II GSK 124/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Po 856/12 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. L. na uchwałę Rady Izby Komorniczej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną I Objętym skargą kasacyjną postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił skargę M. L. na uchwałę Rady Izby Komorniczej w P. z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Zaskarżoną uchwałą Rada Izby Komorniczej, w oparciu o art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz.1376 ze zm., dalej: ustawa o komornikach sądowych) wystąpiła do Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu. Wnosząc skargę na tę uchwałę skarżący, powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) domagał się jej uchylenia. Uzasadniając żądanie podniósł, że uchwała dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa gdyż zmienia znacząco status komornika i w efekcie rodzi związane z tym uprawnienia i obowiązki w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej. Sąd I instancji odrzucając skargę wskazał w pierwszej kolejności na treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 1152/05 dotyczącego dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę wydaną na podstawie art. 74 ustawy o komornikach sądowych. Stwierdził, że uchwała Rady Izby Komorniczej w P. z dnia [...] czerwca 2012 r., nie spełniała przesłanki z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem nie została skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu akt lub podejmującego czynność jak również nie dotyczyła uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd I instancji podkreślił również, że uchwała rady izby komorniczej formułująca wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec komornika stanowi akt wewnętrzny, podjęty w ramach działania danej korporacji zawodowej. Ponadto uchwała tego rodzaju nie ma bezpośredniego przełożenia na sferę stosunków prawnych komornika, nie powoduje, bowiem automatycznie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Reasumując, Sąd I instancji uznał, że zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądów administracyjnych w trybie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W podstawie prawnej Sąd I instancji podał art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. II Skargą kasacyjną M. L. zaskarżył postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że uchwała rady izby komorniczej w przedmiocie złożenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nie jest aktem lub czynnością podlegającą kognicji sądów administracyjnych tym samym skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu. Podnosząc ten zarzut kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że z analizy przepisów art. 74 ust. 1 i ust 2 oraz art. 75 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych, określających podmioty uprawnione do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, wynika, iż uchwała, w oparciu o którą rada izby komorniczej podejmuje decyzje o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do komornika jest czynnością lub aktem podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Uchwała organu samorządu komorniczego jest, zdaniem skarżącego, czynnością z zakresu administracji publicznej, albowiem mieści się ona w ramach zadań publicznych realizowanych przez ten organ, co wynika z treści art. 93 ust. 1 ustawy o komornika sądowych. Wobec tego uchwała organu samorządu w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego spełnia przesłanki do uznania jej za akt podlegający skardze do sądu administracyjnego, a tym samym Sąd I instancji błędnie uznał, iż zaskarżona uchwała nie podlega jego kognicji i kwalifikowała się do odrzucenia. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Rozpoznając zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej, skierowany przeciwko objętemu nią postanowieniu, a dotyczącego możliwości wniesienia w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skargi na uchwałę rady izby komorniczej w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, wskazać należy, iż problem ten był już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 1152/05, powołanym również przez Sąd I instancji w ramach wywodów merytorycznych zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że uchwała rady izby komorniczej podjęta na podstawie art. 74 ustawy o komornikach sądowych, której przedmiotem jest wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko komornikowi nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający tę sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w tym postanowieniu. Skoro, akt lub czynność, o której mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. musi mieć charakter zewnętrzny, a takiego charakteru uchwała wydana na podstawie art. 74 ustawy o komornikach sądowych, w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, jako akt wewnętrzny podjęty w ramach działania danej korporacji zawodowej nie posiada, to już sama ta okoliczność wyłącza możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Jak wskazano w postanowieniu z 16 grudnia 2005 r., "uchwały rady izby komorniczej, zawierające wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec komornika wynika ze sprawowania funkcji nadzorczych. Komornik między innymi w zakresie przestrzegania powagi i godności zawodu jest podporządkowany radzie izby komorniczej, a akty podejmowane wobec niego w ramach wykonywania funkcji nadzorczych nie mają charakteru zewnętrznego. Są one wydawane w ramach działania organów danej korporacji zawodowej i dotyczą tylko jej członków.". Również brak możliwości powiązania uchwały rady izby komorniczej z przesłanką dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z uwagi na brak możliwości przełożenia jej na sferę stosunków prawnych komornika, którego uchwała dotyczy, powoduje niemożność zastosowania art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jako podstawy żądania kontroli sądowoadministracyjnej takiej uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym postanowieniu stwierdził, bowiem, że uchwała nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Niezrozumiałe jest stanowisko autora skargi kasacyjnej odnośnie władczego charakteru uchwały, jako aktu podjętego w sprawie indywidualnej, a opartego na treści orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SO/Wa 18/11. W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, że "Orzeczenia dyscyplinarne sądów łowieckich nie są decyzjami administracyjnymi, postanowieniami ani aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 4 p.p.s.a. Brak jest regulacji szczególnej, która dopuszczałaby możliwość zaskarżenia tych orzeczeń do sądów administracyjnych.". Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega jakiegokolwiek powiązania tego orzeczenia z niniejszą sprawą, które wskazywałoby na możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na działania organów samorządów zawodowych danej korporacji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.