II SA/Ol 776/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-11-15
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało kompetencje do uchylenia decyzji odmawiającej wznowienia postępowania i wznowienia postępowania, a następnie do wyłączenia organu pierwszej instancji od dalszego prowadzenia sprawy z powodu braku bezstronności?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało kompetencji do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza, gdyż wyłącznie właściwy do tego był organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Wyłączenie organu pierwszej instancji od prowadzenia sprawy z powodu braku bezstronności, dokonane w formie decyzji, było wadliwe proceduralnie, ponieważ powinno nastąpić w formie postanowienia i nie mogło być zaskarżone jako decyzja. W związku z tym, uchylono punkty decyzji dotyczące wyłączenia organu i przekazania sprawy do innego organu, a w pozostałej części oddalono skargę.Stan faktyczny
Spółka A domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy. Burmistrz odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawcy nie są stronami i wniosek wniesiono po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza i wznowiło postępowanie, uznając interes prawny wnioskodawców. Następnie, decyzją z 7 czerwca 2011 r., Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza, wyłączyło go od udziału w postępowaniu z powodu braku bezstronności i wyznaczyło innego burmistrza do załatwienia sprawy. Spółka A zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika/organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił punkty decyzji dotyczące wyłączenia organu i przekazania sprawy do innego organu, a w pozostałej części oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylił punkty 2 i 3 zaskarżonej decyzji, w pozostałej części oddalił skargę, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółki A kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części, w której została uchylona.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla punkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji; II. w pozostałej części oddala skargę; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółki A kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części, w której została uchylona.
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2008 r. Burmistrz S. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 11 października 1996 r. W uzasadnieniu stwierdził, że wznowienia postępowania domagają się osoby, które nie są stronami - wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z działką, na której zlokalizowany jest obiekt. Organ wskazał, iż z oceny oddziaływania na środowisko projektowanej inwestycji w zakresie jakości powietrza i klimatu akustycznego wynika, że jej uciążliwość zamyka się w granicy działki inwestora. Ponadto żądanie wznowienia postępowania złożono po upływie ustawowego terminu. Organ przyjął, że wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji w dniu 18 stycznia 2008 r., podczas gdy wniosek
o wznowienie postępowania został wniesiony w dniu 3 marca 2008 r. Nie przedłożono też dowodu wydania decyzji o warunkach zabudowy na podstawie sfałszowanego dowodu lub w wyniku przestępstwa.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem "[...]" złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Odwołujący się zarzucili Burmistrzowi naruszenie przy wydawaniu zakwestionowanej decyzji, np. przepisów: art. 73 § 1, art. 74 § 2, art. 75 § 1, art. 67 § 1, art. 72, art. 76 § 3, art. 145 § 2, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 listopada 2008 r. uchyliło decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w całości i wznowiło postępowanie. Uznało bowiem, że wznowienie postępowania jest uzasadnione interesem prawnym odwołujących się, gdyż w czasie eksploatacji takich obiektów, jak zbiorniki na gaz płynny o pojemności 200 m³ i urządzenia do rozlewania takiego gazu, należy liczyć się
z niebezpieczeństwem grożącym dla życia i zdrowia. Powyższe Kolegium wywiodło
z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992 r.
w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 92, poz. 460 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 30 sierpnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 122, poz. 576). Organ podkreślił, iż oba w/w rozporządzenia nie obowiązują obecnie, ale w czasie podejmowania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy wydający ją organ winien był kierować się przepisami pierwszego z nich, a drugie było już powszechnie znane, choć wchodziło w życie dopiero w styczniu 1997 r.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku wywiodła Spółka "[...]". Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: art. 10 § 1, art. 156 § 1 pkt 4, art. 150 § 2 w zw. z art. 149, art. 148 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 czerwca
2009 r., sygn. akt II SA/Bk 87/09, oddalił skargę. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja uchylająca rozstrzygniecie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania
i postanawiająca wznowić postępowanie w przedmiotowej sprawie, jest równoznaczna
z postanowieniem o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Natomiast badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy nastąpi dopiero w toku postępowania prowadzonego przez wyznaczonego do jej załatwienia, Burmistrza C. Sąd nie podzielił zarzutu braku kompetencji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. do wznowienia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niewłaściwe przepisy kpa. Wskazał w tym względzie, że rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Rodzaje decyzji podejmowanych przez organ odwoławczy określono wyczerpująco w art. 138 § 1 i § 3 kpa. Z powyższego przepisu wynika, że przy rozpoznawaniu sprawy w drugiej instancji zasadą jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a jedynie wyjątkowo - wydanie decyzji kasacyjnej. Gdy okoliczności decydujące o wszczęciu postępowania wznowieniowego były wyjaśniane i ustalane, organ odwoławczy miał wręcz obowiązek wydania rozstrzygnięcia merytorycznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd uznał je w całości za nieuzasadnione.
Skargę kasacyjną od w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku, wywiodła spółka "[...]".
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1648/09, uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.
NSA za trafny uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sad podzielił pogląd doktryny, przedstawiony przez J. Borkowskiego w krytycznej glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3.6.1988 r., IV SA 316/88 (OSP z 1991 r. nr 7 - 8, poz. 177), wskazujący na zasadniczą różnicę między postępowaniem głównym (którego przedmiotem są interesy prawne lub obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego), a postępowaniem nadzwyczajnym zakończonym decyzją o odmowie wznowienia postępowania, w którym rozpatruje się interesy prawne i obowiązki wynikające z przepisów prawnych zawartych w kpa. NSA wskazał, że postępowanie kończące się decyzją o odmowie wznowienia postępowania jest zupełnie inną sprawą pod względem prawnym od postępowania głównego. Z tego względu w kpa ustanowiono szczególny przepis o właściwości organu do orzekania o wznowieniu postępowania bądź o odmowie jego wznowienia (art. 150 § 1 kpa). Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje tylko, w przypadku gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Przepisy kpa określające kompetencje organów w przedmiocie wznowienia postępowania nie uprawniają organu wyższego stopnia ani do odmowy wznowienia postępowania, ani do wydania decyzji we wznowionym postępowaniu. Skoro zatem zgodnie z art. 150 § 1 kpa wyłącznie właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał
w sprawie decyzję w ostatniej instancji, to tym organem w kontrolowanym postępowaniu jest Burmistrz S. Końcowo Sąd wyjaśnił, iż ustalenie, czy występują podstawy wznowienia postępowania wyliczone w art. 145 § 1 i art. 145a kpa, może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym wprost stanowi art. 149 § 2 kpa. Rozstrzygnięcie o wystąpieniu podstaw wznowienia postępowania w decyzji o odmowie wznowienia postępowania narusza art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa, w myśl których dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego, w razie gdy organ nie ustalił wystąpienia podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
i rozstrzygnął o kosztach postępowania. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd, powołując się na uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślił, że z art. 150 § 1 kpa wyłącznie właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje tylko, w razie gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie miało kompetencji do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza S., gdyż przepisy kpa dotyczące właściwości organów w przedmiocie wznowienia postępowania nie uprawniają organu wyższego stopnia ani do odmowy wznowienia postępowania, ani do wydania decyzji we wznowionym postępowaniu. Za nietrafne Sąd ten uznał natomiast zarzuty skargi odnoszące się do wyników ustaleń dotyczących przyczyn wznowienia, w tym również z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa i stwierdził, że ustalenie czy występują podstawy wznowienia postępowania nastąpić może wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego. Wobec tego uznał, że badanie przesłanek merytorycznych z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, na tym etapie postępowania było niedopuszczalne. Ustalenia w tym zakresie będą możliwe i konieczne dopiero po wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 2 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia 7 czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7,15,17 pkt 1, art. 23 § 3, art. 26 § 3, art. 125, 126,127 § 2, art. 144, 145 § 1, art. 148, art. 149 i 150 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w punkcie 1 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w punkcie 2 wyłączyło S.M., pełniącego funkcję Burmistrza S., od udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie, stwierdziło w punkcie 3 zaistnienie okoliczności powodujących niezdolność organu I instancji – Burmistrza S.– do załatwienia sprawy i wyznaczyło do jej załatwienia Burmistrza C. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że żądanie wznowienia postępowania zostało uzasadnione interesem prawnym skarżących, gdyż powołali się oni na potrzebę ochrony swojego życia i zdrowia, które to dobra mogą znajdować się w niebezpieczeństwie w związku z eksploatacją urządzeń do rozlewania gazu. Kolegium stwierdziło, że żądanie wznowienia postępowania złożone zostało w terminie określonym w art. 148 § 2 kpa, gdyż uznało, że bieg terminu należało liczyć od dnia, w którym T.P. doręczono odpis decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 11 października 1996 r., a od tego dnia do dnia wniesienia żądania wznowienia postępowania nie upłynął termin jednego miesiąca.
Organ podkreślił również, że od początku stoi na stanowisku, że na obecnym etapie sprawy nie ma podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., dlatego też Kolegium przyjęło, że podjęcie się przez Burmistrza S. samodzielnej oceny, czy decyzja została wydana na podstawie fałszywego dowodu, stanowiło niedopuszczalne przekroczenie właściwości organu administracji publicznej.
Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wziął pod uwagę osobiste zaangażowanie się Burmistrza S. w rozstrzygnięcie sprawy, a także zgłoszenie przez skarżących wniosku o zastosowanie art. 150 § 2 k.p.a., przewidzianego do stosowania w przypadkach gdy przyczyną wznowienia jest działalność organu administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję i stwierdził, że dalsze rozpoznawanie żądania wznowienia postępowania przez ten sam organ mogłoby wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego organu. Kolegium powołało się przy tym na art. 24 § 3 k.p.a. i wyjaśniło, że w przypadku uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności, powołany przepis stanowi podstawę do wyłączenia od udziału w postępowaniu. Zdaniem Kolegium, art. 26 § 3 k.p.a. przewiduje stosowanie przepisów regulujących skutki wyłączenia organu w przypadkach, w których w wyniku wyłączenia pracownika, organ ten utracił zdolność do załatwienia sprawy. Rozważając zaistnienie takich okoliczności w niniejszej sprawie oceniono, że mogą powstać wątpliwości, czy w sytuacji wytoczenia przez skarżących licznych argumentów podważających obiektywizm zachowań Burmistrza, jego urząd będzie w stanie zachować bezstronność. Możliwość powstania takich wątpliwości uzasadniła podjęcie przez organ II instancji rozstrzygnięcia o wyłączeniu od udziału w postępowaniu S.M. i przyjęcie, że organ I instancji stracił zdolność do dalszego załatwienia sprawy. Organ podkreślił, że osoba piastująca funkcję Burmistrza jest także pracownikiem organu administracji publicznej w rozumieniu przepisów k.p.a. o wyłączeniach, powinna więc zostać wyłączona od oceniania swoich własnych zachowań w niniejszej sprawie. W tej sytuacji Kolegium uznało, że nie ma pracownika organu, który mógłby udzielić upoważnienia któremuś z pozostałych pracowników organu do prowadzenia i załatwienia sprawy. W konsekwencji organ odwoławczy wyznaczył do załatwienia sprawy Burmistrza czarnej Białostockiej.
W skardze na powyższą decyzję spółka "[...]" wniosła o jej uchylenia i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 24 § 3 w zw. z art. 26 § 2 i 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na wyłączeniu S.M., pełniącego funkcję Burmistrza S. od udziału w postępowaniu jako pracownika, a tym samym błędne zastosowanie przepisów o wyłączeniu pracownika do organu administracji, w sytuacji gdy nie jest możliwe w odniesieniu do organu administracji publicznej zastosowania przesłanek dotyczących wyłączenia pracownika oraz naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez utożsamienie w zakresie wyłączenia, funkcji pracownika z funkcją organu, w przypadku gdy nie ma podstaw, aby te funkcje utożsamiać.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że rozróżnienie podstaw wyłącznie pracownika od sytuacji, w jakich następuje wyłączenie organu od załatwienia sprawy jest istotne nie tylko ze względu na przesłanki takiego wyłączenia, ale i konsekwencje dokonania takiego ustalenia. Podkreśliła, że art. 25 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. określa sytuacje, w których następuje wyłączenie organu administracji publicznej od załatwienia sprawy i zgodnie z tym przepisem organ podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych osób wymienionych w tym artykule. Każda zmiana czy przeniesienie kompetencji wymaga więc wyraźnej podstawy ustawowej, gdyż jest wyjątkiem od generalnej zasady nieprzenoszalności kompetencji. Wyłączenie organu od załatwienia sprawy z przyczyn nie wymienionych w art. 25 k.p.a., a następnie wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez inny organ, oznaczałoby wydanie decyzji administracyjnej
z naruszeniem norm właściwości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej odrzucenie w części dotyczącej wyłączenia osoby piastującej funkcję organu oraz o wyznaczeniu innego organu lub o oddalenie skargi podając, że argumentacja skargi oparta jest w znacznej mierze na uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. I OPS 13/09), w której Sąd zajmował się kwestią stosowania przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ dodał, że obiektywne i bezstronne rozpoznawanie sprawy jest elementem sprawiedliwego procesu. W rozpoznawaniu sprawy nie powinna więc uczestniczyć osoba, która mogłaby kierować się jakimikolwiek innymi motywami niż przewidziane przepisami prawa, regulującymi jej załatwienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga w części dotyczącej wyłączenia S.M., pełniącego funkcję Burmistrza S. od udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie i w zakresie stwierdzenia zaistnienia okoliczności powodujących niezdolność organu I instancji - Burmistrza S.– do załatwienia sprawy i wyznaczenia do jej załatwienia Burmistrza C. zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, iż Sąd administracyjny sprawuje kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej według kryterium legalności, tj. zgodności rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z przepisami prawa materialnego i procesowego, przy zastosowaniu których je wydano, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej jako p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne toczy się od 2008 r.,
a wydane w nim rozstrzygnięcie kończące było już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 20 października 2010 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1648/09, uchylił orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie sygn. akt. II SA/Bk 87/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W tym miejscu wskazać należy, iż wyrok kasacyjny II instancji powoduje określone konsekwencje dla dalszego postępowania w konkretnej sprawie. Zgodnie bowiem
z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy odstąpienie od wykładni dokonanej przez sąd II instancji jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 1117/05, Lex 238489). Również niedopuszczalne jest rozważanie na nowo kwestii, które już wcześniej przesądzono, a które nie były przedmiotem kontroli NSA.
Z uwagi na powyższe Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu związany był ustaleniami prawnymi i zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2010 r. Ustaleniami prawnymi wskazaniami w tym wyroku związane są również organy administracji publicznej ponownie orzekające w tej sprawie.
W uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie zaakcentował różnicę między postępowaniem głównym, którego przedmiotem są interesy prawne lub obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego, a postępowaniem nadzwyczajnym zakończonym decyzją o odmowie wznowienia postępowania, w którym rozpatruje się interesy prawne i obowiązki wynikające z przepisów prawnych zawartych
w k.p.a. Odmienność pod względem prawnym obu tych postępowań, ma tę konsekwencję, iż w k.p.a. ustanowiono szczególny przepis o właściwości organu do orzekania
o wznowieniu postępowania bądź o odmowie jego wznowienia. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. wyłącznie właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.
Powyższe stwierdzenie nie wyklucza zastosowania przepisów rozdziału 5 k.p.a., tj. wyłączenia pracownika bądź organu od udziału w postępowaniu, jednakże tylko
w sytuacjach wyraźnie wskazanych w ustawie i winno nastąpić postanowieniem.
Nie oceniając przesłanek, jakimi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję w części, która została uchylona, stwierdzić należy, że przy jej wydawaniu naruszono przepisy k.p.a., które to naruszenie mogłoby z kolei naruszyć przepisy o właściwości organu.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2009 r. (II OSK 1900/09) postanowienie wydane na podstawie art. 26 § 2 k.p.a. o wyznaczeniu przez organ wyższego stopnia do załatwienia sprawy innego podległego mu organu, nie jest żadnym z postanowień, o którym mowa w treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wynika z tego, że nie przysługuje od niego zażalenie, a także jako rozstrzygnięcie incydentalne wydawane w toku innego postępowania zmierzającego do rozstrzygnięcia wniosku strony, nie kończy postępowania w sprawie, jak i nie rozstrzyga jej co do istoty.
Zatem, kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd obowiązany jest uwzględnić również uchybienia w zastosowaniu przepisów prawa, jakich mógł się dopuścić organ przy wydawaniu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia.
Fakt, że postanowienie o wyłączeniu organu bądź pracownika nie jest zaskarżalne powoduje co do zasady jego odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jednakże w przedmiotowej sprawie organ naruszając procedurę dopuścił możliwość zaskarżenia orzeczenia o wyłączeniu organu w związku z czym wadliwe orzeczenie należało wyeliminować z obrotu prawnego.
W przedmiotowej sprawie orzeczenie w przedmiocie wyłączenia wydane zostało
w formie decyzji jako jeden z jej punktów. Decyzja zawierała ogólne pouczenie
o możliwości jej zaskarżenia (skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego).
Z możliwości tej skorzystała spółka składając skargę na powyższą decyzję. Zarzuty skargi sprowadziły się do podważenia przesłanek będących podstawą wyłączenia, jednakże w tej sytuacji procesowej skarga skutkowała zbadaniem całej decyzji. Zgodnie bowiem
z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego i jednocześnie może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień , niż te, które przytoczono.
Uznać zatem należy, że orzeczenie o wyłączeniu, podjęte na podstawie przepisów rozdziału 5 k.p.a., w formie decyzji z pouczeniem o możliwości zaskarżania (pkt 2), wydane zostało bez podstawy prawnej.
Wobec stwierdzonego naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2 i 3.
Badając legalność decyzji w pkt. 1, tj. w zakresie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. prawidłowo oceniło stan faktyczny sprawy i wydało odpowiednie i jasne zalecenia organowi I instancji co do dalszego postępowania. Prawidłowo Kolegium uznało, że żądanie wznowienia postępowania jest uzasadnione interesem prawnym skarżących opartym na potrzebie ochrony życia i zdrowia, a wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie przewidzianym w art. 148 § 2 k.p.a. i jest to dzień, w którym T.P. doręczono odpis decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 1996 r. Podobnie, Kolegium prawidłowo przyjęło, że ocenianie przez Burmistrza S. czy decyzja została wydana na podstawie fałszywego dowodu było niedopuszczalnym przekroczeniem właściwości organu administracji publicznej. Orzeczenie w tym zakresie znajduje oparcie w powołanych w decyzji przepisach prawa i jest też zgodne zapadłymi w sprawie orzeczeniami sądów.
Z tych względów w pozostałym zakresie skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 i art. 210 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło