II FSK 407/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 300/11 w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie sądowe toczące się w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. w sprawie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Na decyzję organu drugiej instancji skarżący wniósł skargę do WSA. Następnie pismem z dnia 27 października 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował Sąd, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. decyzją z 15 września 2011 r. określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Wobec powyższego organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na utratę przez zaskarżony akt bytu prawnego w skutek wygaśnięcia decyzji i umorzył postępowanie. Na powyższe postanowienie G.P. wniósł skargę kasacyjną. Orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) z uwagi na błędne uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania oraz art. 135 p.p.s.a. z uwagi na niepodjęcie działań mających na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem, a tym samym utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa. Wskazano, że istotny wpływ na wynik sprawy powyższych naruszeń polegał na wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania, czego konsekwencją było pozbawienie skarżącego przysługującego mu prawa do poddania decyzji o zabezpieczeniu kontroli sądowoadministracyjnej. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 1/11 (opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach na stronie internetowej www.orzecznictwo.nsa.gov.pl) podjął uchwałę o następującej treści – wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 tej ustawy. W niniejszej sprawie zaistniał identyczny stan faktyczny o jakim mowa w powołanej wyżej uchwale. W sytuacji, gdy nie ma już przedmiotu zaskarżenia, gdyż decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa ze względu na treść art. 33a § pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, czy też wysokości zwrotu, to organ odwoławczy (lub Sąd) może jedynie umorzyć postępowanie odwoławcze. Wygaśnięcie decyzji powoduje, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, skoro nie ma przedmiotu zaskarżenia. Jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność rozpoznania odwołania od tej decyzji. Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu powoduje oczywistą bezprzedmiotowość dalszego procesowania (decyzji nie ma w obrocie prawnym). Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że bezprzedmiotowe staje się postępowanie sądowoadministracyjne, jeżeli wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji stanowiącej przedmiot zaskarżenia następuje na skutek wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu z powodu doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne i na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Brak jest natomiast podstawy prawnej do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. jednoznacznie wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku, a nie – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – postanowienia.