Sz. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi kasator zarzucił na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy: 1. Art. 145 § 1 ust. 1 pkt a p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie, że organ wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 2 w związku z § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809), zwanym dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, oraz niezastosowanie §13 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że realizuje program rolnośrodowiskowy od 2005. W tym też roku został sporządzony jego plan rolnośrodowiskowy obejmujący wszystkie znajdujące się w jego posiadaniu działki, czyli te objęte wnioskiem o płatności rolnośrodowiskowe również za rok 2008. Zgodnie z ostateczną decyzją płatności rolnośrodowiskowe za rok 2007 zostały mu przyznane tylko do części działek, z uwagi na niespełnienie wymagań niezbędnych do uzyskania płatności. Nie zmienia to jednak zdaniem kasatora faktu, że plan rolnośrodowiskowy nie uległ zmianie i deklaracja działek i pakietów za rok była z nim zgodna. W ocenie kasatora brak jest podstawy prawnej dla poglądu, że ważny plan rolnośrodowiskowy kasatora uległ zmianie na skutek decyzji za rok 2007 per facta concludenta. Tym samym w ocenie kasatora odmowa przyznania płatności z racji niedopuszczalnego zwiększenia powierzchni, na której realizowany jest program rolnośrodowiskowy, stoi w sprzeczności z przywołanymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżący podniósł w skardze kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, a konkretnie przepisu § 2 ust. 1 pkt 2 w związku z § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809), zwanej dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz niezastosowanie § 13 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Brak jest natomiast jakichkolwiek zarzutów procesowych, co oznacza, że skarżący nie kwestionuje ustalonego w niniejszej sprawie przez organy administracji i zaakceptowanego w pełni przez Sąd I instancji stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia odnośnie płatności za rok 2008. Wyniki kontroli gospodarstwa skarżącego za rok 2008 w przedmiocie spełnienia warunków prowadzenia działalności ekologicznej w świetle § 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego były wiążące na każdym etapie postępowania co do rozstrzygnięcia w omawianej sprawie za rok 2009. Zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, przy czym w myśl § 5 ust. 1 i 5 omawianego rozporządzenia powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2. Należy przytoczyć w tym miejscu również treść przepisu § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego dotyczącego zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, w zakresie pakietów innych niż ochrona gleb i wód, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu (w tej sytuacji należy opracować nowy plan działalności rolnośrodowiskowej), którego to zwiększenia można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio, czyli producent realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. W niniejszej sprawie decydujące znaczenie miało zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisów § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, które zostały prawidłowo zinterpretowane przez Sąd I instancji. Zdaniem Sądu I instancji, w zakresie wniosków kontynuacyjnych w kolejno następujących po sobie latach realizacji wieloletniego planu rolnośrodowiskowego za powierzchnię objętą przedmiotowym zobowiązaniem należy przyjmował taką powierzchnię, do której producent rolny otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie. Natomiast w razie zgodnego z prawem zwiększenia powierzchni w kolejnych latach należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu. Ustalone i niekwestionowane w skardze kasacyjnej okoliczności zwiększenia powierzchni zobowiązania dokonane w czwartym roku realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego były niezgodne z treścią przepisu § 5 i dlatego należało przyjąć, że stanowisko Sądu I instancji w zakresie zastosowania powyższych przepisów prawa materialnego było trafne, a organy uznając za niedopuszczalne zwiększenie powierzchni zobowiązania nie naruszyły w żadnym stopniu omawianych przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Należy w tym miejscu za Sądem I instancji przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 190/10, w którym przesądzono o braku spełnienia warunków przedmiotowej płatności za 2008 rok, co skutkowało przyjęcie za niedopuszczalne zwiększenie zobowiązania w 2009 roku i w konsekwencji odmowę tej płatności za ten właśnie rok. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło