II SA/Wa 1665/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-24
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz celny, który został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na okres dłuższy niż 12 miesięcy z powodu toczącego się postępowania karnego, może zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jeśli przyczyny zawieszenia nie ustały?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, stwierdzając przesłanki do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Okres 12-miesięcznego zawieszenia upłynął, a przyczyny zawieszenia (toczące się postępowanie karne) nie ustały. Uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby przez organ II instancji nie wpłynęło na bieg okresu zawieszenia, a samo postępowanie karne nie zostało zakończone. Sąd uznał również, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i zastosowały przepisy prawa procesowego, a także uwzględniły interes społeczny.Stan faktyczny
Funkcjonariusz celny B.R. została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Po upływie 12 miesięcy zawieszenia i nieustąpieniu przyczyn będących jego podstawą, organ I instancji wydał decyzję o zwolnieniu jej ze służby. Decyzja ta została uchylona przez Szefa Służby Celnej i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Następnie organ I instancji ponownie wydał decyzję o zwolnieniu ze służby, którą utrzymał w mocy Szef Służby Celnej. B.R. zaskarżyła decyzję Szefa Służby Celnej do WSA, zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Teresa Zyglewska Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze Służby Celnej oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej [...] decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. zawiesił B.R. w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego na okres 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Podał, że przeciwko wymienionej wszczęte zostało postępowanie karne w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane
z oskarżenia publicznego. Postanowieniem Prokuratury Okręgowej [...] z dnia [...] listopada 2007 r., sygn. akt [...] został zastosowany wobec wymienionej środek zapobiegawczy w postaci m.in. zawieszenia w czynnościach służbowych. Decyzją Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lutego 2008 r. okres zawieszenia został przedłużony do dnia 25 listopada 2008 r., zaś decyzją z dnia
[...] listopada 2008 r. okres zawieszenia przedłużono do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko B. R. postępowania karnego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej [...] wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby B. R., na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej [...] zwolnił wymienioną ze służby w Izbie Celnej [...] z dniem doręczenia decyzji. Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. uchylił decyzję organu I instancji
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Pismem z dnia
24 czerwca 2010 r. strona zgłosiła gotowość do podjęcia służby.
Pismem z dnia 28 czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej [...] wyznaczył B. R. miejsce pełnienia służby, stopień i stanowisko służbowe oraz ustalił przysługujące uposażenie. Ponadto, poinformował, że decyzja Szefa Służby Celnej przywróciła stan prawny sprzed dnia zwolnienia, w związku z tym, zgodnie z decyzją
z dnia [...] listopada 2008 r., strona pozostaje zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego.
W związku z uchyleniem decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia
[...] stycznia 2010 r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji – po rozpatrzeniu pisma strony z dnia 12 stycznia 2010 r. o zawieszenie postępowania – postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby.
Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Szef Służby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1983/10 oddalił skargę na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2010 r.
Pismem z dnia 12 lipca 2010 r., wydanym w trybie art. 10 § 1 k.p.a., organ I instancji zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania w sprawie zwolnienia
ze służby. B. R. pismem z dnia 16 lipca 2010 r. wystąpiła o zawieszenie toczącego się postępowania. Wniosek uzasadniła faktem zakończenia śledztwa.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze Służby Celnej.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Szef Służby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie. Strona wniosła do Dyrektora Izby Celnej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie.
Dyrektor Izby Celnej [...] uznał się niewłaściwym do rozpatrzenia
ww. wniosku i postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. przekazał wniosek według właściwości Szefowi Służby Celnej. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Szef Służby Celnej odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.
Pismami z dnia 2 sierpnia 2010 r. i z dnia 23 sierpnia 2010 r. strona zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej o przeprowadzenie dowodów m.in. z przesłuchania świadków - Dyrektora Izby Celnej [...] i Szefa Służby Celnej [...], z opinii biegłego w kwestii określenia skutków prawnych zwolnienia funkcjonariusza ze Służby Celnej oraz w kwestii dotyczącej nabycia praw pod rządami ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.
Postanowieniami z dnia [...] października 2010 r. nr [...], [...], [...], [...] organ I instancji odmówił B. R. przeprowadzenia ww. dowodów.
Dyrektor Izby Celnej [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 105 pkt 10 oraz art. 188 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U Nr 168, poz. 1323), zwolnił B.R. ze służby w Izbie Celnej [...]: Urząd Celny [...] z dniem doręczenia decyzji. Decyzja doręczona została 27 grudnia 2010 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że dwunastomiesięczny okres zawieszenia B. R. w pełnieniu obowiązków służbowych upłynął z dniem 25 listopada 2008 r., a przyczyna będąca podstawą zawieszenia nie ustała. Wskazał na negatywne konsekwencje długotrwałego zawieszenia strony w pełnieniu obowiązków służbowych dla Służby Celnej. Podkreślił, że zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego powoduje obciążenie pracą innych funkcjonariuszy. Organ dokonał analizy wykorzystania etatów od 2009 r. i stwierdził, że dalsze przedłużanie tak niedogodnej sytuacji może doprowadzić do dezorganizacji pracy i niemożności właściwego wykonywania zadań.
W odwołaniu strona podniosła, że nie można było wydać decyzji kończącej postępowanie główne, w sytuacji gdy zaskarżone zostało postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Podniosła, że w związku z uchyleniem decyzji Dyrektora Izby Celnej i skierowaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, pracownik organu
I instancji prowadzący postępowanie powinien zostać wyłączony z tego postępowania
(art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a.). Strona zarzuciła również, że organ nie przeprowadził na jej wniosek dowodów m.in.: analizy opinii służbowych i wyróżnień z okresu służby, analizy dot. zatrudnienia, możliwości powierzenia innych zadań, czym naruszył art. 75 § 1 k.p.a. Organ nie dysponował aktami sprawy, a jedynie kopiami dokumentów. Brak jest analizy stanu prawnego w związku z przywróceniem do służby. Zdaniem strony,
z chwilą zwolnienia ze służby ustało zawieszenie w wykonywaniu obowiązków służbowych na mocy przepisów prawa. Zarzuciła, że postanowienia zostały podpisane przez osobę niebędącą kierownikiem jednostki, a w aktach sprawy brak jest pisemnego upoważnienia do wykonywania ściśle określonych czynności w zastępstwie lub z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej [...]. W ocenie strony organ I instancji nie spełnił obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 1 k.p.a. w zakresie umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego po zakończeniu postępowania. Odwołująca wskazała, że nie powiadomiono jej w sposób jasny i oczywisty o fakcie zakończenia postępowania dowodowego, jedynie kilkoma pismami wskazano na uprawnienia strony. Podała, że pismem z dnia 15 listopada 2010 r. przekazała informację do organu I instancji o złożeniu skargi do WSA na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2010 r., natomiast organ podjął dalsze czynności polegające na wysłaniu pytania o potwierdzenie informacji do organu odwoławczego, a zatem organ wykonywał czynności w przedmiotowym postępowaniu
i nie może być mowy o jego zakończeniu. Zarzuciła, że do akt sprawy włączono dokumenty, w których nie występuje jej nazwisko, a mające zdaniem dyrektora potwierdzać fakt ustalenia stanu sprawy w prokuraturze. Wskazanie w decyzji na niedobory kadrowe, wywołane m.in. przez niepełnienie służby przez zawieszonych funkcjonariuszy celnych, nie można uznać za udowodnione, gdyż w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek danych dotyczących ilości zawieszonych funkcjonariuszy. Organ odmówił przeprowadzenia dowodów, o które wnioskowała, czym naruszył art. 7 i 77 k.p.a. Odwołująca wskazała, że została zwieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. W przypadku zawieszenia muszą być spełnione dwie przesłanki zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolnienie z pełnienia innych obowiązków służbowych, zdaniem odwołującej do dnia dzisiejszego nie została zwolniona od pełnienia innych obowiązków służbowych i nadal gotowa jest do wykonywania tych obowiązków. Dodatkowo podała, że 12 miesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jako przesłankę zwolnienia ze służby, należy liczyć od dnia wejścia w życie ustawy.
W piśmie z dnia 16 maja 2011 r. podniosła, że organ I instancji błędnie zinterpretował przepisy prawa w zakresie wypłaty równoważnika za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz w zakresie ustalenia uposażenia w związku z przywróceniem do Służby Celnej. Ponadto wskazała, iż w skarżonej decyzji organ I instancji określił datę zwolnienia z "dniem doręczenia", co rażąco naruszyło przepisy art. 108 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał przesłanek zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej ustala obligatoryjne
(art. 104) i fakultatywne (art. 105) przesłanki zwolnienia funkcjonariusza celnego
ze służby. Jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia jest, zgodnie z przepisem
art. 105 pkt 10 ustawy, upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia funkcjonariusza
w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Organ stwierdził, że w sprawie bezsporne jest, że upłynął okres dwunastomiesięcznego zawieszenia strony w pełnieniu obowiązków służbowych,
a zatem zaszła przesłanka zwolnienia ze służby, o której mowa w art. 105 pkt 10 powołanej ustawy. B. R. zawieszona została w pełnieniu obowiązków służbowych na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., od dnia [...] grudnia 2007 r. na okres 3 miesięcy, następnie kolejnymi decyzjami przedłużono okres zawieszenia
do dnia 25 listopada 2008 r. a następnie do czasu zakończenia postępowania karnego.
Przyczyną zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych było wszczęcie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 258 § 1 kk oraz z art. 228 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa [...] poinformowała, że w dniu [...] czerwca 2010 r. przeciwko B. R. skierowano akt oskarżenia do Sądu Okręgowego [...]. W świetle powyższego, przyczyna zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie ustała, a zatem druga przesłanka wymagana przez przepis art. 105 pkt. 10 ustawy o Służbie Celnej została spełniona.
Organ podkreślił, że decyzja, mająca charakter fakultatywny, nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działań Dyrektora Izby Celnej [...]. Organ I instancji wykazał, że zawieszenie w obowiązkach służbowych strony poprzez "blokadę etatu", związaną z jednoczesnym odsunięciem od wykonywania czynności służbowych, powoduje utrudnienie w organizacji pracy w Izbie Celnej [...]. W decyzji organu I instancji wyjaśnione zostały wszelkie okoliczności faktyczne i prawne zwolnienia ze służby, rozważono również interes społeczny i słuszny interes strony, mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji zadań w podległej jednostce.
Odnosząc się do zarzutu odwołującej się o przeprowadzenie dowodu w zakresie możliwości powierzenia jej innych zadań, organ wskazał, że w sytuacji gdy B.R., jako funkcjonariuszowi publicznemu, w związku z pełnioną służbą przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa, to waga i rodzaj zarzuconego czynu (przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego) w pełni uzasadniały uznanie tego przypadku jako szczególnie uzasadniony i zawieszenie jej w pełnieniu obowiązków do czasu zakończenia postępowania karnego. W interesie społecznym, utożsamianym z interesem Służby Celnej leży, aby funkcjonariusz, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa w związku ze służbą, nie wykonywał jakichkolwiek zadań służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.
W odniesieniu do zarzutu braku analizy opinii służbowych i wyróżnień za okres służby, organ stwierdził, że przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym zwolnienia ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nie jest sposób pełnienia przez stronę służby.
Odpowiadając na zarzut dotyczący obowiązku wstrzymania się przez organ
z wydaniem decyzji kończącej postępowanie główne w sytuacji gdy zostało zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania, organ wskazał, że postanowienie
o odmowie zawieszenia postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie przed prawomocnym orzeczeniem sądu w sprawie zawieszenia postępowania nie ograniczyło uprawnień strony w postępowaniu odwoławczym. Ponadto, w dniu 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1983/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę B. R. na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak wyłączenia [...] z prowadzenia postępowania w związku ze złożoną skargą na ww. funkcjonariusza, organ uznał za bezpodstawny. Wskazał, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających wyłączenie pracownika organu I instancji. Ponadto, zgodnie z pismem organu I instancji z dnia 11 stycznia 2011 r., przesyłającym odwołanie B. R. do Szefa Służby Celnej, zostało wyjaśnione, że po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawę powierzono do prowadzenia pod nowym numerem funkcjonariuszowi celnemu [...]. Potwierdzają to akta sprawy, z których wynika, że dokumenty związane z przedmiotowym postępowaniem były dekretowane na ww. funkcjonariusza celnego.
Odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję dysponował kopiami dokumentów a nie oryginalnymi aktami sprawy, organ podał,
że kopie akt zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez funkcjonariusza celnego prowadzącego przedmiotową sprawę. Odnosząc się do naruszenia art. 76 a § 2 k.p.a. przez organ I instancji, wskazano, że artykuł odnosi się do dokumentów składanych przez stronę postępowania.
Za bezpodstawne uznano twierdzenia, że postanowienia organu I instancji
z dnia [...] lipca 2010 r. i z dnia [...] lipca 2010 r. zostały podpisane przez osobę niebędącą kierownikiem jednostki. Podczas nieobecności Dyrektora Izby Celnej
[...] jego obowiązki przejmuje Zastępca Dyrektora – [...]. Powyższe potwierdza karta zakresu obowiązków i uprawnień [...] oraz § 9 ust. 1 Regulaminu Organizacyjnego Izby Celnej [...], stanowiącego załącznik do Decyzji Nr [...] dyrektora izby celnej z dnia [...] listopada 2009 r. W okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej [...] przebywał na urlopie wypoczynkowym, w związku z powyższym jego obowiązki przejęła [...]. Ponadto w aktach sprawy znajduje się również upoważnienie z dnia 15 października 2010 r. dla Zastępcy Dyrektora Izby Celnej [...] do rozpatrzenia wniosku złożonego w dniu 3 sierpnia 2010 r., dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Dyrektora Izby Celnej [...].
Za nieuprawnione organ uznał twierdzenie strony, że organ I instancji
nie poinformował jej o zakończeniu postępowania zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Pismami z dnia [...] lipca 2010 r. i z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej zawiadomił B. R. o zakończeniu toczącego się postępowania i możliwości zapoznania się z całością akt sprawy w ciągu 7 dni od dnia doręczenia pisma. Odwołująca wielokrotnie korzystała z przysługującego jej prawa, i jak wynika z pism dnia 3 sierpnia 2010 r., 3 stycznia 2011 r. oraz 5 stycznia 2011 r., składanych przez stronę, zapoznała się z materiałami sprawy oraz z aktami osobowymi.
Organ wskazał, że przepis art. 7 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej w związku
z art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych uprawnia organy Służby Celnej w czasie powadzonego przez nie postępowania administracyjnego do zbierania
i wykorzystywania niezbędnych informacji zawierających dane osobowe oraz do przetwarzania ich w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, także bez wiedzy i zgody osób, których te dane dotyczą. Zarzut w zakresie przetwarzania danych osobowych organ uznał za bezzasadny.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego liczenia początku okresu 12 miesięcy organ II instancji zwrócił uwagę, że przepisy przejściowe ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej nie normują sposobu liczenia okresu zawieszenia, co oznacza, że zastosowanie ma zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowopowstających i tych które trwając w momencie wejścia w życie nawiązały się wcześniej. Skoro w momencie wydania zaskarżonej decyzji istniała już określona okoliczność (upływ 12 miesięcy zawieszenia
i nieustąpienie przyczyny zawieszenia) to miało miejsce bezpośrednie działanie nowego prawa, w związku z istnieniem stanu faktycznego spełniającego przesłanki
z art. 105 pkt 10 ustawy.
W ocenie Szefa Służby Celnej, Dyrektor Izby Celnej [...] słusznie ocenił, biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy, że dalsze przedłużanie zawieszenia funkcjonariusza celnego w obowiązkach służbowych byłoby w istniejącej sytuacji niecelowe. Zdaniem organu odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej [...] przeprowadził również wystarczające postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy a także w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., organ wskazał, że decyzja w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych oraz decyzja w sprawie zwolnienia ze służby mimo, iż wydane w ramach jednego stosunku prawnego funkcjonariusza celnego, regulują dwie odrębne kwestie.
Byt prawny decyzji zawieszającej w pełnieniu obowiązków służbowych jest bowiem zależny od bytu stosunku służbowego. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 145 k.p.a. należy uznać za bezzasadny.
Organ podkreślił, że zwolnienie ze służby nie wyklucza w przyszłości powrotu funkcjonariusza celnego do Służby Celnej. Odnosząc się do rygoru natychmiastowej wykonalności, organ wskazał, że zgodnie z art. 188 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej
w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Służby Celnej. Stosownie do postanowień art. 188 ust. 4 ww. ustawy, złożenie wniosków, o których mowa w ust. 1 i 3 oraz odwołania, o którym mowa w ust. 2, nie wstrzymuje wykonania decyzji.
B. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji Szefa Służby Celnej oraz decyzji organu I instancji, zarzuciła naruszenie: art. 24 § 1 pkt 6, art. 26 § 1 w zw. z art. 72 k.p.a; art. 24 § 3 k.p.a, art. 26 § 2 k.p.a., art. 63 § 1 w zw. z § 3 k.p.a.; art. 12 § 1 i § 2, art. 76a § 2 k.p.a., art. 108 § 1 k.p.a., art. 10 ust. 1, art. 10 w zw. z art. 73 k.p.a., art. 79 § 1 i § 2 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a; art. 67 § 1 k.p.a; art. 73 ust. 1 i 2 k.p.a.; art. 7 i 77 k.p.a; art. 8 k.p.a.; art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych, art. 60 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej w zw. z art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Strona przedstawiając stan faktyczny sprawy podkreśliła, że odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. poprzedziła skargą na niezgodne z prawem zachowanie pracownika Izby prowadzącego postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby. Podała, że Szef Służby Celnej pismem z dnia 16 marca 2010 r. poinformował, że skarga na czynności funkcjonariusza celnego zostanie rozpatrzona w ramach złożonego odwołania od decyzji. W ocenie skarżącej, w związku z przyjęciem skargi zostały podjęte czynności służbowe, o których mowa w art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a., a [...] powinna zostać wyłączona z prowadzenia postępowania. Podniosła, że wniesiona także w poprzednim postępowaniu skarga skutkowała
m.in. uchyleniem decyzji organu I instancji oraz skierowaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem strony, podpisanie postanowienia z dnia [...] października 2010 r. przez pracownika z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej stanowi naruszenie art. 26 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy strona występowała o przesłuchanie jako świadka Dyrektora Izby Celnej. Zdaniem skarżącej Dyrektor Izby Celnej wyłączył się z mocy przepisów prawa,
a wniosek powinien rozpatrywać organ wyższego stopnia. Z powyższego skarżąca wywodzi naruszenie zasady dwuinstancyjności, a także art. 7, art. 8 k.p.a. Również
z postanowienia o odmowie przesłuchania Szefa Służby Celnej skarżąca wywodzi zarzut braku obiektywizmu i naruszenie powołanej wyżej zasady. Skarżąca podniosła także, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania w celu ustalenia możliwości pozostania funkcjonariusza w służbie i wykonywania innych obowiązków.
Jako uzasadnienie naruszenia art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. skarżąca wskazała, iż organ dopiero 10 stycznia 2011 r. odpowiedział na jej wniosek z dnia 4 stycznia 2011 r.
o stwierdzenie zgodności i kompletności akt z oryginałami akt postępowania. Zarzuciła, że po zwrocie akt z WSA, organ nie dokonał ich porównania pod względem m.in. aktualności.
Podobnie jak w postępowaniu odwoławczym skarżąca zarzuciła, że organ przedwcześnie wydał decyzję, nadto nie dokonał analizy opinii służbowych i wyróżnień z okresu służby. Za naruszenie art. 108 §1 k.p.a. skarżąca uznała określenie
w decyzji terminu zwolnienia "z dniem doręczenia". Nadto, zdaniem strony organ
I instancji nie wykazał zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 108 k.p.a., niezbędnych dla nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Skarżąca podniosła także, iż pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r. przekazała organowi I instancji informację dotyczącą zniesienia przez Prokuraturę Okręgową
[...] wszystkich zastosowanych środków zapobiegawczych, w tym zawieszenia w czynnościach służbowych. Zdaniem strony organ powinien był wznowić z urzędu postępowanie w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych (art. 147 k.p.a.).
Skarżąca nie zgodziła się, że po uchyleniu decyzji organu I instancji przez Szefa Służby Celnej nadal pozostawała zawieszona w czynnościach służbowych. W jej ocenie zawieszenie w czynnościach ustało z mocy prawa z dniem 27 grudnia 2010 r., a zatem nie została spełniona przesłanka w postaci upływu 12 miesięcy nieprzerwanego zawieszenia w czynnościach służbowych.
Uzasadniając naruszenie art. 10 k.p.a. skarżąca podniosła, że organ
nie zawiadomił jej w sposób jasny i oczywisty o zakończeniu postępowania, a jedynie kilkoma pismami wskazał na uprawnienia strony. Podkreśliła, że o uprawnieniach
z art. 10 § 1 k.p.a. była informowana kilkakrotnie w ramach toczącego się postępowania i z uprawnień korzystała, wnosząc wiele wniosków dowodowych i wyjaśnień.
Zarzucając naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a. podniosła, że nie powiadomiono
jej o terminie przeprowadzenia dowodu m.in.: planowanego zatrudnienia, wykorzystania etatów, usprawnienia organizacji pracy, analizy opinii służbowych, analizy dokumentów w zakresie m.in. liczby zatrudnionych nowych funkcjonariuszy, liczby zwolnionych funkcjonariuszy.
Zarzut naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych skarżąca oparła
na znajdujących się w aktach dokumentach dotyczących ustalenia stanu sprawy
w Prokuraturze, w których treści brak jest jej nazwiska, a zawierają dane osób niezwiązanych z prowadzonym postępowaniem.
Skarżąca podniosła, że organ I instancji w trakcie postępowania odmówił dostępu do kserokopiarki, co ograniczyło stronie możliwość dogłębnej analizy sprawy. Naruszono w ten sposób art. 73 § 1 i 2 k.p.a.
W dalszej części skargi skarżąca podniosła zarzuty dotyczące uposażenia. Kolejny raz wskazała, że zwolnienie ze służby przed rozstrzygnięciem kwestii spornych powstałych w związku z przywróceniem do służby było przedwczesne.
Zarzuciła również, że organy zaniechały podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego , czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji decyzje wydane zostały z naruszeniem granic uznania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uchylenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i z tego względu podlega oddaleniu.
Zarówno zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej, jak i decyzja Dyrektora Izby Celnej [...] odpowiadają prawu.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływy 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.
W sprawie jest bezsporne, że B. R. decyzją Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] listopada 2007 r. została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2008 r. okres zawieszenia przedłużono do dnia 25 listopada 2008 r., a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. organ przedłużył okres zawieszenia do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko B. R. postępowania karnego.
Nie jest też kwestionowane, że w czasie, gdy decyzję wydawał organ I instancji, a następnie Szef Służby Celnej, postępowanie karne nie było zakończone. Pismem z dnia 2 lipca 2010 r., sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa [...] poinformowała organ, że w dniu [...] czerwca 2010 r. przeciwko B. R. skierowano akt oskarżenia do Sądu Okręgowego [...].
W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że zaszły podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Termin 12-miesięczny zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych, o którym mowa w tym przepisie, upłynął bowiem w dniu 25 listopada 2008 r., a nadto, nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Sąd nie podziela twierdzeń skarżącej, iż wobec uchylenia przez Szefa Służby Celnej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2010 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ustało z mocy prawa zawieszenie jej w czynnościach służbowych. Zawieszenie skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego związane było ściśle z wszczęciem wobec niej postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego. Uchylenie przez organ II instancji pierwszej decyzji zwalniającej B. R. ze służby w żadnym razie nie wywołało skutku w postaci uchylenia postanowień w sprawie zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Okres zawieszenia biegł zatem nieprzerwanie, choć samo postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby toczyło się od początku, wobec uchylenia przez Szefa Służby Celnej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Bieg terminu zawieszenia nie uległ przerwaniu również na skutek informacji o uchyleniu przez Prokuraturę Okręgową [...] zastosowanych wobec skarżącej środków zapobiegawczych.
Zdaniem Sądu, wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji i prowadzonego postępowania nie miała również okoliczność, iż przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. o zwolnieniu skarżącej ze służby, nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania. Nadto, wskazania wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1983/10 oddalił skargę na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2010 r.
Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, organy podjęły wszystkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), materiał dowodowy zebrany został w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a organy trafnie oceniły na podstawie tego materiału, że spełnione zostały przesłanki stanowiące podstawę zwolnienia skarżącej ze służby w Służbie Celnej.
Wydając rozstrzygnięcie, zarówno organ I, jak i II instancji uwzględniły nadto interes społeczny. Z tego względu nietrafny jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. również w tym aspekcie.
W obu decyzjach wskazano na negatywne konsekwencje długotrwałego zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych dla Służby Celnej. Podkreślono, że zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego powoduje trudności organizacyjne i niemożność właściwego wykonywania zadań nałożonych na Służbę Celną. Organ należycie uzasadnił to stanowisko.
W interesie społecznym leży prawidłowe wykonywanie zadań nałożonych na Służbę Celną, określonych art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, polegających na zapewnieniu ochrony i bezpieczeństwa celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Zwrócić też trzeba uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej w kontekście zapewnienia realizacji zaplanowanych wpływów do budżetu państwa. Sprawowanie służby publicznej nie może być ujmowane w kategoriach wyłącznie przywilejów,
a bardziej służby i roztropnej troski o dobro wspólne (por. wyrok TK z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, OTK ZV nr 9/17/2004, poz. 93).
Zgodzić należy się z organem, że interes społeczny, pojmowany jako troska o dobro wspólne, wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną. Sytuacja, kiedy funkcjonariusz jest zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych i nie może ich wykonywać, powoduje dezorganizację służby oraz konieczność wykonywania przypisanych mu zadań przez innych funkcjonariuszy jako czynności dodatkowych. Sąd podziela powołaną w tym zakresie argumentację organu, popartą szczegółowymi analizami etatowymi. Istotna jest przy tym okoliczność, iż w przypadku zawieszenia funkcjonariusza w obowiązkach służbowych, wbrew twierdzeniu skarżącej, następuje "blokada" etatu, gdyż przepisy o Służbie Celnej nie przewidują możliwości zatrudnienia na miejsce tego funkcjonariusza innej osoby.
Strona w toku całego postępowania korzystała z ustawowych uprawnień, w tym miała możliwość zapoznawania się z aktami postępowania oraz zgłaszania wniosków
i z uprawnień tych korzystała. Skarżąca przyznaje to w skardze. Niezasadny jest wobec powyższego zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Niezrozumiały natomiast jest zarzut naruszenia art. 73 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez odmowę dostępu do kserokopiarki. Powołany przepis nie stanowi bowiem o obowiązku organu udostępnienia kserokopiarki,
ale o uprawnieniach strony w zakresie dostępu do akt, z których to uprawnień – jak wynika z akt postępowania – skarżąca w toku całego postępowania korzystała. Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. Ustalenia organu
w zakresie planowanego zatrudnienia, wykorzystania etatów, czy usprawnienia pracy, na które w skardze wskazuje skarżąca, nie stanowią przeprowadzenia dowodu
ze świadka, biegłego, czy oględzin, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Również opinie służbowe pozostają bez wpływu na prawidłowość stwierdzenia przez organ, że w sprawie zaszły przesłanki zwolnienia B. R. ze służby. Organ
nie był bowiem obowiązany, na gruncie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej,
do analizy oceny skarżącej jako funkcjonariusza celnego.
Niezasadne są również zarzuty B. R. w zakresie naruszenia przez organ art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika, aby wobec pracownika, który
w ocenie skarżącej powinien być wyłączony z postępowania, toczyło się dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne. Nadto, jak wskazał organ
w zaskarżonej decyzji, [...], na której czynności skarżąca złożyła skargę
w związku z postępowaniem zakończonym decyzją Szefa Służby Celnej z dnia
[...] czerwca 2010 r., nie brała udziału w postępowaniu toczącym się po wydaniu tej decyzji. Nie można także zgodzić się ze skarżącą, że w sprawie naruszony został art. 26 § 2 k.p.a. W sprawie niniejszej organ nie podlegał wyłączeniu. Postępowanie prowadzone było bowiem w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby i nie dotyczyło interesów majątkowych osób, o których mowa w art. 25 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Nadto, postanowienie z dnia [...] października 2010 r., o którym mowa w skardze, podpisane zostało przez Zastępcę Dyrektora Izby Celnej z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej udzielonego w dniu 15 października 2010 r. Organ administracji publicznej może, zgodnie z art. 268a k.p.a., w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie,
a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień
i zaświadczeń. Z tego też względu zarzuty w tym zakresie nie mogły odnieść zamierzonego przez stronę skutku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza jednocześnie,
że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., bowiem przepis ten nie został przez organ zastosowany w niniejszej sprawie. Prawidłowo organ powołał natomiast
w decyzji i zastosował w sprawie art. 188 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej. Zgodnie
z tym przepisem, złożenie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Nietrafnie skarżąca zarzuca również organowi naruszenie art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w sprawach ze stosunku służbowego, zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawie niniejszej, dotyczącej zwolnienia B.R. ze służby w Służbie Celnej, nie ulega wątpliwości, iż zastosowanie znajdowały przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby wszczęte zostało bowiem postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., a zatem po wejściu tej ustawy w życie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ przepisów ustawy o ochronie danych osobowych Sąd wskazuje, iż w niniejszym postępowaniu, dotyczącym zwolnienia skarżącej ze służby, nie podlega ocenie zgodność z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącej, czy też innych osób, których dane znajdują się w aktach postępowania. Kwestia ta pozostaje bez wpływu na dokonywaną przez Sąd w niniejszej sprawie kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej
oraz postępowania, w ramach którego decyzja o zwolnieniu ze służby została wydana. Powyższe nie wpływa także na ustalenie, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a w toku postępowania organ nie naruszył przepisów procesowych. Do oceny prawidłowości stosowania przepisów z zakresu danych osobowych powołany został Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, którego decyzje podlegają, na skutek skargi, kontroli sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu organy prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepis prawa materialnego, tj. art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej oraz przepisy prawa procesowego. Z tego względu skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło