II SA/Sz 234/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] r., Nr SKO.[...] , na podstawie, na podstawie art. 123 § 1 i 2, art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdziło uchybienie przez B. K. terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. ustalająca B. K. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowaną uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, została doręczona za pośrednictwem gońca (pracownika organu), który w dniu [...] r., z uwagi na niezastanie adresata, pozostawił w skrzynce pocztowej zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Miasta [...] z informacją o możliwości jej odebrania w terminie 7 dni od daty pozostawienia zawiadomienia. Z uwagi na niepodjęcie decyzji w tym terminie przesyłkę awizowano ponownie w dniu [...] r. Mimo to adresat przesyłki nie odebrał. W związku z powyższym organ I instancji dwukrotnie ponowił czynność doręczenia decyzji, pierwszą w dniu [...] r., drugą w dniu [...] r. Czynność doręczenie dokonana została w obu przypadkach za pośrednictwem gońca, przy czym z adnotacji poczynionych na blankietach wynika, iż zawiadomienie o możliwości podjęcia przesyłki w Urzędzie Miasta [...] przekazano domownikowi, bez wskazania jego danych osobowych ani określenia powiązania tej osoby z adresatem oraz bez uzyskania jakiegokolwiek potwierdzenia o odbiorze zawiadomienia przez tą osobę. Dalej organ odwoławczy przytoczył przepisu Rozdziału 8 "Doręczenia" Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 39, art. 42, art. 43, art. 44 § 1 pkt 2 i § 4. W ocenie Kolegium określone w przywołanych przepisach warunki doręczenia decyzji zostały w niniejszej sprawie dochowane. Niezwłocznie po wydaniu decyzji goniec urzędowy podjął w dniu 12 października 2007 r. próbę dręczenia decyzji adresatowi w miejscu jego zamieszkania. Z uwagi na nieobecność adresata oraz dorosłych domowników dokonane zostały czynności opisane w art. 44 K.p.a., co dokumentuje wypełniony blankiet, załączony do koperty, w której przesłano decyzje. Ponieważ adresat mimo dwukrotnego zawiadomienia pozostawionego w skrzynce listowej, nie podjął pisma, uznać należy, iż kwestionowana decyzja została doręczona stronie w dniu [...] r. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję fikcji prawnej doręczenia, nie jest istotne czy strona rzeczywiście otrzymała decyzję i czy zapoznała się z jej treścią. Skoro doręczenie decyzji przypada na dzień [...] r., to termin odwołania upłynął z dniem [...] r. W świetle powyższego Kolegium uznało dwie kolejne próby doręczenia decyzji podjęte w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. za zbędne, a ewentualne nieprawidłowości - wytknięte w odwołaniu – za irrelewantne dla istoty rozstrzygnięcia. Nadto Kolegium zauważyło, że termin określony w art. 129 § 2 K.p.a. ma charakter zawity, lecz może być przywrócony na prośbę zainteresowanego w warunkach określonych w art. 58 K.p.a., jednak prośba taka nie została zgłoszona. Reasumując Kolegium stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta [...] stała się ostateczna w dniu 9 listopada 2007 r. Rozpatrzenie środka odwoławczego, złożonego po tym terminie, oznaczałoby rażące naruszenie fundamentalnej zasady trwałości ostatecznych orzeczeń administracyjnych, wyrażonej w art. 16 K.p.a. Tym samym obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie, w formie określonej w art. 134 K.p.a., uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] B. K. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że informację o wydaniu przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...] r. powziął z tytułu wykonawczego z dnia [...] r., tj. po wszczęciu w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] a nie jak błędnie wskazuje organ [...] r. na skutek doręczenia dokonanego w sposób zstępczy określony w art. 44 K.p.a. Doręczenie zastępcze nie zostało dokonane w sposób prawidłowy, bowiem za zwrotnego poświadczenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy nie wynika czy w ogóle lub w jaki sposób doszło do pozostawienia zawiadomienia o fakcie złożenia przesyłki w urzędzie gminy lub placówce pocztowej. Adnotacja, że otrzymał takie zawiadomienie domownik jest w sposób oczywisty niewiarygodna, gdyż żadna osoba nie dokonała pokwitowania odbioru takiego zawiadomienia. Jak również brak wskazania, aby domownik odmówił podpisania lub przyjęcia takiego zawiadomienia. Nadto brak zaznaczenia w jaki ewentualnie sposób zawiadomienie takie zostało pozostawione na posesji zobowiązanego, tak aby mógł powziąć informację o fakcie złożenia takiego zawiadomienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi, powołał się przy tym na wyrok tut. Sądu z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 1264/09. Nadto pełnomocnik zarzucił organowi odwoławczemu, że nie rozważył, czy odwołanie skarżącego nie zawierało dorozumianego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Sądowa kontrola legalności wydanych orzeczeń sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwaną P.p.s.a. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 134 K.p.a. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r. sygn. akt: I SA/Gd 1482/96, Nr LEX 29004). Zgodnie zaś z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z przytoczonych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że obowiązkiem organu administracji publicznej właściwego do rozpatrzenia odwołania jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy odwołanie nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności organ może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego. Sama skuteczność doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji nie może nasuwać wątpliwości. Miało ono charakter zastępczy, nastąpiło bowiem z zastosowaniem art. 44 K.p.a., który to przepis dopuszcza, po dokonaniu czynności w nim przewidzianych, przyjęcia fikcji doręczenia. Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 K.p.a. jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy miasta na ten okres. Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W wypadku gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia. W przedmiotowej sprawie wyżej opisane czynności zostały prawidłowo wykonane przez pracownika organu dokonującego doręczenia decyzji. Przy tym zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skoro doszło do doręczenia zastępczego, to nie było potrzeby ponawiania prób doręczenia decyzji skarżącemu do rąk własnych, a ewentualne nieprawidłowości przy kolejnych doręczeniach za pozostające bez wpływu na skuteczność doręczania zastępczego. Pierwsza próba doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. dokonana została z zachowaniem wymogów określonych przepisami K.p.a. Goniec w dniu [...] 7 r., z uwagi na niezastanie adresata, pozostawił w skrzynce pocztowej zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Miasta [...] z informacją o możliwości jej odebrania w terminie 7 dni od daty pozostawienia zawiadomienia. Z uwagi na niepodjęcie decyzji w tym terminie przesyłkę awizowano ponownie w dniu [...] r. Wbrew twierdzeniu skarżącego goniec przy pierwszy doręczeniu nie pozostawił zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki domownikowi, lecz w skrzynce pocztowej, co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma (k-54 akt organu I instancji). Złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 K.p.a. oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Adresat może odebrać pismo po upływie terminu określonego w ww. przepisie, niemniej dzień faktycznego odbioru pisma po tym terminie nie będzie dla niego datą doręczenia. Dlatego za chybiony uznać należy zarzut skargi, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. została doręczona skarżącemu wraz z tytułem wykonawczym w dniu [...] r. Bez zasadne jest również powoływanie się przez skarżącego na wyrok tut. Sądu z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 1264/09, uchylający postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwoływania. Podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia w tej sprawie były niewyjaśnione przez organ rozbieżności między datą powtórnego awizowania widniejącą na kopercie, a datą podaną przez Urząd Pocztowy w [...] . Rozbieżności takie nie zachodzą w przedmiotowej sprawie. Chybiony jest również zarzut, że organ odwoławczy nie rozważył czy odwołanie skarżącego nie zawiera dorozumianego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przeciwnie z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że kwestia ta rozważana była przez organ odwoławczy. W treści uzasadnienia odwołania skarżący wyraził przekonanie, że decyzja organu I instancji doręczona została mu w dniu [...] r., a zatem odwołanie wniesione zostało w terminie. W takiej sytuacji nie można przyjąć, że skarżący, będąc przekonany, że wnosi odwołanie w terminie, jednocześnie prosi o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.