I OSK 207/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt IV SAB/Wa 160/11 umarzające postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt IV SAB/Wa 160/11 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi (...)Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 28 lipca 2010 r. o sporządzenie dwóch odpisów decyzji Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2002 r. i zaopatrzenie ich w klauzulę ostateczności oraz wniosku skarżącego z dnia 25 stycznia 2011 r. o uwierzytelnienie kopii decyzji Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2002 r. i zaopatrzenie uwierzytelnionego odpisu tej decyzji w klauzulę ostateczności umożliwiającą wpis do księgi wieczystej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 30 listopada 2011 r. (...)Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie wniosła skargę na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 28 lipca 2010 r. oraz wniosku skarżącego z dnia 25 stycznia 2011 r., która wpłynęła do organu w dniu 3 czerwca 2011 r. W dniu 2 czerwca 2011 r. Minister Gospodarki wydał dwa postanowienia rozpatrujące odmownie wnioski skarżącego, które zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 czerwca 2011 r. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowoadministracyjne oraz zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. (...)Sp. z o. o. z siedzibą w Krakowie, będąc reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 9 sierpnia 2011r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 2071/11 uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że w jego uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominął rozważania odnoszące się do wyczerpania środków zaskarżenia przewidzianych w K.p.a. Sąd pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy strona wniosła stosowny środek zaskarżenia skutkujący wyczerpaniem postępowania administracyjnego. Ustalenie powyższego, jak również terminu, w jakim poszczególne czynności na drodze administracyjnoprawnej miały miejsce, decyduje o skutecznym wniesieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany, na podstawie art. 190 P.p.s.a., stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 23 listopada 2011 r., że zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skoro skarżący nie jest żadnym z tych podmiotów, to przed wniesieniem skargi obowiązany był do wyczerpania środków zaskarżenia. Sąd uznał, że pismo skarżącego datowane na 25 maja 2011 r. (nadane w urzędzie pocztowym w 26 maja 2011 r.) stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności w rozpatrzeniu wniosków skarżącego z dnia 28 lipca 2010 r. i z dnia 25 stycznia 2011 r. W świetle tych ustaleń stanowisko organu zaprezentowane w skardze kasacyjnej, że skarga jest przedwczesna, jest niesłuszne, bowiem nadanie skargi w dniu 30 maja 2011 r., czyli cztery dni po nadaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czyni skargi przedwczesną. Żaden przepis nie ustanawia terminu do wniesienia skargi w takiej sytuacji. Przepisem takim nie jest art. 53 § 2 P.p.s.a., gdyż odsyła do art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a., które nie dotyczą terminu do wniesienia skargi na bezczynność, lecz na akty. Nawet gdyby uznać za zasadne stanowisko, którego Sąd nie podzielił, że art. 53 § 2 P.p.s.a. określa termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, to i tak skarga byłaby wniesiona w terminie, gdyż w przypadku braku odpowiedzi organu na wezwanie skargę można wnieść w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, tj. do dnia 25 lipca 2011 r. zaś skargę wniesiono już w dniu 30 maja 2011 r. Nie ma również znaczenia, że pisma zawierające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skargę są datowane na ten sam dzień (25 maja 2011 r.), gdyż zarówno art. 57 § 5 K.p.a., jak i art. 83 § 3 P.p.s.a. dzień wniesienia pisma wiążą z datą jego nadania w urzędzie pocztowym, a nie z datą widniejącą na piśmie. Z tych względów Sąd uznał skargę za dopuszczalną. W dalszych rozważaniach Sąd stwierdził, że postępowanie sądowoadministracyjne, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 i art. 161 § 2 P.p.s.a. podlega jednak umorzeniu, bowiem wydanie przez organ postanowień z dnia 2 czerwca 2011 r., doręczonych pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 czerwca 2011 r., wypełnia dyspozycję art. 54 § 3 P.p.s.a. i czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym. Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Minister Gospodarki zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 i art. 161 § 2 oraz art. 58 § 1 pkt 6 i § 2 w związku z art. 52 § 1, 2 i 3 P.p.s.a. i art. 37 § 1 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania sądowadministracyjnego z uwagi na przyjęcie, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia, będące warunkiem wniesienia skargi na bezczynność należy rozumieć sytuację, w której złożono wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bez względu na to, czy w dacie wniesienia skargi upłynął okres, który umożliwiłby organowi jego rozpoznanie, podczas gdy złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność była przedwczesna, gdyż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 25 maja 2011 r. nie mogło być uznane za skuteczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie bezczynności z uwagi na to, że do dnia wniesienia skargi nie upłynął okres umożliwiający organowi rozpoznanie tego środka zaskarżenia, dlatego też w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi. Wskazując na ten zarzut Minister Gospodarki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i odrzucenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania musi uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Natomiast wydanie przez organ administracji decyzji (postanowienia) w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi nawet wówczas, gdy taka decyzja (postanowienie) podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. W takim przypadku, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd powinien umorzyć postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność jako bezprzedmiotowe. (vide: J.P.Tarno Komentarz do ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 317-318). Skoro zatem w przedmiotowej sprawie Minister Gospodarki rozpoznał wnioski skarżącego z dnia 28 lipca 2010 r. i z dnia 25 stycznia 2011 r. wydając w tym przedmiocie odmowne postanowienia datowane na dzień 2 czerwca 2011 r. to postępowanie w sprawie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe, a Sąd pierwszej instancji zasadnie je umorzył. W dacie składania skargi do Sądu, tj. w dniu 30 maja 2011 r. organ był bezczynny, ale przestał nim być w dniu 2 czerwca 2011 r. Niezasadny jest pogląd zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, uznający za wadliwe stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż skarga na bezczynność była skuteczna z uwagi na sam fakt wystąpienia przez skarżącego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Warunek zawarty w art. 52 § 1 P.p.s.a., tj. wyczerpanie środków zaskarżenia, rozumiany powinien być w postępowaniu ze skargi na bezczynność jako złożenie środka prawnego w postaci zażalenia przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., a w przypadku bezczynności ministra – w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Warunek wyczerpania środków zaskarżenia będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono wyżej wymieniony środek prawny. Powołany przepis skutek wniesionego środka zaskarżenia wiąże bowiem jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia, a nie z jego rozpatrzeniem przez organ. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 i art. 161 § 2 P.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 i § 2 w zw. z art. 52 § 1, 2 i 3 P.p.s.a. i art. 37 § 1 K.p.a. należy uznać za nieuzasadniony. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.