IV SA/Wa 1369/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-10
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbieżność między częścią graficzną a tekstową uchwały rady gminy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dotycząca szerokości drogi, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej uchwały w części dotyczącej nieruchomości skarżących?Ratio decidendi
Rozbieżność między częścią graficzną a tekstową uchwały rady gminy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dotycząca szerokości drogi, skutkuje niemożliwością jednoznacznego ustalenia przeznaczenia nieruchomości i wiąże się z ograniczeniami w dopuszczalności zabudowy. Taka rozbieżność narusza interes prawny właścicieli nieruchomości, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części na podstawie art. 91 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości, wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa uchwałą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na niezgodność rysunku planu z jego częścią tekstową dotyczącą szerokości drogi. Zarzucili, że rysunek planu przewiduje szerszą drogę (12,5 m) niż zapis w uchwale (§ 54 pkt 2) (10 m), co miałoby się odbyć kosztem ich nieruchomości i ograniczyć dopuszczalność zabudowy. Skarga została złożona do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej dotyczącej określenia szerokości drogi o symbolu KD na 12,5 metra na odcinku przylegania do nieruchomości skarżących oraz w części dotyczącej określenia szerokości drogi o symbolu KD na odcinku przylegania do nieruchomości skarżących. Sąd zasądził od Rady Gminy S. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T. S., J. S. i E. B. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej dotyczącej określenia szerokości drogi o symbolu KD na 12,5 metra na odcinku przylegania do nieruchomości skarżących oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]; II. stwierdza nieważność paragrafu 54 pkt 2 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej określenia szerokości drogi o symbolu KD na odcinku przylegania do nieruchomości skarżących oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]; III. zasądza od Rady Gminy S. na rzecz skarżących T. S., J. S. i E. B. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W pismach z dnia 22 maja 2011r. T. i J. S. oraz E. B., będąc współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości S. oznaczonej nr ew. [...], wezwali Radę Gminy S. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: S., C., P., Z. W pismach tych zwrócono uwagę na niezgodność rysunku planu z zapisem zawartym w § 54 planu odnośnie szerokości dróg.
T. S. i J. S. oraz E. B. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powołaną uchwałę z dnia [...] listopada 2005 r. zarzucając jej naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezgodność rysunku planu z jego częścią tekstową polegającą na przedstawieniu na rysunku planu drogi o symbolu KD o szerokości 12,5 m , gdy tymczasem w treści uchwały w § 54 dla drogi o tym symbolu przyjęta została szerokość 10 metrów. Poszerzenie tej drogi na wysokości nieruchomości skarżących miałoby się odbyć kosztem ich nieruchomości.
Skarżący podnieśli, że rozbieżność pomiędzy częścią graficzną a opisową dotyczącą szerokości terenu przeznaczonego pod drogę o symbolu KD skutkuje niemożliwością ustalenia, jaka część działki przeznaczona jest pod drogę i wiąże się z ograniczeniami w dopuszczalności zabudowy działki.
Powyższa skarga datowana na dzień 17 lipca 2011r. wpłynęła do Urzędu Gminy S. w dniu 25 lipca 2011r. zaś do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została przekazana wraz z odpowiedzią Rady Gminy S. w dniu 22 sierpnia 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania skargowego, względnie o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że w toku procedury planistycznej skarżący nie zgłaszali zarzutów i protestów do projektu planu.
W związku zaś z występującą różnicą pomiędzy treścią rysunku planu miejscowego a jego częścią tekstową, co do ustalenia szerokości dróg, Rada Gminy S. w dniu [...] listopada 2010 r. podjęła uchwałę o przystąpieniu do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości S., C., P., Z. w części tekstowej w zakresie brzmienia paragrafów dotyczących ustaleń szerokości dróg.
Organ wskazał także, iż ustalenia obecnego planu w zakresie przebiegu dróg przez działkę skarżących nie stanowią nadużycia przez gminę jej władztwa planistycznego i miały umocowanie w art. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przy piśmie z dnia 6 września 2011r. Rada Gminy S. przesłała do Sądu uchwały z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] i nr [...], w których to uchwałach Rada Gminy S. uznała wezwania T. i J. S. oraz E. B., do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: S., C., P., Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona uchwała w zaskarżonej części narusza interes prawny skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) w sposób nie znajdujący uzasadnienia w powszechnie obowiązującym prawie.
Zgodnie z § 54 pkt 2 zaskarżonej uchwały Rady Gminy S. Nr [...], dla terenów oznaczonych symbolem przeznaczenia KD ustala się warunki, zasady i standardy zagospodarowania przestrzennego terenu: szerokość terenu w liniach rozgraniczających - 10 m (na terenach zabudowy) i 15 m (poza terenami zabudowy) z lokalnymi zwężeniami na terenach istniejącej zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu.
Tymczasem, na wysokości nieruchomości skarżących, oznaczonej nr ew. [...], na rysunku planu miejscowego wyznaczono linie rozgraniczające drogi o symbolu KD o szerokości 12,5 m terenu bez wskazania na dopuszczalność zwężenia w tym miejscu drogi.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, ze zm.) - mającego zastosowanie wobec zaskarżonej uchwały z mocy art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) - ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy. Integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy.
Rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą.
Jakkolwiek więc o zakresie obowiązywania graficznej części zaskarżonej uchwały rozstrzyga jej część tekstowa, to jednak normatywna integralność części graficznej zaskarżonej uchwały z jej częścią tekstową oznacza, iż ustalenia części graficznej mają taką samą moc normatywną, a przez to wiążącą, jak część tekstowa.
O ile więc z treści § 54 pkt 2 zaskarżonej uchwały wynika, że szerokość terenu w liniach rozgraniczających drogi KD może wynosić 10 m (na terenach zabudowy) i 15 m (poza terenami zabudowy) z lokalnymi zwężeniami na terenach istniejącej zabudowy, to jednak w części graficznej tej uchwały dla drogi oznaczonej symbolem KD na wysokości nieruchomości skarżących wskazano, iż szerokość ta ma wynosić 12,5 m, bez wskazania na dopuszczalność zwężenia w tym miejscu drogi.
Jeżeli więc według powołanego § 54 pkt 2 zaskarżonej uchwały szerokości drogi oznaczonej symbolem KD, obowiązują zgodnie z rysunkiem planu, to według tego rysunku, na wysokości nieruchomości skarżących, określono szerokość na 12,5 m, co jest sprzeczne z treścią powołanego § 54 pkt 2.
Z powyższego wynika jednoznacznie, że graficzna część zaskarżonej uchwały - w odniesieniu do nieruchomości skarżących - pozostaje w sprzeczności z jej częścią tekstową.
Uchwała Rady Gminy S. Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., w zaskarżonej części narusza zatem interes prawny skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Rozbieżność pomiędzy częścią graficzną a opisową, dotycząca szerokości terenu przeznaczonego pod drogę o symbolu KD, skutkuje bowiem niemożliwością ustalenia jaka część działki skarżących, przeznaczona jest pod drogę i wiąże się z ograniczeniami w dopuszczalności zabudowy działki, co stanowi nieuzasadnione ograniczenie praw właścicieli nieruchomości.
Ustalone w planie miejscowym linie rozgraniczające przedmiotowej drogi o symbolu KD determinują dopuszczalną linię zabudowy wyznaczającą obszar wyłączony z zabudowy ze względu na konieczność zachowania odległości dopuszczalnej zabudowy względem drogi, wynikających z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.). Nieruchomość skarżących położona jest w obszarze o przeznaczeniu oznaczonym w zaskarżonej uchwale symbolem MU-2, co według § 30 tej uchwały wskazuje na dopuszczalność realizacji na tym terenie budynków mieszkalnych i usługowych. Natomiast z § 49 ust. 1 zaskarżonej uchwały wynika, iż na terenach oznaczonych m.in. symbolem KD zakazuje się wprowadzania wszelkich urządzeń, budowli i budynków niezwiązanych z przeznaczeniem terenu, z wyłączeniem obiektów i urządzeń pomocniczych dla funkcji podstawowej oraz z wyłączeniem sieci infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą.
Rozbieżność wiążących ustaleń zaskarżonej uchwały o szerokości terenu przeznaczonego pod drogę o symbolu KD na wysokości nieruchomości skarżących skutkuje więc brakiem możliwości niewątpliwego ustalenia, w jakiej części nieruchomość objęta jest przeznaczeniem oznaczonym symbolem MU-2, a w jakiej części jest objęta przeznaczeniem pod drogę o symbolu KD i wynikającymi z tego przeznaczenia ograniczeniami w dopuszczalności zabudowy.
Omawiana rozbieżność narusza zatem interes prawny skarżących poprzez ingerencję w zakres możliwości wykonywania przez nich prawa własności nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] w postaci zagospodarowywania jej zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie miejscowym (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), ponieważ nie jest oczywiste, w jakiej części nieruchomość objęta jest ograniczeniami w jej zagospodarowaniu ze względu na przeznaczenie pod drogę o symbolu KD.
Naruszenie interesu prawnego skarżących stanowi przy tym naruszenie także art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, dlatego tekstowa i graficzna część zaskarżonej uchwały w zakresie ustalenia szerokości drogi o symbolu KD wobec nieruchomości skarżących oznaczonej nr ew. [...] jest nieważna w rozumieniu art. 91 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Sąd nie uwzględnił wniosku organu o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ uwzględnienie wezwania skarżących o usunięcie naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą nie pozbawia jej mocy obowiązującej, jak również nie wyłącza dopuszczalności jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Uchwała ta postaje bowiem w obiegu prawnym, jako akt prawa miejscowego wywołując skutki prawne w niej określone dla możliwości zagospodarowywania terenów objętych tą uchwałą.
Stwierdzenie zaś nieważności zaskarżonej uchwały wywołuje skutek ex tunc, tak, jakby uchwała ta w zakwestionowanej części nie miała mocy wiążącej od dnia jej wejścia w życie. Natomiast zmiana tej uchwały w trybie ustawowo określonym wywołuje skutki prawne dopiero od dnia jej wejścia w życie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło