I SA/Ol 656/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-11-23
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek gruntu przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako działalność gospodarcza?Ratio decidendi
Sprzedaż działek gruntu przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej i dokonuje czynności mieszczących się w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Organ podatkowy błędnie uznał, że sprzedaż ta podlega VAT, nie uwzględniając wytycznych Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczących kryteriów rozróżniających zwykłe wykonywanie prawa własności od działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Wnioskodawca nabył w 1991 r. nieruchomość rolną, która była wykorzystywana rolniczo przez kilka lat, a następnie zaprzestano uprawy. Działka została podzielona na mniejsze działki, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczono pod zabudowę jednorodzinną. Wnioskodawca sprzedał jedną z działek i zarejestrował się jako podatnik VAT. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, a sprzedaż działek miała charakter zbycia majątku prywatnego. Organ podatkowy wydał interpretację indywidualną, w której uznał, że sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT, co wnioskodawca zakwestionował.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej i określił, że interpretacja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Protokolant pomocnik sekretarza Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 23 listopada 2011r. sprawy ze skargi A. W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej – działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku
W dniu 5 lutego 2010 r. A. W. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości gruntowych oraz ewentualnego zwrotu nadpłaty podatku. Powyższy wniosek został uzupełniony w dniu 21 kwietnia 2010 r.
Opisując w związku z zapytaniem stan faktyczny i zdarzenie przyszłe, wnioskodawca wskazał, że w dniu 24 kwietnia 1991 r. aktem notarialnym nabyto nieruchomość rolną o powierzchni 2 ha 400 m2, oznaczoną numerem ewidencyjnym "[...]". Powyższa działka została nabyta w ½ udziału przez wnioskodawcę wraz żoną oraz w ½ udziału przez jego syna wraz z żoną, w celu stworzenia na niej rodzinnego gospodarstwa rolnego (chów indyków). Przez pierwsze trzy lata po zakupie grunty były wykorzystywane rolniczo. Następnie, w związku ze słabą jakością gleby, zaniechano uprawy. Od tego momentu nie są one wykorzystywane w żaden sposób. Wnioskodawca podał, że w dniu 25 września 2003 r. działka nr "[...]" została podzielona na trzynaście działek rolnych, natomiast w dniu 6 października 2006 r., na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości L., Gmina "[...]" - zatwierdzonego uchwałą rady gminy - działki położone w tym obrębie przeznaczone zostały pod zabudowę jednorodzinną, a w części pod ulicę. W dniu 12 grudnia 2006 r. wnioskodawca sprzedał wraz z pozostałymi współwłaścicielami działkę niezabudowaną o powierzchni 1.597 m2, położoną w tej miejscowości, za cenę 78.000 zł (w tym 22% VAT). Oprócz podziału gruntu nie dokonano innych czynności zmierzających do przygotowania gruntu do sprzedaży. Sprzedana działka była oferowana jako działka pod zabudowę jednorodzinną. W ten sam sposób będą oferowane następne działki. W związku ze sprzedażą działki wnioskodawca zarejestrował się jako podatnik VAT (po ustnej konsultacji z urzędnikiem właściwego urzędu skarbowego). Wnioskodawca wskazał, że jest emerytem i nie prowadzi działalności gospodarczej, a grunty których jest współwłaścicielem, nigdy nie były przez niego oraz pozostałych współwłaścicieli, wykorzystywane w takiej działalności, bowiem są majątkiem osobistym. W przeszłości, wnioskodawca oprócz działki nr "[...]", nabył dwie nieruchomości gruntowe - działkę rekreacyjną, udział w działce, na której posadowiony jest dom, w którym mieszka i posiada je do dziś. Wnioskodawca w przyszłości planuje sprzedaż działek w miarę potrzeb osobistych.
Wnioskodawca zadał pytania:
Czy słusznie zapłacił podatek od towarów i usług od sprzedaży gruntu? Czy może otrzymać zwrot niesłusznie naliczonego podatku od towarów i usług od
sprzedaży gruntu w 2006 r.? Czy może zostać zwolniony z zapłaty podatku od towarów i usług w przyszłości w związku ze sprzedażą kolejnej działki?
Zdaniem wnioskodawcy, w świetle orzeczeń sądowych, osoby fizyczne, które sprzedają działki, a nie prowadzą działalności gospodarczej nie powinny płacić podatku od towarów i usług. W ocenie wnioskodawcy sprzedaż działki była równoznaczna z wyzbywaniem się majątku prywatnego, od którego bezzasadnie zapłacił podatek. Powinien otrzymać zwrot niesłusznie zapłaconego podatku, a w przyszłości zostać zwolniony od zapłaty podatku w związku ze sprzedażą działki, ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej, co w świetle obowiązującego prawa oznacza, że nie jest "płatnikiem" VAT.
W dniu 4 maja 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną znak "[...]", uznając stanowisko podatnika przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ powołał treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej powoływana jako ustawa o VAT . Wskazując natomiast na brzmienie art. 15 ust. 1 w/w ustawy, podniósł, że podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył ponadto definicję towaru i działalności rolniczej z art. 2 pkt 6 i 15 ustawy o VAT oraz definicję nadpłaty zawartą w art. 72 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. DZ.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej powoływana jako O.p. Zdaniem organu analiza przepisów art. 41 ust.1 i ust.13, art. 43 ust.1 pkt 9 i art. 96 ust.1 ustawy o VAT prowadzi do wniosku, iż dostawę (sprzedaż) działek, powstałych w wyniku podziału nieruchomości rolnej, służącej do wykonywania uprzednio działalności rolniczej należy traktować jako dostawę towaru, która w oparciu o regulację zawartą w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Organ odwołał się również do definicji gospodarstwa rolnego zawartej w art. 553 oraz definicji przedsiębiorstwa zawartej w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Według organu, unormowania te wskazują, że gospodarstwo rolne spełnia określone w Kodeksie cywilnym wymogi właściwe dla przedsiębiorstwa i stanowi analogiczną do przedsiębiorstwa jednostkę organizacyjną, w ramach której prowadzona jest działalność gospodarcza. Organ wskazał również, że w świetle definicji zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, rolnicy traktowani są na tych samych zasadach co handlowcy, producenci, czy usługodawcy. Działalność prowadzona przez rolników mieści się w pojęciu działalności gospodarczej, a grunty te, jako wykorzystywane w działalności rolniczej (działalności uznanej za działalność gospodarczą na gruncie ustawy o VAT) należy uznać za związane z tą działalnością. W ocenie organu majątkiem osobistym są tylko te grunty, które podatnik posiada i wykorzystuje na potrzeby osobiste, a nie te, które użytkuje w ramach działalności gospodarczej - działalności rolniczej. W efekcie sprzedaż gruntów wykorzystywanych do działalności rolniczej należy traktować jak sprzedaż części środków produkcji.
W ocenie organu za uzasadnioną należy uznać zapłatę przez wnioskodawcę podatku od towarów i usług oraz rejestrację dla potrzeb tego podatku, dokonane w związku ze sprzedażą wskazanej we wniosku działki o powierzchni 0,1597 ha. Uzyskanie statusu podatnika tego podatku z ww. tytułu, zobowiązuje wnioskodawcę do opodatkowania każdej kolejnej sprzedaży gruntu, która będzie miała miejsce w przyszłości, jeżeli będzie dotyczyła gruntu o takim samym charakterze, jak zbyty. Tym samym brak jest podstaw prawnych, aby wnioskodawca mógł zasadnie domagać się zwrotu nadpłaty z tytułu sprzedaży przedmiotowej działki. Zdaniem organu zarówno sprzedaż działki wskazanej we wniosku, jak również potencjalna sprzedaż przez wnioskodawcę kolejnej działki (działek) w przyszłości,
podlegała (będzie podlegać) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według określonej stawki podstawowej, gdyż zwolniona od podatku jest jedynie dostawa terenów niezabudowanych innych niż budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę (art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy).
Nie zgadzając się z powyższą interpretacją, wnioskodawca pismem z dnia 24 maja 2010 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem wnioskodawcy w zaskarżonej interpretacji dokonano błędnej wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz nie uwzględniono licznego orzecznictwa sądowego zapadłego w przedmiotowym zakresie. Podkreślił, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a dokonał jedynie zbycia części majątku osobistego na skutek zaistniałych potrzeb życiowych.
W udzielonej w dniu 10 czerwca 2010 r. odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji.
Na powyższą interpretację indywidualną strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów :
- prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, poprzez błędne zastosowanie w przedstawionym stanie faktycznym oraz poprzez uznanie, że sprzedaż "ziemi" należącej do majątku następuje w ramach działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
- prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 14h w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 155 oraz art. 169 § 1 O.p.,
Strona skarżąca wskazała, iż kwestię opodatkowania sprzedaży działek budowlanych powstałych w wyniku przekształcenia z różnych przyczyn gruntów rolnych, "ustabilizował" wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07. Skarżący podkreślił, że aby dowieść, iż działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, należało ustalić, czy prowadzi działalność i czy ta działalność ma formę stałą, zawodową, zorganizowaną. Warunkiem koniecznym uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika VAT jest ustalenia, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub osoba wykonująca wolny zawód. Końcowo zaznaczył, iż nabyta nieruchomość stanowiąca majątek prywatny, została uszczuplona poprzez sprzedaż jednej działki ze względu na osobiste, rodzinne potrzeby finansowe.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 12 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zawiesił – na zgodny wniosek stron - postępowanie sądowe w sprawie w związku z oczekiwaniem na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie pytań prejudycjalnych Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt I FSK 2039/08 i I FSK 2134/08. W dniu 15 września 2011 r. TSUE wydał orzeczenie w połączonych sprawach o sygn. akt C – 180/10 i C – 181/10 w przedmiocie w/w pytań prejudycjalnych, w związku z czym postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. – na wniosek skarżącego -podjęto postępowanie w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej jako ustawa p.p.s.a., kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 O.p.).
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zasadniczego przedmiotu sporu, jakim w niniejszej sprawie jest kwestia uznania, czy strona skarżąca, dokonując sprzedaży działek gruntu działała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, wskazać należy, że zgodnie z przyjętą przez prawodawcę konstrukcją, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają tylko te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania. Innymi słowy musi zaistnieć czynność określona przez ustawę jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika. W myśl art. 15 ustawy o VAT podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (ust. 1), która obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (ust. 2).
Kwestia uznania za podatników podatku od towarów i usług osób fizycznych, dokonujących sprzedaży nieruchomości – terenów budowlanych i przeznaczonych pod zabudowę, była kwestią sporną między tymi osobami, a organami podatkowymi od momentu wejścia w życie ustawy o VAT, w związku z rozszerzeniem, w stosunku do poprzedniego stanu prawnego, pojęcia towarów o "grunty" (art.2 pkt 6). Wobec tego, że ustawa o VAT, w momencie wejścia w życie, stanowiła implementację VI Dyrektywy, pojawiły się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wywodzone między innymi z przepisów Dyrektywy, wątpliwości co do kryteriów podmiotowych obowiązku podatkowego w zakresie dostaw gruntów. Wynikały one z analizy treści art. 15 ustawy o VAT zawierającego funkcjonalną definicję podatnika, jako osoby prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą.
Powstałe w procesie wykładni art.15 ust.2 ustawy o VAT wątpliwości stanowiły podstawę skierowania przez Naczelny Sąd Administracyjny pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
W wyroku z dnia 15 września 2011r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dokonał analizy przepisów prawa europejskiego t.j. VI Dyrektywy oraz Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U L347 s.1 ze zm.). Wywiódł, że wyznaczające przedmiotowy i podmiotowy zakres podatku od towarów i usług przepisy Dyrektywy 2006/112 są identyczne z odpowiadającym im przepisom VI Dyrektywy - wskazał na treść art.12 ust.1 i 3 Dyrektywy 2006/112 i art.4 ust.3 VI Dyrektywy. Według powołanych przepisów Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością , o której mowa w art.9 ust.1 akapit drugi, w szczególności dostawy terenu budowlanego.
W opisanym wyroku Trybunał Sprawiedliwości wyróżnił dwa stany prawne. W pierwszym przyjął, że polski ustawodawca implementował art.12 ust.1 Dyrektywy VAT, a w drugim, że tego nie czynił. Wskazał przy tym, że ustalenia co do transpozycji Dyrektywy do prawa krajowego będzie musiał poczynić sąd krajowy
Zarówno jednakże w jednym, jak i w drugim przypadku Trybunał stwierdził, że dostawę działek budowlanych przez osobę fizyczną należy uznać za podlegającą opodatkowaniu, a tę osobę za podatnika w rozumieniu Dyrektywy 2006/112, jeżeli dostawa "nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności". Nie jest przy tym zasadne, jak czyni to organ interpretujący, utożsamianie prowadzenia gospodarstwa rolnego i działalności rolniczej z działalnością gospodarczą w rozumieniu art.15 ustawy o VAT.
Kryteria rozróżniające działania związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności i ze zwykłym zarządem majątkiem prywatnym od działań świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej Trybunał Sprawiedliwości zawarł w punktach od 37 do 41 i 46 uzasadnienia wyroku.
Stan faktyczny niniejszej sprawy wymaga rozważenia kwestii, która została przez Trybunał Sprawiedliwości pozostawiona ocenie sądów krajowych, mianowicie ustalenia, czy polska ustawa o VAT, zawiera regulacje świadczące o skorzystaniu z opcji zawartej w art.12 ust.1 Dyrektywy 2006/112 (4 ust. 3 VI Dyrektywy). Trzeba w tym miejscu podkreślić, że Trybunał wskazał, że transpozycja dyrektywy do prawa krajowego nie wymaga koniecznie literalnego powtórzenia jej przepisów w wyraźnej i specjalnie do tego przeznaczonej normie prawa. Wystarczający tu może być ogólny kontekst prawny, jeżeli skutecznie zapewnia zastosowanie dyrektywy w pełni, w sposób jasny i precyzyjny (pkt 34 uzasadnienia wyroku). Kwestii tej w zaskarżonej interpretacji organ nie rozważał.
Przywołany wyżej art.12 ust. 1 Dyrektywy VAT 2006/112 pozwala państwu członkowskiemu na uznanie za podatnika VAT każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Implementowanie tego przepisu w polskiej ustawie VAT poddał w wątpliwość TSUE w cytowanym wyroku w pkt 31- 32 uzasadnienia, pozostawiając sądowi krajowemu ustalenie, że państwo skorzystało z uprawnienia przewidzianego w art. 12 ust. 1 dyrektywy VAT.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko, że z treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT nie można wywieść, iż nastąpiło implementowanie do polskiego ustawodawstwa cytowanego przepisu dyrektywy. Sąd w pełni podziela argumentację przedstawioną w tym względzie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2011r., sygn. akt I FSK 1554/10 (dostępny w bazie internetowej NSA) i cytowane w jego uzasadnieniu ( pkt 11 i 12 ) orzecznictwo NSA oraz TSUE (ETS).
Zauważyć także należy, że kwestia implementowania uprawnienia z art. 12 ust. 1 dyrektywy VAT ma znaczenie w przypadku, gdy są podstawy do uznania, że sprzedaż stanowiła czynność przekraczającą zakres związany ze zwykłym wykonywaniem prawa własności w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Jednoznacznie wskazuje na to TSUE w cytowanym wyroku w pkt 35 in fine, stwierdzając, że uznanie dostawy terenu budowlanego za transakcję podlegającą podatkowi VAT na podstawie prawa krajowego, implementującego art. 12 ust. 1 dyrektywy VAT, niezależnie od częstotliwości oraz kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy transakcja nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem własności.
Trybunał wyjaśnił w punktach 39-41, iż nie stanowią zwykłego wykonywania prawa własności podejmowane aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, przy zaangażowaniu środków podobnych do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców, jak np. uzbrojenie terenu czy działania marketingowe. Rodzaje działań sprzedawcy działek pozwalających na uznanie, że działa on jako podatnik VAT, zostały podane przez Trybunał Sprawiedliwości przykładowo.
Przyjmując za punkt wyjścia wskazówki Trybunału, w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że w przedstawionym we wniosku o interpretację stanie faktycznym nie istniały podstawy do przyjęcia, że sprzedaż wydzielonych działek z gospodarstwa rolnego stanowi działalność gospodarczą.
Podkreślić należy, iż przedmiotową działkę skarżący nabył w 1991 r. wraz z innymi osobami. Działania skarżącego, w ramach władania przedmiotową nieruchomością nie świadczą o tym jakoby podjął on czynności wykraczające poza zwykłe wykonywanie prawa własności. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 25 września 2003r. działka została podzielona na trzynaście działek rolnych, natomiast w dniu 6 października 2006r., na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości L., działki przeznaczone zostały pod zabudowę jednorodzinną, a w części pod drogę. W dniu 12 grudnia 2006 r. wnioskodawca sprzedał wraz z pozostałymi współwłaścicielami jedną działkę niezabudowaną o powierzchni 1.597 m2. Oprócz podziału gruntu nie dokonano innych czynności zmierzających do przygotowania gruntu do sprzedaży.
W ocenie Sądu nie można przyjąć, że podział działki gruntu, jest aktywnym działaniem zmierzającym do obrotu nieruchomościami. Zdaniem Sądu podejmowane przez stronę czynności mieściły się w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Dokonanie podziału gruntu przez stronę skarżącą nie objawiło jej zamiaru prowadzenia działalności handlowej poprzez przygotowanie się do sprzedaży większej ilości działek gruntów. Czynnościom tym nie można było zatem przypisać szczególnego aktywnego charakteru typowego dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie handlu. Podziałowi gruntu na większą ilość działek nie towarzyszyły bowiem inne dodatkowe czynności, które wskazywałyby na podjęcie przez stronę aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, np. wytyczanie dróg czy budowanie sieci np. kanalizacyjnej, wodociągowej. Zmiana przeznaczenia gruntu nastąpiła w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w którym działki położone w miejscowości L. zostały przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną, a część pod drogę.
Jak wskazał Trybunał również okoliczność, że z gospodarstwa rolnego posiadanego od kilku lat skarżący wydzielił działki, nie jest decydujące dla uznania, że stał się on podatnikiem VAT. Zdaniem Trybunału osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Okoliczność, iż osoba ta jest "rolnikiem ryczałtowym" w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, jest w tym zakresie bez znaczenia.
Reasumując, stwierdzić należało, że skoro w niniejszym przypadku strona skarżąca nie działała w charakterze podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, to dokonana przez nią sprzedaż działek gruntu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wobec powyższego, w odniesieniu do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, Minister Finansów dokonał błędnej interpretacji przepisu art.15 ust.2 i ust.1 ustawy o VAT. Nie jest bowiem działalnością gospodarczą w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy o VAT sprzedaż majątku prywatnego, co ma miejsce w przedstawionym przez skarżącego stanie faktycznym.
Wydając ponownie interpretację Minister Finansów powinien dokonać zbadania przedstawionego we wniosku stanu faktycznego z uwzględnieniem wyrażonej wyżej przez Sąd oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.) i stanowiska TSUE w cytowanym wyroku z dnia 15 września 2011r.. W szczególności organ powinien odnieść się do kwestii, czy sprzedaż dokonywana przez skarżącego mieści się w zakresie wykonywania prawa własności w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a orzeczono, iż zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu. (pkt II wyroku).
Wobec braku stosownego wniosku, nie zasądzono na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego ( art.210 § 1 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło