III SA/Kr 102/11
WyrokWSA w Krakowie2011-11-23
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Grażyna Danielec, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu dowodowym, przed wydaniem decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej na budowę domu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 2 w zw. z art. 81 kpa, polegającego na braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu dowodowym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. Naruszenie to, zdaniem sądu, stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając uznanie ustalonej okoliczności faktycznej za udowodnioną.Stan faktyczny
Z. S., rencista policyjny, złożył wniosek o pomoc finansową na budowę domu. Organy dwukrotnie odmówiły przyznania pomocy, powołując się na przedawnienie roszczenia, a następnie na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji z powodu przedawnienia, organy ponownie odmówiły, uznając potrzeby mieszkaniowe za zaspokojone, co skarżący kwestionował. Skarżący zarzucał organom powtórzenie błędnej wykładni prawa i brak nowych ustaleń faktycznych, a także naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 listopada 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Z. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 listopada 2010r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała została w mocy decyzja nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2010r. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.
Wydanie decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:
Z. S. jest rencistą policyjnym. Pełnił służbę w Policji od dnia 16 sierpnia 1983r. do dnia 1 października 1996r. Ostatnim miejscem pełnienia służby była Komenda Rejonowa Policji, której następca prawnym jest Komenda Miejska Policji
W dniu 12 maja 2009r. Z. S. złożył do organu I instancji wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego położonego na działce nr [...] w miejscowości A, gmina B, powiat K. Do wniosku dołączył odpis z księgi wieczystej nr [...] z którego wynika, że prawo własności przedmiotowej nieruchomości wpisane jest na rzecz Z. S. i jego żony B. S. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, kserokopię decyzji nr [...] z dnia [...] 2006r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości A, kserokopię umowy darowizny z dnia 26 kwietnia 1991r. oraz zaświadczenie z dnia 3 marca 2009r. Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości potwierdzające, że M. S. córka wnioskodawcy jest studentką. Wnioskodawca w dniu 2 czerwca 2009r. złożył oświadczenie o nieposiadaniu decyzji pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] 2009r. Komendant Miejski Policji odmówił Z. S. przyznania pomocy finansowej, a po rozpoznaniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2009r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Jako podstawę odmowy przyznania pomocy finansowej wskazano na art.107 ustawy o Policji podając, że roszczenie skarżącego o przyznanie i wypłatę pomocy uległo trzyletniemu przedawnieniu.
Wyrokiem z dnia 9 marca 2010r. sygn. akt III SA/Kr 1087/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie , po rozpoznaniu skargi Z. S. uchylił decyzję z dnia [...] 2009r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd nie podzielił poglądu o przedawnieniu roszczenia skarżącego o przyznanie pomocy finansowej i wskazał na konieczność zbadania merytorycznej przesłanki przyznawania pomocy finansowej tj niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. W uzasadnieniu wyroku Sąd m.in. wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009r. podjętą w składzie siedmiu sędziów sygn. akt I OPS 7/08, która powstała na tle uregulowań zawartych w ustawie o Służbie Więziennej, ale z uwagi na podobieństwo rozwiązań tam zawartych, można ją również odnieść do rozwiązań dotyczących ustawy o Policji. W uzasadnieniu wyroku Sąd odwołując się do uchwały z dnia 29 kwietnia 2009r. sformułował pogląd, że pomoc finansowa przysługuje tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie funkcjonariusz nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. W sytuacji natomiast gdy funkcjonariusz składając wniosek, co prawda posiada dom, ale nie nadaje się on jeszcze do zamieszkania, trudno mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Tym samym ustalenie okoliczności zamieszkiwania ( możności faktycznego zamieszkania w pełnym tego słowa znaczeniu) przez skarżącego w przedmiotowym domu ma istotne znaczenie dla treści rozstrzygnięcia.
W takich okolicznościach organy ponownie rozpoznawały wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy finansowej.
Decyzją z dnia [...] 2010r. nr [...] Komendant Miejski Policji odmówił Z. S. przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 94 ust.1 i art.95 ust.1 pkt 2 oraz art. 97 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( tj. z 2007r. Dz.U. Nr 43, poz. 277 ze zm.) , art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ...( tj. z 2004r. Dz.U. nr 8, poz.67 ze zm) oraz § 3 ust.2 § 3a ust.2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów ( Dz.U. Nr 131, poz. 1468). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący zajmuje przedmiotowy budynek od 2006r. co wynika ze zgromadzonej dokumentacji tj. wniosku o z 12 maja 2009r.o przyznanie pomocy, w którym podał, że zamieszkał w przedmiotowym domu w 2006r., wydruku z Centralnej Ewidencji Ludności z którego wynika, że skarżący zameldował się w 14 marca 2006r., a także pisma strony z dnia 15 lipca 2010 w którym oświadcza, że zamieszkał wraz z rodziną w 2006r. Z powyższych dokumentów organ wywodzi wniosek, że w chwili składania wniosku skarżący zamieszkiwał w domu, który w pełni zaspakajał jego potrzeby mieszkaniowe.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. S. W odwołaniu kwestionował ustalenia poczynione przez organ wskazując, powołując się na wyrok WSA w Krakowie , że organ winien ustalić, czy potrzeby mieszkaniowe zostały faktycznie zaspokojone. Dalej podnosi, że organ orzekający winien przeprowadzić stosowne ustalenia i wykazać bezsprzecznie, czy w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie potrzeby mieszkaniowe zostały w należyty sposób zaspokojone, poprzez ustalenie, czy budowa została całkowicie zakończona, skutkująca nie tylko odbiorem budynku, lecz takim jego wykończeniem, aby pomieszczenia budynku nadawały się do zamieszkania i brak było konieczności prowadzenia w nich dalszych prac wykończeniowych. Uzyskanie prawa do lokalu lub domu nie jest tożsame z uzyskaniem prawa do eksploatacji. Podnosi również , że w związku z zabezpieczeniem kredytu bankowego hipoteką nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i nie posiada na własność uzyskanego domu. W konkluzji wnosił o uchylenie decyzji i przyznanie pomocy finansowej.
Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 18 listopada 2010r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W bardzo szczegółowym uzasadnieniu decyzji organ przedstawił i wyjaśnił stan prawny dotyczący przyznawania pomocy finansowej funkcjonariuszom policji oraz emerytom i rencistom policyjnym. Organ wskazał, ze zgodnie z art. 29 i 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994r.o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji..( tj. Dz.U z 2004r. nr 8, poz.67 ze zm.) emeryci i renciści policyjni są uprawnieni do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycjo MSWiA lub podległego mu organu, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Podmiotom tym zapewnia się również pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Organ wyjaśnił, że pomoc finansowa jako prawo policjanta wynikające pośrednio z art. 88 ustawy o Policji, podlega takim samym ograniczeniom jak prawo do lokalu. Tak więc, prawo do pomocy finansowej, określone w art.94, należy rozpatrywać łącznie z art. 95 ust.1pkt 1-4 ustawy o Policji, albowiem jeżeli policjant nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego, nie może również otrzymać pomocy finansowej. Dalej organ II instancji w sposób szczegółowy i wyczerpujący odniósł się do zebranych dowodów w sprawie. Zwrócił uwagę, iż organ I instancji błędnie określił powierzchnię domu skarżącego przyjmując powierzchnię użytkową wynoszącą 158m2, zamiast powierzchnię mieszkalną 86,1 m2. Ten błąd nie ma prawnego znaczenia, albowiem powierzchnia mieszkalna zaspakaja przysługujące skarżącemu 4 normy zaludnienia ( tj 28-40 m2). Organ wskazując, że skarżący uzyskał w dniu [...] 2006r. decyzję pozwolenie na użytkowanie wybudowanego domu zwrócił uwagę na treść decyzji w której stwierdzono, ze obiekt został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną i jest doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, a nadto teren inwestycji został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem i uporządkowany. Wskazano na art.59 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane, na podstawie którego można wydać częściowe pozwolenie na użytkowanie i określić termin wykonania dodatkowych robót wykończeniowych, jednak wydane skarżącemu pozwolenie na użytkowanie nie miało takiego charakteru. Tym samym bezzasadne są twierdzenia skarżącego, że z uwagi na brak wykończenia pozostałych pokoi musiał zamieszkać wraz z rodzina w jednym pokoju o pow.12 m2. Dalej organ wskazuje, na fakt zameldowania skarżącego wraz z rodziną 21 kwietnia 2006r. w przedmiotowym domu, wyjaśniając charakter i istotę ewidencji ludności, która nie stanowi kontroli legalności pobytu, lecz rejestracją stanu faktycznego zgodnego z charakterem pobytu. Organ wyjaśnił również, że ustanowienie hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności z tytułu umowy kredytowej nie pozbawia skarżącego prawa własności przedmiotowego domu. Natomiast pomoc finansowa nie może być przeznaczona na spłatę kredytu, lecz na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) w postaci zakupu lub budowy. W konkluzji organ wskazał, że w chwili składania wniosku o pomoc finansową tj w dniu 12 maja 2009r. skarżący posiadał dom jednorodzinny o powierzchni mieszkalnej zgodnej z przysługującymi 4 normami zaludnienia, tym samym utracił prawo do lokalu mieszkalnego i nie ma prawa do pomocy finansowej.
Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S., wnosząc aby Sąd wyrokiem określił jego prawo podmiotowe do świadczenia finansowego i obowiązek organu do jego wypłacenia. W uzasadnieniu skargi podał, że organy powtórzyły wykładnię prawa zakwestionowaną wyrokiem WSA III SA/Kr 1087/09, a także nie dokonały żadnych ustaleń faktycznych wskazanych w wyroku, czy na datę złożenia wniosku o dofinansowanie zajmował dom o powierzchni odpowiadającej przysługującej z mocy prawa powierzchni mieszkalnej. Wskazał, że odmowa ponownie oparta została na identycznych okolicznościach faktycznych i prawnych uwzględnionych w toku pierwszego postępowania w sprawie przyznania i wypłaty świadczenia. Zarzucił, ze organy nie zaprzeczyły jego twierdzeniom, że zajmował dom o powierzchni mieszkalnej mniejszej niż przysługująca powierzchnia., a także w aktach administracyjnych brak odniesienia organów, do wskazanego w uchwale NSA stwierdzenia, że posiadanie prawa do domu nie wyłącza prawa do skarżonego świadczenia.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. A w uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący w piśmie ustosunkował się do odpowiedzi organu na skargę, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zarzucił, że organ nie wykonał wyroku w sprawie o sygn. III SA/Kr 1087/09 , że powoływanie się na przepisy prawa budowlanego nie może stanowić zrealizowania nakazu wynikającego wprost z wyroku sądu. podstawy prawa budowlanego były znane organowi w toku pierwszego postępowania i to one stanowiły podstawę negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. W konkluzji pisma skarżący wskazał, że zasadne jest wystąpienie przez Sąd w trybie art. 155 ppsa w celu dyscyplinującym organy Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, czyli zgodności z prawem. Zasada legalności wymaga, aby kontrola decyzji administracyjnej obejmowała nie tylko kontrolę pod względem jej zgodności z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa Sąd może uchylić zaskarżoną decyzję, natomiast Sąd nie zastępuje organów i nie orzeka merytorycznie w sprawie. W rozpoznawanej sprawie zarówno organy prowadząc ponownie postępowanie jak i Sąd dokonując kontroli zapadłych decyzji związane są - na podstawie art. 153 ppsa.- oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z dnia 9 marca 2010r. sygn. akt III SA/Kr 1087/09 , jaki zapadł w niniejszej sprawie. W wyroku tym Sąd nie podzielił poglądu o przedawnieniu roszczenia skarżącego o przyznanie pomocy finansowej i wskazał na konieczność zbadania merytorycznej przesłanki przyznawania pomocy finansowej tj niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.
Sąd sformułował pogląd, że pomoc finansowa przysługuje tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie funkcjonariusz nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Nabycie domu przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. W takiej sytuacji koniecznym jest zbadanie przesłanki niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Ten pogląd prawny został w pełni przyjęły, zaakceptowany przez organy i znalazł swój wyraz w podjętych decyzjach. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 marca 2010r. Sąd nie tylko sformułował ocenę prawną, ale zawarł również wskazania co do dalszego postępowania. Te wskazania dotyczą ustalenia przez organy spełnienia przez skarżącego przesłanki przyznawania pomocy finansowej, czyli niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych Tym samym ustalenie okoliczności zamieszkiwania ( możności faktycznego zamieszkania w pełnym tego słowa znaczeniu) przez skarżącego w przedmiotowym domu ma istotne znaczenie dla treści rozstrzygnięcia.
Rozpoznając obecną skargę , Wojewódzki Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji jest zgodna z oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 9 marca 2010r., sygn. akt III SA/Kr 1087/09. Nadto w zaskarżonej decyzji organ II instancyjny prawidłowo powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia, poprawnie przedstawił uzasadnienie prawne. Jeśli chodzi o wskazania co do dalszego postępowania, organ miał ustalić okoliczności faktyczne dotyczące zamieszkania przez skarżącego w przedmiotowym domu, a to celem zbadania, czy skarżący spełniał przesłankę niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Organ swoją ocenę oparł o zebrane w sprawie dokumenty takie jak: treść wniosku o przyznanie pomocy finansowej, decyzja nr [...] z dnia [...] 2006r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, dokumenty dotyczące powierzchni użytkowej i mieszkalnej budynku, fakt zameldowania skarżącego wraz z rodziną w przedmiotowym budynku dnia 14 marca 2006r., ilość i wielkość norm zaludnienia jakie przysługują skarżącemu. Organ II instancji w sposób pełny i wyczerpujący ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do każdego z powyższych dokumentów. Na podstawie dokonanej oceny zebranych dokumentów, organ ustala stan faktyczny w sprawie i przyjmuje, że w chwili złożenia wniosku o pomoc finansową, skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, albowiem nie tylko posiadał tytuł prawny do domu, ale faktycznie zamieszkiwał w przedmiotowym domu, o powierzchni zgodnej z przysługującej mu normami zaludnienia. Zdaniem organu bezzasadne jest twierdzenie skarżącego, że z uwagi na niewykończenie domu skarżący wraz z rodziną musiał zamieszkać w pokoju o powierzchni 12m2., albowiem prace wykończeniowe były dopiero wykonywane. Organ w tym zakresie odwołuje się do treści decyzji z dnia [...] 2006r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku, wskazując przy tym na przepisy ustawy Prawo budowlane i wyjaśnia charakter i zakres tej decyzji. W związku z podnoszonymi przez skarżącego okolicznościami związanymi z ustanowieniem hipoteki na zabezpieczenie kredytu bankowego, organ prawidłowo wyjaśnił istotę tego prawa rzeczowego ograniczonego jakim jest hipoteka. Natomiast skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze, a także w piśmie złożonym po otrzymaniu odpowiedzi na skargę kwestionuje poczynione ustalenia faktyczne w sprawie zarzucając, że organ nie poczynił żadnych nowych ustaleń.
Z powyższego wynika, że istota sporu jaki nadal istnieje pomiędzy skarżącym, a organem sprowadza się do poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie, które skarżący kwestionuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia poczynionych przez organ ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organ w sposób wyczerpujący odniósł się do materiału dowodowego w sprawie, jednak nie ustrzegł się naruszenia przepisów procesowych dotyczących postępowania dowodowego. Mianowicie doszło do naruszenia art.10 § 2 kpa w zw. z art. 81 kpa. Zgodnie z przepisem art.10 § 1 Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z kolei § 2 stanowi, Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Ta zasada zawarta w art.10 kpa została rozwinięta w art. 81 kpa, który ma istotne znaczenie dla oceny wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego. Mianowicie zgodnie z art. 81 kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Kategoryczne sformułowanie przepisu art. 81 nie pozostawia wątpliwości, że jest to bezwzględny obowiązek organu. To rygorystyczne przestrzeganie przepisu art.81 jest uzasadnione zarówno tym, że gwarantuje zasadę udziału strony w postępowaniu, jak i tym, że tylko wówczas dana okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, gdy organ zapewnił stronie możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału jak i obowiązek umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji zgodnie z art.10 § 1 kpa jest niezmienny i obowiązuje w danej sprawie, niezależnie ile razy jest ono ponawiane, a w szczególności gdy organ z urzędu nie zamierza przeprowadzać nowych dowodów ( wyrok NSA z 07.05 2008r, II OSK 504/07 ). Przepis ten nie wymaga natomiast, aby strona rzeczywiście wypowiedziała się co wszystkich dowodów; wystarczy gdy z akt sprawy wynika, że organ zapewnił stronie taką możliwość, chociażby strona z tej możliwości bez winy organu faktycznie nie skorzystała. Ocena dowodów zgromadzonych i rozpatrzonych z naruszeniem przepisów art.81 musi być w każdym wypadku potraktowana nie jako swobodna ocena dowodów, lecz jako ocena dowolna ( A.Wróbel, Komentarz do kpa 2011 ). Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie obowiązku wynikającego z art.81 kpa stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mające istotny wpływ na wynik sprawy ( np. wyrok NSA z 13.02.1986r., II SA 2015/85 , wyrok NSA z 04.11.1998r., III SA 1035/97). Bez zapoznania strony z dowodami nie mają one w sprawie żadnego znaczenia, bowiem przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. ( wyrok NSA z 05.04.2001r., II SA 1095/00). W konsekwencji należy podzielić stanowisko, że naruszenie tej zasady, stanowi kwalifikowaną wadę procesową tego postępowania, niezależnie od tego, czy miało to, czy też nie, wpływ na treść decyzji ( wyrok NSA z 04.04. 1997r., III SA 1795/95 ). Skutkiem naruszenia art. 81 kpa jest, że okoliczność faktyczna nie może być uznana za udowodnioną. Zasada wynikająca z art. 81 kpa ma szczególne znaczenie w tych postępowaniach administracyjnych, w których istota sporu dotyczy ustalenia okoliczności faktycznych sprawy..
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącego o zastosowanie art. 155 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem nie stwierdził aby w niniejszym postępowaniu zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło