II SA/Ke 571/11

WyrokWSA w Kielcach2011-11-09

Skład orzekający: Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który nie spełnia wymogów technicznych, ale nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, właściwy organ powinien wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu, czy też decyzję nakazującą wykonanie niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami?
Ratio decidendi
W przypadku samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który nie spełnia wymogów technicznych, ale nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W takiej sytuacji właściwy organ powinien wydać decyzję nakazującą wykonanie niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, zgodnie z art. 40 tej ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący E.J. i A.J. domagali się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą T.S. doprowadzenie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami. Skarżący twierdzili, że budynek i piwnica zagrażają ich bezpieczeństwu i powinny zostać rozebrane. Sąd rozpoznał sprawę, badając, czy w zaistniałym stanie faktycznym istniały podstawy do nakazania rozbiórki obiektu, czy też do zastosowania art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 roku sprawy ze skargi E.J. i A.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] Znak:[...] nakazującą T. S. doprowadzenie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce nr 37 położonej w miejscowości M. 8 gm. B. do właściwego stanu technicznego oraz zgodnego z przepisami, poprzez wykonanie robót budowlanych zgodnie z przedłożoną ekspertyzą techniczną w terminie do dnia 30.11.2011r.: - wzmocnić mur piwnic poprzez oczyszczenie i wykonanie tzw. rapówki, - zamurować otwory znajdujące się we wschodniej ścianie budynku w części przyziemia materiałem niepalnym np. cegłą lub pustakiem PGS gr. co najmniej 12cm, - dokonać całkowitej rozbiórki więźby dachowej i pokrycia dachu, - w celu wzmocnienia tylnej ściany budynku wykonać na istniejącej ścianie wieniec żelbetowy o wymiarach 12 x 15 cm zbrojony 4 prętami Ø 8, - na ścianie od podwórka przy budynku gospodarczym nr 3 (wg oznaczenia PINB w O. Nr 1) w płaszczyźnie istniejących słupów murowanych wymurować dodatkowy słup 40 x 40cm z cegły silikatowej w celu oparcia skrajnej krokwi konstrukcji dachu, - wykonać konstrukcję więźby dachowej a/ płatwie 14 x 14 cm o długości 850 cm ustawione na wieńcu żelbetowym oraz na słupach murowanych, b/ krokwie 12 x 8 cm w rozstawie co 106 cm - 8 szt, c/ łaty 4 x 5cm co 50cm - 8 szt., - wykonać pokrycie dachu blachą trapezową, - odprowadzenie wody z dachu budynku nr 2 wykonać jak niżej: a/ rynnę o szerokości 150 mm i długości 8,50m zamontować bezpośrednio przy tylnej ścianie wschodniej budynku, b/ wodę z rynny odprowadzić rurą ocynkowaną Ø 150mm po płaszczyźnie ściany budynku nr 3 (wg oznaczenia PINB w O. Nr 1) jak na rysunku (przekroju), - wykonać obróbkę blacharską wzdłuż spadku dachu od strony budynku nr 1 (stodoła), (wg oznaczenia PINB w O. Nr 3) i budynku gospodarczego nr 3 (wg oznaczenia PINB w O. Nr 1), z poinformowaniem, że o wykonaniu nałożonych obowiązków należy niezwłocznie powiadomić PINB w O. przedkładając oświadczenie osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane o poprawności wykonania zaleceń, a po wykonaniu przeróbek inwestor winien wystąpić do PINB w O. z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. W podstawie prawnej tej decyzji organ I instancji wskazał art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z 1974r. ze. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. N 243 poz. 1623) oraz art. 104 k.p.a. Od decyzji tej odwołali się E. i A. J.. Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania wskazując, iż na skutek interwencji E. i A. J. organ I instancji przeprowadził w dniu 27.07.2010r. oględziny w sprawie obiektów gospodarczych usytuowanych wzdłuż granicy wschodniej na działce Nr 37 położnej w miejscowości M. 8 gm. B.. W trakcie oględzin ustalono, że na działce Nr 37 znajduje się budynek mieszkalny oraz trzy obiekty gospodarcze o konstrukcji murowanej usytuowane przy wschodniej granicy działki. Przedmiotem niniejszego postępowania jest środkowy obiekt gospodarczy oznaczony Nr 2 znajdujący się pomiędzy budynkiem gospodarczym Nr 1, a budynkiem gospodarczym - stodołą Nr 3. Przedmiotowy obiekt jest o konstrukcji murowanej o wym. ok. 8,40 x 4,00m i wysokości do okapu ok. 1,5m. Od strony podwórka znajduje się ściana drewniana z dwuskrzydłowymi wrotami drewnianymi. Dach o konstrukcji drewnianej, kryty papą i w części eternitem, jednospadowy ze spadkiem w kierunku wschodnim, okap wystający poza lico ściany ok. 50cm, blacha wypuszczona dodatkowo ok. 20cm, a od strony obiektu Nr 3 ułożone luźno dwa arkusze blachy trapezowej. Ściana od strony wschodniej przy gruncie posiada trzy otwory - dwa niezabezpieczone, trzeci posiada drewniane, częściowo uszkodzone drzwiczki. Powyższy obiekt pod całą powierzchnią posiada piwnicę. Stwierdzono, że stan techniczny dachu jest zły; częściowo ugięta jest jego konstrukcja oraz uszkodzone pokrycie. Brak jest także orynnowania. W trakcie oględzin nie stwierdzono rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych związanych z tym budynkiem. T. S. właścicielka działki Nr 37 oświadczyła do protokołu oględzin, że obiekt gospodarczy Nr 1 został wybudowany w 1967r. w oparciu o zezwolenie na budowę wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] Nr [...]. Obiekt Nr 2 wybudowany został nad piwnicą w latach 70-tych, dokładnej daty nie pamięta. Budynek Nr 3 - stodoła wybudowany był w 1973r. Projekt stodoły i budynku Nr 1 znajduje się w aktach sądowych w O. (Sygn. akt INs 141/03). Oświadczyła nadto, iż aktualnie posiada możliwość wymiany pokrycia dachu z eternitu na blachę oraz więźby dachowej na budynku gospodarczym Nr 2 w oparciu o zawiadomienie z dnia [...] Znak:[...] wydane przez Starostę O. o braku sprzeciwu na zamiar wykonania robót budowlanych. Pismem z dnia 27.07.2010r. E. i A. J. poinformowali o braku wiedzy na temat zmiany właściciela sąsiedniej nieruchomości jak i o zgłoszeniu T. S. zamiaru wykonania pokrycia dachowego na budynku gospodarczym z piwnicą. Organ podkreślił także, iż w piśmie z dnia 29.07.2010r. T. S. oświadczyła, że obiekty gospodarcze znajdują się w odległościach od granicy z działką Nr 38 jak na załączonym Szkicu granicznym - do rozgraniczenia nieruchomości na drodze sądowej - sprawa I Ns 141/03 - wykonanym przez uprawnionego geodetę. Z kolei w piśmie z dnia 04.08.2010r. przedstawiła swoje wyjaśnienia oraz swojej mamy M. K., która wraz z mężem mieszka na przedmiotowej działce od przełomu 1950/60r. i od tych lat prowadzi gospodarstwo rolne. Zabudowania były wybudowane przez rodziców w latach jej dzieciństwa, na przełomie lat 1960/70. Między dwiema posesjami Nr 37 i Nr 38 istniał pas gruntu ok. 4,00m obok zabudowań gospodarczych, który umożliwiał przejazd między posesjami, do czasu gdy siostra drogą sadową zabrała mamie ten pas gruntu (4,00m) na przełomie 2006/07r. Pozostał po nim jedynie pasek ziemi szer. ok. 60-85cm obok zabudowań gospodarczych. Budynek gospodarczy szopa Nr 1 na działce Nr 37 był wybudowany w 1967r., po 1967r. została wykopana piwnica, natomiast budynek gospodarczy stodoła Nr 3 ok. 1973r. Zadaszenie nad piwnicą wykonane zostało po 1973r.,a obecnie, po zimie, uległo zniszczeniu. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego nad piwnicą usytuowanego pomiędzy obiektami Nr 1 i Nr 3, a następnie postanowieniem z dnia [...] nałożył na T.S. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 15.11.2010r. - ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu. Powyższe postanowienie w trybie zażaleniowym zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...], a skarga E. i A. J. wniesiona do WSA została odrzucona postanowieniem z dnia 26.01.2011r.r., sygn. akt II SA/Ke 747/10. Ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr inż. T. D. została przedłożona w dniu 15.11.2010r. W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w przedłożonej ekspertyzie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] nałożył na T. S. obowiązek usunięcia w terminie do dnia 28.02.2011r. nieprawidłowości w tej ekspertyzie technicznej poprzez: - uzupełnienie ekspertyzy o analizę zasadności przedstawionego w ekspertyzie sposobu doprowadzenia obiektu - a w szczególności ściany budynku gospodarczego od strony wschodniej (od strony działki Nr 38) i spadku dachu - do zgodności z obowiązującymi przepisami, - uzupełnienie ekspertyzy o graficzne przedstawienie sposobu odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowej obiektu. W dniu 09.03.2011r. do organu I instancji wpłynęła uzupełniona ekspertyza techniczna. Organ I instancji, na skutek pisma skarżących z dnia 26.03.2011r. dodatkowo w dniu 13.04.2011r. przeprowadził oględziny i stwierdził, że brak jest instalacji oraz przyłącza energii elektrycznej w piwnicy oraz w obiekcie nad nią. Natomiast ściany piwnicy i strop (Kleina) wykonane są z cegły białej wapienno-piaskowej (silikatowej). Nie stwierdzono pęknięć ani zarysowań ścian i stropu. W świetle powyższych okoliczności organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. W motywach uzasadnienia wskazał, iż przedmiotowy budynek wybudowany został samowolnie w latach 70-tych XX w., po 1973r. (dokładnej daty nie ustalono), tj. przed 1 stycznia 1995r., a więc mają do niego zastosowanie przepisy dotychczasowej ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974r. roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przytaczając treść art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. organ podniósł, iż nie zachodzą przesłanki do rozbiórki przedmiotowego obiektu. Z informacji uzyskanej od Gminy B. wynika, że brak jest dokumentów z lat 70-tych dotyczących miejscowego planu zagospodarowania w/w terenu, natomiast aktualnie brak jest na tym terenie planu zagospodarowania przestrzennego. Niemniej jednak z uwagi na to, że w latach 60-tych XX w. wydane było pozwolenie na budowę budynku gospodarczego Nr 1, organ stwierdził, iż działka inwestora przeznaczona była pod zabudowę. W związku z powyższym, zdaniem organu, nie zachodzą przesłanki do rozbiórki przedmiotowego obiektu wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. W ocenie organu brak było również podstaw do nakazania rozbiórki w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, bowiem jakkolwiek stan obiektu obecnie w związku z uszkodzoną konstrukcją dachu oraz 3 otworów usytuowanych w ścianie wschodniej jest nieodpowiedni i niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, to jednak przez zmiany i przeróbki można wyeliminować stwierdzone nieprawidłowości i doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami, a obiekt ten nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zatem skoro nie zachodzą przesłanki do rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, to zastosowanie ma przepis art. 40 tej ustawy. Jak wynika z przedłożonej ekspertyzy budynek w czasie jego wykonywania usytuowany był w odległości 4,0m od uzgodnionej granicy działek Nr 37 i Nr 38. Obecnie na skutek korekty granicy przez Sąd budynek usytuowany jest ok. 80 cm od ustalonej prawnie granicy, a nie bezpośrednio w granicy działki. Ze względu na bliskie usytuowanie budynku w stosunku do granicy na skutek skorygowanej granicy działek Nr 37 i Nr 38, uzasadnione jest wykonanie orynnowania dachu i odprowadzenie wody na własną posesję, co umożliwia spełnienie warunków technicznych wymaganych prawem. Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.) w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Natomiast naprawa uszkodzonego budynku gospodarczego nie zmienia istniejącej bryły budynku i zachowuje dotychczasowe, parametry wysokości, powierzchni i spadku dachu. Zatem, zdaniem organu, uzasadnione jest wykonanie robót budowlanych poprzez wzmocnienie podparcia płaszczyzny więźby dachowej i wykonanie nowej konstrukcji dachu i pokrycia tak, aby spełniał on wymagane prawem warunki techniczne. Z analizy przedłożonej ekspertyzy (oceny technicznej) wynika, że na ścianach piwnic i na ścianie tylnej budynku nie stwierdzono pęknięć, występują tylko ubytki zaprawy na ścianach. Nastąpiło uszkodzenie filara pod płatwią na skutek pęknięcia krokwi więźby dachowej. Stwierdzono uszkodzenie drewnianej więźby dachowej poprzez pękniecie krokwi i nadmierne ugięcie pozostałych, uszkodzeniu uległo pokrycie dachowe, popękana jest papa oraz płyty z eternitu. Całkowitemu uszkodzeniu uległo pokrycie dachowe. Budynek nie posiada orynnowania dachu. Jakkolwiek spadek dachu jest skierowany w kierunku wschodnim tj. w kierunku działki Nr 38, to jednak, zdaniem organu, jego usytuowanie w odległości ok. 80cm oraz wykonanie orynnowania powodujący spadek wód opadowych na własną działkę Nr 37, nie pogorszy warunków użytkowych działki sąsiedniej. Zasadne jest również, w ocenie organu, zamurowanie w ścianie wschodniej istniejących 3 otworów. Wykonanie nałożonego w skarżonej decyzji obowiązku wykonania ściany wschodniej budynku jako ściany pełnej spowoduje, że przedmiotowy obiekt gospodarczy nie będzie stwarzał zagrożenia pożarowego. Również usytuowanie budynku nie wpływa negatywnie na obiekty na działce sąsiedniej, bowiem odległość badanego budynku od budynku mieszkalnego i gospodarczego skarżących wynosi powyżej 8,0m. Wykonanie w/w robót doprowadzi przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z przepisami. Nie będzie zatem powodował niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli E. i A. J., zarzucając naruszenie § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżących budynek gospodarczy powinien być rozebrany (ściana wschodnia jest popękana), a piwnica zasypana. Podkreślili że budynek i piwnica zagraża ich bezpieczeństwu. Skarżący ponieśli także, iż odprowadzenie wód opadowych jest dość skomplikowane i nierealne. W konsekwencji podniesionych zarzutów wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania tak, iż daje to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub nie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy w stanie faktycznym tej sprawy zaistniały podstawy do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku w oparciu o art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, czy też zastosowania art. 40 tej ustawy stanowiącego podstawę wydania decyzji nakazującej T. S. doprowadzenie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego do właściwego stanu technicznego oraz zgodnego z przepisami, a po wykonaniu tych przeróbek wystąpienie do PINB w O. z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie zgodnie z art. 42 ust. 1 tej ustawy. W pierwszej kolejności należy podzielić ustalenia organów, że przedmiotowy obiekt został wybudowany samowolnie przed 1995 r. i w związku z tym w sprawie niniejszej powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z 1974 r. Prawo budowlane. Obiekt został bowiem wybudowany przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a jej art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisów art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe tj. ustawę Prawo budowlane z 24 października 1974 r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności wyjaśnień T. S. bezspornie wynika, iż na budowę przedmiotowego obiektu nie zostało wydane pozwolenie na budowę. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo stwierdził, iż obiekt ten stanowi samowolę budowlaną. Ustawa z 24 października 1974r. Prawo budowlane przewiduje dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej: albo należy nakazać przymusową rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, albo następuje jego legalizacja. Zgodnie z art. 37 ustawy obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 40 ustawy - w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Samo zatem stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 ustawy. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1989 r. w sprawie IV SA 83/89 opubl. w ONSA 1989/1/38). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 ustawy. Dlatego też nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy znajdzie zatem zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Taka zaś sytuacja będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 ustawy. Przewidziane w art. 40 ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi, i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 ustawy i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 775/05, Lex nr 194014 i z dnia 1 grudnia 2009 r. II OSK 1886/08 dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy dowodzi, iż prawidłowe są ustalenia organu, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zachodzi którykolwiek z przypadków wynikających z art. 37 ustawy z 1974r. Prawo budowlane, a w konsekwencji zaistniały podstawy do zastosowania art. 40 ustawy. Z akt sprawy wynika, iż organ I instancji zwrócił się do Gminy B. pismem z dnia 09.09.2010r. o udzielenie informacji, czy w dacie samowolnego wybudowania przedmiotowego obiektu obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania dla w/w terenu i w odpowiedzi na powyższe pismo uzyskał informację, że brak jest dokumentów z lat 70-tych dotyczących miejscowego planu zagospodarowania tego terenu. Aktualnie brak jest dla w/w terenu planu zagospodarowania przestrzennego. Biorąc jednak pod uwagę, że w latach 60-tych wydane zostało pozwolenie na budowę budynku gospodarczego (oznaczonego przez organ Nr 1) – podzielić należy stanowisko organu, iż działka inwestora była przeznaczona pod zabudowę. W świetle powyższego trafnie organ wskazuje, iż nie zachodzi przesłanka uzasadniająca rozbiórkę przedmiotowego obiektu wynikająca z art. 37 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. Zgodzić się także należy z organem, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, brak było również podstaw do nakazania rozbiórki w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wprawdzie z akt sprawy wynika, iż aktualny stan przedmiotowego obiektu w związku z uszkodzoną konstrukcją dachu oraz 3 otworów usytuowanych w ścianie wschodniej jest nieodpowiedni i niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, to przez zmiany i przeróbki można wyeliminować stwierdzone nieprawidłowości i doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami, a obiekt ten nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W świetle powyższego, wbrew zarzutom skargi, w stanie faktycznym tej sprawy nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego, a skoro tak to zastosowanie ma przepis art. 40 ustawy. Jak wynika z ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu sporządzonej przez mgr inż. T. D. i dołączonej do niej dokumentacji geodezyjnej: mapy (odrys-wypis z mapy ewidencyjnej) sporządzonej w 1984r. oraz szkicu granicznego do rozgraniczenia nieruchomości na drodze sądowej do sprawy I Ns 141/03 wykonanego w 2005r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. S.W. – przedmiotowy obiekt w czasie jego budowy usytuowany był w odległości 4,0m od uzgodnionej granicy działek oznaczonych nr 37 i nr 38. Z ekspertyzy tej wynika także, iż na skutek korekty granicy przez Sąd - przedmiotowy obiekt usytuowany jest ok. 80 cm od ustalonej prawnie granicy, a nie bezpośrednio w granicy działki. Takie usytuowanie przedmiotowego obiektu uzasadniało, zdaniem Sądu, nakazanie T. S. wykonanie orynnowania dachu i odprowadzenie wody na własną posesję, co umożliwia spełnienie warunków technicznych o jakich mowa w § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.) zgodnie z którym w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Zasadnie organ uznał także, iż uzasadnione jest wykonanie robót budowlanych poprzez wzmocnienie podparcia płaszczyzny więźby dachowej i wykonanie nowej konstrukcji dachu i pokrycia tak, aby spełniał on wymagane prawem warunki techniczne, ponieważ tego rodzaju roboty nie zmienią istniejącej bryły budynku, który zachowuje dotychczasowe parametry powierzchni, wysokości spadku dachu. Z powołanej powyżej ekspertyzy technicznej wynika także, że na ścianie tylnej budynku i na ścianach piwnic nie stwierdzono pęknięć. Występują tylko ubytki zaprawy na ścianach. Tym samym stwierdzone uszkodzenia i nieprawidłowości zostaną usunięte poprzez wykonanie decyzji nakazującej przeróbki. Prawidłowo organ uznał zatem, iż wykonanie robót nakazanych zaskarżoną decyzją doprowadzi przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z przepisami i nie będzie powodował niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Podzielić także należy stanowisko organu, iż usytuowanie przedmiotowego obiektu nie wpłynie negatywnie na obiekty na działce sąsiedniej, skoro odległość tego obiektu od budynku mieszkalnego i gospodarczego skarżących wynosi ok. 8,0m. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż zaskarżona decyzja narusza § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Jak już wskazano powyżej, z akt sprawy wynika, iż w czasie wykonywania przedmiotowy obiekt usytuowany był w odległości 4,0m od uzgodnionej granicy działek Nr 37 i Nr 38. Spełniał zatem warunki techniczne wówczas obowiązujące. Natomiast na skutek rozgraniczenia (które miało miejsce po wybudowaniu tego obiektu), budynek usytuowany jest ok. 80 cm od ustalonej prawnie granicy, a nie bezpośrednio w granicy działki. Wskazane powyżej okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, iż wbrew twierdzeniom skarżących - na gruncie rozpoznawanej sprawy nie zachodzą przesłanki uzasadniające nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. W konsekwencji powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło