II SA/Wa 1226/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung Sędziowie WSA Sławomir Fularski (spr.) Przemysław Szustakiewicz Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Pismem z dnia 5 lipca 2010 r. M.M. złożył wniosek do Ministra Obrony Narodowej o uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie ustalenia (przeliczenia) od dnia 1 lipca 2004 r. podstawy wymiaru emerytury wojskowej poprzez zastąpienie stawek uposażenia, przyjętych w decyzji ustalającej prawo do emerytury z dnia [...] marca 1996 r., stawką uposażenia zasadniczego należnego żołnierzowi zawodowemu w dniu 1 lipca 2004 r., zaszeregowanego do grupy [...], określonej na podstawie przepisów wykonawczych do przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.). Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...], działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej, jako k.p.a., przekazał powyższy wniosek według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w O. M.M. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w wyniku czego Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...]. Wskutek złożonej przez M.M. skargi na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1607/10 uchylił postanowienie organu z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...]. Powodem uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia był fakt, że organ dopuścił się naruszenia przepisów, tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., bowiem autorem zarówno pierwszego postanowienia, jak i postanowienia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy był działający z upoważnienia organu Sekretarz Stanu – C.P., nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Obrony Narodowej. Ponownie rozpoznając sprawę, Minister Obrony Narodowej, mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ, powołując się na art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, stwierdził, że sprawa wszczęta wnioskiem M.M. jest sprawą z zakresu ubezpieczenia społecznego, dlatego też nie podlega badaniu przez Ministra Obrony Narodowej. Właściwym do jej rozpatrzenia jest wojskowy organ emerytalny, tj. w przypadku wnioskodawcy - Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w O. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone M.M. w dniu [...] kwietnia 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie, M.M. wniósł o jego uchylenie oraz o stwierdzenie nieważności wymienionych przez niego decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O. z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 7 k.p.a. Nadto, skarżący wysunął szereg żądań dotyczących jego świadczenia emerytalnego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ wyjaśnił przy tym, że zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...], a jedynie w wyniku omyłki pisarskiej w rozstrzygnięciu wpisano o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, wydanego przez Ministra Obrony Narodowej, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności, tak z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd uznał, iż jest ono wadliwe z uwagi na rażące naruszenie w toku postępowania, zakończonego wydaniem tej decyzji przepisów k.p.a. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Obrony Narodowej z [...] marca 2011 r. Nr [...], którym to postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie tegoż organu z [...] sierpnia 2010 r. Nr [...]. Postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] było już przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zostało uchylone wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 1607/10. Wyrok ten jest prawomocny. Przedmiotowe postanowienie zostało więc wyeliminowane z obrotu prawnego ww. wyrokiem Sądu. W konsekwencji przyjąć należy, iż skoro w sentencji postanowienia z [...] marca 2011 r. organ orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] to jego orzeczenie dotyczy postanowienia usuniętego z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 1607/10 z dnia 21 stycznia 2011 r. Organ nie wydał bowiem nawet stosownego postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej dotyczącej zarówno daty, jak i numeru postanowienia, które utrzymał w mocy. Zauważyć zaś należy, że zaskarżone postanowienie weszło do obrotu prawnego już w dniu [...] kwietnia 2011 r., w tym bowiem dniu zostało doręczone skarżącemu. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 k.p.a lub innych przepisach. Określone w art. 156 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia to: 1. wydanie ich z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. wydanie ich bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3. dotyczą one sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4. zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5. były niewykonalne w dniu ich wydania i niewykonalność ma charakter trwały, 6. w razie jej wykonania wywołałyby czyn zagrożony karą, 7. zawierają wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy może zastosować następujące rozstrzygnięcia: utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję (postanowienie), albo uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję (postanowienie) umorzyć postępowanie pierwszej instancji albo umorzyć postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku może orzekać tylko i wyłącznie o mocy prawnej zaskarżonej decyzji (postanowienia). Zaskarżone postanowienie nie było przedmiotem wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, jego przedmiotem było postanowienie Ministra Obrony Narodowej z [...] lipca 2010 r. Nr [...]. Decyzja organu odwoławczego dotycząca decyzji, która nie była przedmiotem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 1987 r., sygn. akt IV SA 907/87, 17 września 1990 r., sygn. akt II SA 647/90. W przedmiotowej sprawie Minister Obrony Narodowej orzekł o postanowieniu, które we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym przez skarżącego nie było zaskarżone i zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Oznacza to, że stwierdzone uchybienie procesowe zakwalifikować należy jako rażące naruszenie prawa, określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pojęcie rażącego naruszenia prawa jest pojęciem nieostrym. W orzecznictwie podkreśla się, że rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne. Można więc mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji (postanowienia) z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wskazane w sprawie niniejszej uchybienie proceduralne, polegające na rozstrzygnięciu przez organ o postanowieniu, które zostało w całości wyrokiem Sądu uchylone, a więc usunięte z obrotu prawnego, jest rażącym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Wobec stwierdzonego w sprawie niniejszej rażącego naruszenia prawa, którym dotknięte jest zaskarżone postanowienie, Sąd nie mógł odnieść się do argumentacji stron w pozostałym zakresie i nie mógł poddać niniejszej sprawy ocenie merytorycznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zakresie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.