II SA/Wa 1336/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-17
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Jacek Fronczyk, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Obrony Narodowej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych, uznając, że J. B. nie złożył odwołania od tej decyzji, podczas gdy Sąd Okręgowy przekazał Ministrowi do rozpoznania odwołanie obejmujące obie decyzje Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego?Ratio decidendi
Minister Obrony Narodowej nieprawidłowo umorzył postępowanie, błędnie uznając, że J. B. nie złożył odwołania od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych. Odwołanie J. B. obejmowało obie decyzje Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, co zostało potwierdzone przez Sąd Okręgowy, który przekazał sprawę Ministrowi do rozpoznania. W przypadku wątpliwości co do treści odwołania, Minister powinien był wezwać stronę do jego uzupełnienia, a nie umarzać postępowanie.Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych emerytury wojskowej i ponowne ustalenie jej wysokości. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego odmówił stwierdzenia nieważności i ponownego ustalenia świadczenia. J. B. odwołał się od obu decyzji do Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji o odmowie ponownego ustalenia świadczenia, a odwołanie od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności przekazał do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej. Minister Obrony Narodowej umorzył postępowanie, uznając, że J. B. nie złożył odwołania od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności. J. B. zaskarżył decyzję Ministra do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Monika Michnik-Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji waloryzacyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., w związku z prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]), dotyczącego przekazania do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej odwołania J. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej wydanych po 1 stycznia 1999 r., postanowił umorzyć postępowanie w sprawie rozpoznania odwołania J. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
J. B. złożył wniosek do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W., domagając się:
← stwierdzenia na podstawie art. 156 k.p.a. nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych przez wojskowy organ emerytalny po 1 stycznia 1999 r., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, poprzez bezzasadne zastosowanie waloryzacji emerytury w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
← ponownego ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych wypłacanych przez wojskowy organ emerytalny po 1 stycznia 1999 r.;
← wypłacenia wraz z odsetkami kwot wynikających z różnicy między świadczeniami należnymi a wypłacanymi na podstawie decyzji waloryzacyjnych od 1 stycznia 1999 r.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. w dniu [...] stycznia 2009 r. wydał dwie decyzje. W jednej odmówił ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego i wypłaty odsetek, natomiast drugą, odmówił wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.
W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji organ, powołując się na treść art. 32 ust. 2 wojskowej ustawy emerytalnej wskazał, iż przepis ten stanowi samodzielną podstawę prawną do unieważnienia przez organ decyzji z urzędu. Weryfikacja decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. nie prowadzi jednak do ustalenia podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Tym samym brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności tych decyzji z urzędu. Przyjęty sposób waloryzacji świadczenia emerytalnego jest bowiem właściwy, a zatem nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, które jest przesłanką do zastosowania art. 156 k.p.a. i nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności tych decyzji z urzędu.
Zgodnie z zawartym w powyższych decyzjach pouczeniem, J. B. odwołał się od nich do Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych.
W odwołaniu zarzucił organowi naruszenie norm prawa materialnego, tj.:
← art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w jego brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 1999 r., a tym samym uznanie, iż zasady waloryzacji wojskowej emerytury w nim określone znajdują zastosowanie także w stosunku do osób, które pobierały emeryturę po dniu 1 stycznia 1999 r. pomimo braku wyraźnego zapisu ustawowego w tym przedmiocie;
← niewłaściwą wykładnię art. 159 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w jego brzmieniu na dzień 1 stycznia 1999 r., polegającą na przyjęciu, iż wprowadzona na jego podstawie pośrednio zmiana zasad waloryzacji emerytur mundurowych obejmuje także te osoby, które pobierały emeryturę mundurową po dniu 1 stycznia 1999 r.
W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że podstawowe znaczenie dla uznania zasadności jego wniosków ma art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż przepis ten jednoznacznie stwierdza, że ustawa dotyczy funkcjonariuszy, którzy w dniu jej wejścia w życie pozostawali w służbie. Nie dotyczy tym samym byłych "funkcjonariuszy" będących już na emeryturze.
Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]), po rozpoznaniu sprawy z odwołania J. B. od decyzji Dyrektora WBE w W. o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego i wypłaty odsetek oraz o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.:
1. odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego i wypłaty odsetek oddalił;
2. odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. przekazał Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania.
Minister Obrony Narodowej, będąc związany rozstrzygnięciem zawartym w pkt 2 wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., w związku z prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych, dotyczącego przekazania do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej odwołania J. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r., postanowił umorzyć postępowanie w sprawie rozpoznania odwołania J. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Minister Obrony Narodowej związany jest pkt 2 wyroku i zobligowany jest do rozpatrzenia sprawy odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Z uwagi, że zainteresowany nie złożył odwołania od wskazanej decyzji, organ nie miał możliwości wykonania pkt 2 powołanego wyżej wyroku prawomocnego wyroku. W ocenie organu, powyższy wyrok jest niewykonalny, a próby jego ewentualnego wykonania spowodowałyby wydanie przez Ministra Obrony Narodowej decyzji dotkniętej wadą nieważności, ponieważ z akt sprawy wynika, że zainteresowany złożył odwołanie wyłącznie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego i wypłaty odsetek, natomiast nie złożył odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Zatem postępowanie w sprawie odwołania zainteresowanego od wskazanej wyżej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności, które nakazał w powołanym wyroku Sąd Okręgowy jest bezprzedmiotowe, ponieważ zainteresowany takiego odwołania nie złożył.
Dalej organ wskazał, że Minister Obrony Narodowej nie jest organem odwoławczym w sprawach ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, od decyzji wojskowego organu rentowego zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, zatem odwołanie takie przysługuje do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniósł o uchylenie dwóch decyzji. Zarzucił, że Minister Obrony Narodowej nie wykonał postanowienia sądu. Sąd Okręgowy rozpoznając sprawę, uznał że zostało złożone wymagane odwołanie i organ nie dokonał analizy przesłanek wskazanych w odwołaniu.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga J. B. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Minister Obrony Narodowej przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż związany jest prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]), przekazującym do rozpoznania odwołanie J. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że J. B. nie złożył odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r., ponieważ złożone przez J. B. odwołanie zawiera jednocześnie odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego i wypłaty odsetek, a także odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Takiej właśnie oceny dokonał Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych, przekazując odwołanie Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania i tym przekazaniem związał organ – Ministra Obrony Narodowej.
Jeżeli Minister Obrony Narodowej miał wątpliwości co do treści odwołania (podania), to powinien w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać skarżącego – J. B. do uzupełnienia tych braków, przez złożenie wyjaśnienia.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ – Minister Obrony Narodowej winien te okoliczności wyjaśnić i wydać stosowne rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło