VIII SA/Wa 87/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Powiatowego w Z. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. Starosta Z. działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 oraz § 3, 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwana dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), postanowił o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego wyegzekwowania ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przez Starostę L. w dniu [...] czerwca 2005r. orzekającej o konieczności wejścia na sąsiednią działkę nr ewidencyjny [...] stanowiącą własność H. Z. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r. Wojewoda [...], wskazał Starostę Z. jako organ właściwy do przeprowadzenia egzekucji ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przez Starostę L. w dniu [...] czerwca 2005r. znak: [...], dotyczącej konieczności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomościi, tj. działki o nr ewidencyjnym [...], stanowiącej własność B. i H. Z. Decyzja z dnia [...] czerwca 2005r. zobowiązywała B. i H. Z. do udostępnienia ich działki na okres 14 dni, w którym prace wymienione w decyzji miały być wykonane. W dniu [...] października 2009r. o godzinie 8.00, przy zastosowaniu przymusu bezpośredniego, ekipa budowlana została wprowadzona na teren działki nr [...]. W dniu [...].10.2009r. do organu wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zawiadamiające o rezygnacji z funkcji przez kierownika robót. Następnie w dniu [...] października 2009r. organ został poinformowany o zrezygnowaniu z obowiązku pełnienia funkcji kolejnego kierownika robót. Wedle wiedzy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nowy kierownik robót nie został zatrudniony. W konsekwencji organ ustalił, iż wobec nie wykonania przez inwestora w wyznaczonym 14-dniowym terminie, wynikającym z decyzji Starosty L. z dnia [...] czerwca 2005r., prac remontowych z przyczyn niezależnych od organu egzekucyjnego zasadnym jest orzeczenie, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 5 oraz § 3,4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010r. Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej kpa) w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i przebieg postępowania związanego z egzekucją decyzji Starosty L. z dnia [...] czerwca 2005r., zobowiązującej B. i H. Z. do udostępnienia na okres 14 dni, będącej w ich własności działki, w celu wykonania określonych w/w decyzją prac budowlanych. Organ podał, iż przy zastosowaniu przymusu bezpośredniego w dniu [...] października 2009r. ekipa budowlana zastała wprowadzona na teren działki nr [...]. W dniu kolejnym, tj. [...] października 2009r. do organu administracji architektoniczno- budowlanej wpłynęło pismo powiatowego organu nadzoru budowlanego informujące o rezygnacji z funkcji kierownika robót. W dniu [...] października 2009r. Starosta został poinformowany o rezygnacji z funkcji kolejnego kierownika robót. Następnego kierownika robót mimo, iż art. 42 ustawy Prawo budowlane nakłada na inwestora obowiązek powierzenia kierownictwa budowy (rozbiórki) oraz robót budowlanych osobom posiadającym odpowiednie uprawnienia budowlane inwestor nie zatrudnił. Tym samym wobec faktu, iż inwestor z przyczyn niezależnych od organu egzekucyjnego nie wykonał prac w wyznaczonym terminie organ odwoławczy orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się J. G., która pismem z dnia [...] stycznia 2009r. (data nadania) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie. Skarżąca podniosła, iż umarzając postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ I instancji uznał, że obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Nie wziął jednak pod uwagę, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym może być jednak tylko czasowa co powoduje, że nadal po stronie organu administracyjnego ciąży obowiązek zapewnienia stronie prawa do wykonania przedmiotowej decyzji. Stwierdziła, iż zarówno organ I, jak i II instancji nie wyjaśnił dlaczego umarzając postępowanie nie odniósł się do kwestii "naruszenia znaków granicznych" i skutkach z tego faktu wynikających. Organy orzekające w sprawie skupiły się tylko na okoliczności rezygnacji z funkcji kierownika robót, tj. zdarzenia mającego w tym wypadku charakter wtórny, będącego konsekwencją braku działań ze strony organu administracyjnego. Wyjaśniła, iż [...] września 2009r. egzekutor komisyjnie wyznaczył na posesji sąsiada pas szerokości dwóch metrów, po którym mogła poruszać się ekipa remontowa. Wytyczone punkty zostały naruszone w nocy z [...] na [...] października. Przybyli [...] października 2009r. robotnicy nie chcieli chodzić po niewyznaczonym terenie z obawy o naruszenie własności prywatnej. Dłużnik uznał, że skoro nie ma wyznaczonych znaków, nie mamy prawa chodzić po jego posesji. Kierownik robót wziął na siebie odpowiedzialność pracy zgodnie ze wszystkimi warunkami określonymi w decyzji administracyjnej. Wskazała, że [...] października 2009r. zgłosiła w powiatowym organie nadzoru budowlanego fakt naruszenia wyznaczonych znaków. Liczyła, że organ administracji nada sprawie bieg. Jednak egzekutor nie przybył na miejsce, by komisyjnie dokonać ponownego wytyczenia pasa gruntu. W takich okolicznościach [...] października 2009r. kierownik budowy zrezygnował z pełnienia funkcji. Zaznaczyła, że wobec stwierdzenia naruszania wyznaczonych przez egzekutora znaków miała obowiązek zgłosić ten fakt w organie a jednocześnie jako strona prawo oczekiwać wsparcia ze strony egzekutora, który powinien zareagować na to zdarzenie. Rolą egzekutora było bowiem zapewnienie wykonania decyzji administracyjnej przez cały czas trwania egzekucji, nie zaś tylko [...] października 2009r. Jeżeli organ administracyjny uważał, że pomimo zniszczenia wytyczonych znaków można było pracować, winien zająć stanowisko w tej sprawie a zatem wystarczyło stwierdzenie, że zniszczenie wyznaczonych znaków pozostaje bez wpływu na sytuację prawną inwestora, co powoduje przyjazd na miejsce zdarzenia bezzasadnym. Ponieważ każdy dzień pracy kierownika robót kosztuje, skarżąca uznała, że gdy organ nada sprawie bieg i egzekutor określi datę ponownego wytyczenia znaków, wówczas na nowo wyznaczony zostanie kierownik robót. Wskazała na zaniechanie organu, który uniemożliwił wykonanie prawomocnej decyzji bowiem na pismo złożone do powiatowego organu nadzoru budowlanego o rezygnacji z funkcji przez kierownika budowy [...] października 2009r. skarżąca otrzymała pismo informujące o wstrzymaniu prac remontowych do czasu znalezienia nowego kierownika robót. Z korespondencji tej wynikało, że wskazany 14 -dniowy termin uległ zawieszeniu. Podniosła, iż na wykonanie decyzji czeka już siedem lat. Ściany domu mieszkalnego gniją, są zagrzybione, co wpływa na stan zdrowa osób w nim mieszkających. Umorzenie postępowania przedłuży wykonanie remontu o kolejne lata. Odpowiadając na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej podniosła, iż przedmiotowy remont nadal nie został wykonany nadto, iż [...].10.2009 roku skarżąca telefonicznie informowała egzekutora o przesunięciu tyczek z prośbą o przybycie na miejsce. Uzyskała odpowiedź o konieczności poinformowania na piśmie o sytuacji PINB w L. ( protokół rozprawy k. [...] akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, stąd niezbędnym jest wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Zgodnie z przepisem art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (§ 3). Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu ( § 4). Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym może być trwała lub tylko czasowa. Tylko przy wystąpieniu trwałej niewykonalności nałożonego na stronę obowiązku zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Wa 752/07, lex 486259). Niewykonalność faktyczna obowiązku niepieniężnego musi mieć także charakter obiektywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet w przypadku uwzględnienia aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia lokalu zastępczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 509/05, publ. LEX nr 196712). Przedstawione wyżej stanowisko zostało potwierdzone również w doktrynie, w której wskazuje się, że przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi, a obowiązek jest niewykonalny w przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji (por. P. Przybysz "Postępowanie egzekucyjne w administracji", LexisNexis, Warszawa 2003, s. 131-132). W tym miejscu należy stwierdzić, że celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego ciążących na nim obowiązków - w niniejszej sprawie wynikających z decyzji Starosty L. z dnia [...] czerwca 2005r. Organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W ocenie Sądu tylko przy wystąpieniu trwałej niewykonalności nałożonego na stronę obowiązku, zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. odpowiednio wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 11 października 1999r., I SA/Lu 842/98, publ. Lex Polonica nr 347491). W niniejszej zaś sprawie organy orzekające w żaden sposób nie wykazały, iż niewykonalność o takim charakterze wystąpiła. Nie wykazano też, iż niewykonalność obowiązku dotyczącego wyegzekwowania ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przez Starostę L. w dniu [...] czerwca 2005r. orzekającej o konieczności wejścia na sąsiednią działkę nr ewidencyjny [...] stanowiącą własność H. Z. ma charakter obiektywny. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia obu organów zapadły z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy. ----------------------- 1