II SA/Wa 1225/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung Sędziowie WSA Sławomir Fularski (spr.) Przemysław Szustakiewicz Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Wnioskiem z dnia 18 marca 2010 r. skarżący M.M. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie waloryzacji emerytury wojskowej. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...], działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej, jako k.p.a., przekazał powyższy wniosek według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w O. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...], mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Wskutek złożonej przez M.M. skargi na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1217/10 uchylił postanowienie organu z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...]. Powodem uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia był fakt, że organ dopuścił się naruszenia przepisów, tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., bowiem autorem zarówno pierwszego postanowienia, jak i postanowienia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy był działający z upoważnienia organu Sekretarz Stanu – C.P., nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Obrony Narodowej. Ponownie rozpoznając sprawę, Minister Obrony Narodowej, mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...]. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone M.M. w dniu [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że wniosek M.M. z dnia 18 marca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie waloryzacji emerytury wojskowej winien być rozpatrywany przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O., albowiem jest to sprawa z zakresu ubezpieczenia społecznego i nie podlega merytorycznemu badaniu przez Ministra Obrony Narodowej, który nie jest organem właściwym w tym zakresie. Pismem z dnia 2 maja 2011 r. M.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie i unieważnienie zaskarżonego postanowienia, stwierdzenie w całości nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O., wydanych po 1 stycznia 1999 r. oraz potwierdzenie o właściwości Ministra Obrony Narodowej do stwierdzenia nieważności czynności prawnych podejmowanych przez wojskowy organ emerytalny. W uzasadnieniu skargi rozwinął swoje żądania dotyczące jego świadczenia emerytalnego, wskazał nadto, że treść zaskarżonego postanowienia i uzasadnienia jest analogiczna z postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. dotyczącego innej sprawy, która toczyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1607/10 i zakończyła wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r. M.M. podniósł, że organ nie dokonał stosownego sprostowania, mimo złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 5 kwietnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Organ wyjaśnił dodatkowo, że najprawdopodobniej pracownik, który był wykonawcą zaskarżonego postanowienia, na etapie przygotowania do jego wysyłki, źle skompletował jego strony, doszło bowiem do zamiany części stron z drugim jednocześnie przesyłanym skarżącemu postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. o Nr [...]. W związku z tym, pismem z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych MON wyjaśnił skarżącemu powyższą pomyłkę i przesłał mu prawidłowo skompletowane postanowienie Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, wydanego przez Ministra Obrony Narodowej, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd uznał, iż jest ono wadliwe z uwagi na rażące naruszenie w toku postępowania, zakończonego wydaniem tego orzeczenia przepisów k.p.a. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Obrony Narodowej z [...] marca 2011 r. Nr [...], którym to postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie tegoż organu z [...] czerwca 2010 r. Nr [...]. Postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] było już przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zostało uchylone wyrokiem z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 1217/10. Wyrok ten jest prawomocny. Przedmiotowe postanowienie zostało więc wyeliminowane z obrotu prawnego ww. wyrokiem Sądu. W konsekwencji przyjąć należy, iż skoro w sentencji postanowienia z [...] marca 2011 r. organ orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...], to jego orzeczenie dotyczy postanowienia usuniętego z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 1217/10 z dnia 2 lutego 2011 r. Organ nie wydał bowiem nawet stosownego postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej dotyczącej zarówno daty, jak i numeru postanowienia, które utrzymał w mocy. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. przesłał jedynie skarżącemu prawidłowo "skompletowane" postanowienie. Zauważyć jednak należy, że zaskarżone postanowienie weszło do obrotu prawnego już w dniu [...] kwietnia 2011 r., w tym bowiem dniu zostało doręczone skarżącemu. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 k.p.a lub innych przepisach. Określone w art. 156 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia to: 1. wydanie ich z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. wydanie ich bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3. dotyczą one sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4. zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5. były niewykonalne w dniu ich wydania i niewykonalność ma charakter trwały, 6. w razie jej wykonania wywołałyby czyn zagrożony karą, 7. zawierają wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy może zastosować następujące rozstrzygnięcia: utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję (postanowienie), albo uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję (postanowienie) umorzyć postępowanie pierwszej instancji albo umorzyć postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku może orzekać tylko i wyłącznie o mocy prawnej zaskarżonej decyzji (postanowienia). Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie było przedmiotem wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, jego przedmiotem było postanowienie Ministra Obrony Narodowej z [...] kwietnia 2010 r. Nr [...]. Decyzja organu odwoławczego dotycząca decyzji, która nie była przedmiotem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 1987 r., sygn. akt IV SA 907/87, 17 września 1990 r., sygn. akt II SA 647/90. W przedmiotowej sprawie Minister Obrony Narodowej orzekł o postanowieniu, które we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym przez skarżącego nie było zaskarżone i zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Oznacza to, że stwierdzone uchybienie procesowe zakwalifikować należy jako rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pojęcie rażącego naruszenia prawa jest pojęciem nieostrym. W orzecznictwie podkreśla się, że rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne. Można więc mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji (postanowienia) z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wskazane w sprawie niniejszej uchybienie proceduralne, polegające na rozstrzygnięciu przez organ o postanowieniu, które zostało w całości wyrokiem Sądu uchylone a więc usunięte z obrotu prawnego, jest rażącym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Wobec stwierdzonego w sprawie niniejszej rażącego naruszenia prawa, którym dotknięte jest zaskarżone postanowienie, Sąd nie mógł odnieść się do argumentacji stron w pozostałym zakresie i nie mógł poddać niniejszej sprawy ocenie merytorycznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zakresie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.