I SA/Wr 1385/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-11-09
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Lidia Błystak, Dagmara Dominik-Ogińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odstępne zapłacone w ramach wcześniejszego odstąpienia od umów najmu lokali może stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Odstępne zapłacone przez podatnika w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umów najmu, uzasadnione czynnikami gospodarczymi i strategicznymi, może stanowić koszt uzyskania przychodu, jeśli jest poniesione w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów i pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem, nawet jeśli nie prowadzi bezpośrednio do osiągnięcia przychodu.Stan faktyczny
A Spółka Akcyjna prowadzi działalność bankową i finansową, posiadając liczne placówki użytkowane na podstawie umów najmu zawartych na czas określony. W wyniku kryzysu gospodarczego i zmiany strategii po nabyciu przez inny podmiot, bank podjął decyzję o zaniechaniu działalności w niektórych placówkach i wcześniejszym rozwiązaniu umów najmu za zapłatą odstępnego. Bank zwrócił się do Ministra Finansów o interpretację, czy zapłacone odstępne może stanowić koszt uzyskania przychodu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Protokolant Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi A. we Wrocławiu na interpretację indywidualną Ministra Finansów – organu upoważnionego - Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 27 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 2 marca 2011 r., A Spółka Akcyjna we W. (dalej: Spółka/Strona/Skarżąca/Bank) wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie, w trybie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j: Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60 z późn. zm.) – dalej w skrócie: Op, interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów.
W piśmie przedstawiła następujący stan faktyczny:
Bank prowadzi działalność bankową i finansową w oparciu o biuro centralne oraz rozbudowaną strukturę placówek w skład, której wchodzą: oddziały, biura regionalne, call center i punkty obsługi sprzedaży, zlokalizowane w centrach handlowych (dalej łącznie jako "placówki"). Lokalizacje zajęte przez Bank na działanie placówek użytkowane są na podstawie umów najmu, które zawarte zostały na czas określony bez opcji wcześniejszego zakończenia (dalej: "umowy najmu"). Z uwagi na czynniki zewnętrzne – niezależne od Banku, spowodowane ogólnoświatowym kryzysem gospodarczym, w szczególności na rynku finansowym, jak również decyzją o nabyciu Banku (dalej: "nabycie") przez Nabywcę i w związku z tym, podjętych działań restrukturyzacyjnych oraz czynniki wewnętrzne – wynikające z przyjętych strategii działań Banku w ramach Grupy - Bank podjął decyzje odnośnie zaniechania działalności w wybranych placówkach, centralizacji działań regionalnych, jak również nierozpoczynania działalności w placówkach, które wstępnie przeznaczone były na rozszerzenie działalności Banku.
Decyzje o otwarciu nowych oddziałów Banku podejmowane były w warunkach sprzyjającej koniunktury na rynku usług bankowych oraz w oparciu o prognozy Banku dotyczące rozwoju działalności i tym samym, zwiększenia osiąganych przychodów. W związku z tym, Bank zawarł liczne umowy najmu powierzchni, w których planowane było otwarcie nowych oddziałów. Niemniej jednak, z uwagi na pogarszającą się koniunkturę gospodarki światowej, w szczególności w sektorze finansowym, Zarząd Banku zdecydował w 2010 r. o przeprowadzeniu analizy rentowności wszystkich posiadanych placówek, w wyniku której część istniejących oddziałów okazała się nierentowna. W oparciu o powyższą analizę rentowności, Uchwałą Zarządu Banku z dnia 18 listopada 2010 r. podjęta została decyzja o wycofaniu się z prowadzenia działalności w nierentownych oddziałach Banku, bądź nie otwierania niektórych z zaplanowanych uprzednio oddziałów.
W przypadku biur regionalnych w związku ze zmianą strategii Banku w ramach Grupy, w odpowiedzi na światowy kryzys gospodarczy, ukształtowała się polityka eliminacji funkcjonujących biur regionalnych oraz przejęcia wykonywanej przez biura regionalne działalności przez sieć mobilną. Wobec niekorzystnej koniunktury gospodarczej, skutkującej pogorszeniem rentowności biur regionalnych podjęto również decyzję o przeniesieniu wszelkich funkcji administracyjnych do biura centralnego (centralizacja funkcji administracyjnych). W ramach podjętych działań mających na celu rozszerzenie działalności Banku, w 2009 r. zawarta została umowa najmu powierzchni użytkowych dla Banku z przeznaczeniem na otwarcie dużego biura regionalnego jako drugiej, strategicznej placówki Banku w Polsce, mające na celu zwiększenie skali działalności Banku. Niemniej jednak, decyzja o rozpoczęciu prowadzenia działalności w tej lokalizacji została pierwotnie odroczona w czasie, a następnie – z uwagi na transakcję nabycia - zrezygnowano z wszelkich planów prowadzenia działalności w tej lokalizacji.
W kwestii call center w ramach planów rozwoju zasięgu terytorialnego, Bank planował także otwarcie innej dużej placówki, do której, miała zostać przeniesiona znaczna część usług wykonywanych w obecnym centrum. W związku z tym, Bank zawarł umowę najmu niezbędną do rozpoczęcia omawianej działalności. Niemniej jednak, w związku ze wspomnianą już polityką Grupy Banku polegającą na centralizacji funkcji administracyjnych, wypracowaną w odpowiedzi na światowy kryzys gospodarczy, zrezygnowano z tej inwestycji.
W przypadku punktów obsługi sprzedaży wskutek przeprowadzonej w 2010 r. analizy rentowności placówek Banku podjęto także decyzję o całkowitym wycofaniu się z prowadzenia działalności poprzez punkty obsługi sprzedaży, zlokalizowane w głównej mierze w centrach handlowych.
W związku z powyżej opisaną sytuacją, w każdym z powyżej opisanych przypadków Bank stanął wobec konieczności rozwiązania kwestii najmu wskazanych placówek. Przeprowadzono szczegółową analizę zawartych uprzednio umów najmu pod kątem możliwości ich wcześniejszego rozwiązania, w sposób finansowo korzystny dla Banku. W przypadku umów najmu, w odniesieniu do których powstała (lub powstanie w przyszłości) możliwość wynegocjowania z wynajmującymi wcześniejszego odstąpienia od umowy, nastąpiło (lub też nastąpi w przyszłości) jej wcześniejsze rozwiązanie pod warunkiem uiszczenia przez Bank tzw. odstępnego. Wynegocjowane przez Bank kwoty odstępnego w każdym przypadku stanowią kwotę niższą niż skumulowana kwota czynszu, którą Bank zobowiązany byłby do uiszczania do końca trwania umowy najmu.
Na tle tego stanu faktycznego sformułowano pytanie:
Czy odstępne zapłacone wynajmującym w ramach wcześniejszego odstąpienia od umów najmu lokali, uzasadnionego opisanymi przesłankami (pogorszeniem koniunktury gospodarki światowej, nierentownością placówek, a także zmianą strategii Banku i strategią nowego nabywcy Banku), może stanowić dla Banku koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011r. nr 74, poz. 397 ze zm.).
Wyrażając własne stanowisko w sprawie strona skarżąca stwierdziła, że z uwagi na fakt, iż działanie Banku było ekonomicznie uzasadnione, służyło minimalizacji potencjalnych strat związanych z utrzymywaniem niewykorzystywanych lokali, zaoszczędzone koszty związane z utrzymaniem niewykorzystywanych placówek zostaną przeznaczone na inne obszary działalności, zwiększając tym samym źródło przychodów - odstępne płacone wynajmującym w ramach wcześniejszego rozwiązania umów najmu lokali stanowi dla Banku koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zdaniem strony skarżącej poniesienie wydatków na wypłatę kwot odstępnego w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umów najmu lokali, należy uznać za zamierzone, ekonomicznie racjonalne działanie Banku, podporządkowane osiągnięciu przychodu lub zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodu i spełniające wszystkie warunki niezbędne do uznania ich za koszt podatkowy w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wnioskodawca zaznaczył, iż w przypadku braku rozwiązania umów najmu, Bank byłby zobowiązany do ponoszenia kosztów czynszu przez pełny okres trwania tych umów. W konsekwencji, zapłata odstępnego miała na celu zminimalizowanie strat związanych z wycofaniem się z prowadzenia działalności w dotychczasowych lokalizacjach.
Nadto w ocenie strony skarżącej dla kwalifikacji odstępnego jako kosztu uzyskania przychodu istotne jest uwzględnienie kwestii chronologicznego ciągu zdarzeń determinujących działanie Banku. Bezpośrednim motywem odstąpienia od umów najmu i zapłaty odstępnego były: ogólnoświatowy kryzys gospodarczy, w szczególności na rynku finansowym, jak również decyzja o nabyciu Banku (dalej: "nabycie") przez Nabywcę i w związku z tym, podjęcie działań restrukturyzacyjnych oraz czynniki wewnętrzne – wynikające z przyjętych strategii działań Banku w ramach Grupy.
Na poparcie swojego stanowiska strona przytoczyła szereg indywidualnych interpretacji Dyrektorów Izb Skarbowych oraz wyroków Sądów Administracyjnych.
Minister Finansów, działając przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. , w interpretacji indywidualnej z dnia 27 maja 2011r. stanowisko strony uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Jednak sam fakt, że dany wydatek nie został ujęty w katalogu wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów na mocy art. 16 ust. 1 przytoczonej ustawy, nie przesądza jeszcze o możliwości zakwalifikowania go do kosztów podatkowych. Konieczne jest bowiem ustalenie, czy wydatek ten został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W ocenie Organu, wydatek ponoszony przez Spółkę na wypłatę kwot odstępnego w związku z wcześniejszym rozwiązaniem zawartych umów najmu nie spełnia warunku pozostawania w związku przyczynowo - skutkowym z przychodem. Wobec odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie Strony, związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy wydatkiem, a przychodem w ogóle nie wystąpi, a więc wypłacone kwoty odstępnego nie będą stanowiły dla Spółki kosztu podatkowego
Podkreślił, że kwota odstępnego zapłacona przez stronę skarżącą w związku z wcześniejszym rozwiązaniem zawartych umów najmu nie wypełnia dyspozycji art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co oznacza, iż nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Wydatek poniesiony przez skarżący A S.A. na wypłatę odstępnego nie spełnia warunku pozostawania w związku przyczynowo - skutkowym z przychodem. Wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu nie ma na celu osiągnięcia przychodu, a jedynie zapobieżenie dalszym stratom. Jest to kwestia ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, którego negatywnych konsekwencji finansowych nie można przenosić na zmniejszenie obciążeń podatkowych.
Nie godząc się z interpretacją, strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i zmiany zajętego stanowiska. W odpowiedzi na to wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.
W skardze, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji podnosząc zarzut naruszenia:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011r. nr 74, poz. 397 ze zm.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie oraz
- przepisów prawa procesowego, tj., art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w skrócie O.p.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że z dniem 1 stycznia 2007 r. ustawodawca rozszerzył definicję kosztów uzyskania przychodów i uznał za koszt wydatki i odpisy dokonane w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Zastosowanie przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p w sposób zawężający i uznający, że zapobieżenia lub zmniejszenia realnej lub potencjalnej straty nie można utożsamiać z działaniem w celu uzyskania w przyszłości przychodu, czy też zachowaniu bądź zabezpieczeniu źródła przychodów, niepodważalnie wskazuje na nieprawidłowość stanowiska organu.
Organ uznając brak istnienia związku przyczynowo-skutkowego nie odniósł się do przedstawionych argumentów, a jedynie uznał, że skoro odstąpienie leżało z przyczyn leżących po stronie Banku i było motywowane chęcią zapobieżenia większej stracie niż zapłacenie odstępnego, to nie jest to działanie w celu osiągnięcia, zachowania lub zabezpieczenia przychodów. Strona zarzuciła, że organ nie wskazał jednoznacznie z czego wynika brak wystąpienia w ustalonym stanie faktycznym związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionymi wydatkami, a przychodami.
Brak jest także zdaniem strony podstaw do przyjęcia, że negatywnych skutków finansowych wynikających z ryzyka związanego z działalnością gospodarczą nie można przenosić na zmniejszenie obciążeń podatkowych.
Niezależnie od powyższego zdaniem Strony skarżącej organ naruszył prawo procesowe. Nie uwzględniając stanowiska innych organów w analogicznych stanach faktycznych dopuścił się bowiem naruszenia art. 121§1 O.p. konstruującego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Dodatkowo Strona wskazała, że w odniesieniu do wydatków z tytułu czynszów uiszczanych po zaprzestaniu wykorzystywania lokali organ w interpretacji z dnia 23 maja 2011 r. zgodził się ze stanowiskiem Banku, że takie koszty stanowią koszty uzyskania przychodów.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt. 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.p.s.a.).
W świetle tak określonej sądowej kognicji należy uznać, iż zaskarżona interpretacja narusza prawo.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi należy stwierdzić, iż stan faktyczny nie jest w niniejszej sprawie sporny w jakimkolwiek zakresie.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia, czy odstępne zapłacone wynajmującym w ramach wcześniejszego odstąpienia od umów najmu lokali, uzasadnionego opisanymi przesłankami (pogorszeniem koniunktury gospodarki światowej, nierentownością placówek, a także zmianą strategii Banku i strategią nowego nabywcy Banku), może stanowić dla Banku koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011r. nr 74, poz. 397 ze zm.).
Zdaniem strony ponieważ pomiędzy uiszczeniem odstępnego a przychodami skarżącej istnieje związek przyczynowo – skutkowy, o którym mowa w art. 15 ust. 1 updop, zapłacone odstępne nie zostało wymienione w art. 16 ust. 1 tej ustawy, to wydatki na uiszczenie odstępnego mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Skarżąca wskazała, że konieczność uiszczenia wartości odstępnego nie stanowi konsekwencji jakichkolwiek zaniedbań po jej stronie, a jedynie wynika ze ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego, w szczególności na rynku finansowym, jak również decyzji o nabyciu Banku (dalej: "nabycie") przez Nabywcę i w związku z tym, podjęciem działań restrukturyzacyjnych oraz czynników wewnętrzne – wynikających z przyjętych strategii działań Banku w ramach Grupy. Uiszczenie odstępnego w ramach wcześniejszego zakończenia umowy najmu miało na celu zminimalizowanie strat związanych z wycofaniem się z prowadzenia działalności w przedmiotowych lokalizacjach.
Z kolei zdaniem Ministra Finansów, wydatek poniesiony przez Spółkę na wypłatę odstępnego nie spełnia warunku pozostawania w związku przyczynowo - skutkowym z przychodem. Organ podkreślił, że Bank nie wskazał, z jakiego konkretnie źródła przychodów będzie osiągał przychody pozostające w związku z zapłaconym odstępnym. Sama chęć zapobieżenia jeszcze większej stracie (niż zapłacona kwota odstępnego), która mogłaby wystąpić w trakcie działalności, nie przesądza jeszcze, że jest to działanie w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Przedstawiona w zaskarżonej interpretacji argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Odstępne nie jest przy tym, wydatkiem wymienionym w katalogu kosztów zawartym w art. 16 ust. 1 pkt 22 tej ustawy. Należy wskazać, iż aby dany wydatek został uznany za koszt uzyskania przychodu winien spełniać następujące warunki:
a) został poniesiony przez podatnika,
b) jest definitywny (rzeczywisty),
c) pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
d) poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła lub może mieć inny wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
e) został właściwie udokumentowany.
Zwrot "w celu" oznacza, iż nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz tylko ten wydatek, który pozostaje w takim związku przyczynowo – skutkowym, że poniesienie go ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów. Zatem przy kwalifikowaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek – poza wyraźnie wskazanymi w ustawie – wymaga nie tylko oceny pod kątem czy jego poniesienie miało związek z konkretnym przychodem, ale także z punktu widzenia racjonalności określonego działania dla osiągnięcia przychodu. Sam fakt nie osiągnięcia oczekiwanego efektu gospodarczego (uzyskania przychodu) nie dyskwalifikuje poniesionego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu.
Należy podkreślić, iż gospodarczo uzasadnione i racjonalne decyzje gospodarcze, podejmowane pierwotnie w określonych warunkach, w związku z negatywną zmianą okoliczności (np. wzrost cen, obniżenie popytu, wzrost kosztów, zmiana koniunktury), mogą wywoływać lub wywołują konieczność podejmowania przez podatnika działań zmierzających do zachowania lub zabezpieczenia źródeł przychodów. W kontekście tego istotne jest, aby oceniając dany wydatek pod kątem kosztu podatkowego uwzględniać również logiczny ciąg zdarzeń wywołujących określone działania podatnika, tj. zawarcie umowy, zmiana uwarunkowań gospodarczych, motywy decyzji o odstąpieniu od umowy, skutkujące zapłatą kary umownej, podjęcie w nowych warunkach gospodarczych działań, które są bardziej korzystne dla podatnika. Przy ocenie danego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu nie sposób więc pominąć dynamiki procesów gospodarczych, w ramach których dochodzi do zmiany pierwotnie podejmowanych decyzji, a która to zmiana związana jest z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów.
W świetle powyższego oraz przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji stanu faktycznego należy zgodzić się ze Skarżącą, iż odstępne z tytułu wcześniejszego rozwiązania umów najmu stanowi jej koszt uzyskania przychodu.
Należy zaznaczyć, że rozwiązanie umów najmu i związana z tym zapłata odstępnego nie wynikały z jakichkolwiek zaniedbań leżących po stronie Banku, lecz w dużej mierze od czynników od Banku niezależnych, przede wszystkim, pogorszenia koniunktury gospodarki światowej, które zaowocowało spadkiem rentowności części placówek oraz koniecznością rewizji polityki Banku wobec nowej rzeczywistości gospodarczej. Ważnym czynnikiem decyzyjnym było ponadto przejęcie Banku przez inny Bank, które narzuciło - w pewnym sensie – Bankowi implementację rozwiązań strategicznych i organizacyjnych stosowanych w Grupie Nabywcy. Zostały podjęte decyzje odnośnie zaniechania działalności w wybranych placówkach, centralizacji działań regionalnych, jak również nierozpoczynanie działalności w placówkach, które wstępnie przeznaczone były na rozszerzenie działalności Banku, skutkiem czego jest fakt, że związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy wydatkiem a przychodem wystąpi w ten sposób że Bank płacąc mniejsze kwoty odstępnego niż wynikające z zawartych umów najmu wykaże większy dochód do opodatkowania. Zatem nie ma racji organ wywodząc, że zapłata odstępnego nie ma związku z przychodem lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.
Podkreślenia bowiem wymaga, iż rezygnacja z prowadzenia działalności w placówkach, a tym samym konieczność uiszczenia odstępnego, ma umożliwić wydatkowanie zaoszczędzonych kwot na inne obszary swojej działalności. Należy zatem uznać, że decydując się na zapłatę odstępnego i wcześniejsze rozwiązanie umów najmu Bank realizuje założenie ekonomicznej racjonalności podejmowanych działań ekonomicznych. Bank podejmując decyzję o rezygnacji z działalności i przeznaczeniu środków na inne obszary swojej działalności zabezpiecza źródło swoich przychodów.
W ocenie Sądu działania strony skarżącej polegające na zapłacie odstępnego za wcześniejsze rozwiązanie umów najmu, a tym samym zminimalizowaniu straty, służy zachowaniu i zabezpieczeniu źródeł przychodu. Skarżąca zaoszczędzone środki będzie mogła przeznaczyć na działalność uznaną przez siebie za bardziej perspektywiczną.
Ponadto nieuzasadnionym wydaje się kwestionowanie wydatków z tytułu odstępnego, które to wydatki stanowią zawsze kwotę niższą aniżeli wartość czynszu, która pozostawałaby do uiszczenia do końca trwania umowy najmu, w przypadku gdy zdaniem organu zajętym w interpretacji z dnia 23 maja 2011 r., skierowanej do Strony, wydatki z czynszu uiszczonego po zakończeniu faktycznego wykorzystywania lokali stanowią koszty uzyskania przychodu.
W konsekwencji należy stwierdzić, iż zaskarżona interpretacja jest niezgodna z prawem. Organ podatkowy naruszył bowiem przepis art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Rozpoznając ponownie wniosek organ ten winien dokonać oceny stanu faktycznego i przyszłych zdarzeń w nim przedstawionych z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy orzeczono, na podstawie przepisów art. 146 § 1, art. 200 p.p.s.a., jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło