I SA/Wa 891/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-25
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego jest zasadna, gdy wniosek o wznowienie został złożony po ustawowym terminie oraz gdy wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Decyzja o odmowie wznowienia postępowania jest prawidłowa, gdy wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu określonego w art. 148 § 2 Kpa oraz gdy wnioskodawca nie posiada interesu prawnego ani przymiotu strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do odmowy wznowienia zgodnie z art. 149 § 3 Kpa. Termin do wznowienia biegnie od momentu, gdy strona dowiedziała się o treści rozstrzygnięcia decyzji, a nie tylko o jej istnieniu.Stan faktyczny
Zakład Spółka Jawna w C. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody z 2006 r. dotyczącą prawa użytkowania wieczystego gruntów. Organ I instancji odmówił wznowienia z powodu uchybienia miesięcznemu terminowi oraz braku przymiotu strony przez wnioskodawcę. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 148 § 2 Kpa i wniósł o uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] Sp. J. w C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zakładu [...] Sp. Jawna z siedzibą w C., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].
Decyzja Ministra Infrastruktury została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w sprawie zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa, położonych w C., obejmujących działki nr [...], [...] oraz działki nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha [...] m2 oraz prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na przedmiotowych gruntach.
Wnioskodawca w dniu 12 marca 2010 r. zwrócił się do P. z prośbą o przesłanie kserokopii decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2010 r. T. S. – pełnomocnik Zakładu [...] Spółka Jawna w C., uzupełnionym pismem z dnia 14 kwietnia 2010 r., wystąpił - w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa do Wojewody [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], zmieniającą za zgodą stron decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntów, ozn. jako działki nr [...], [...] i działki nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha [...] m 2 oraz prawa własności budynków i urządzeń, znajdujących się na tych działkach.
Wniosek o wznowienie ww. postępowania wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu 16 kwietnia 2010 r., natomiast na poczcie został nadany w dniu 13 kwietnia 2010 r. (okoliczność bezsporna, dowód - koperta z pieczątką nadania).
Zdaniem organu I instancji o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], wnioskodawca dowiedział się przed dniem 12 marca 2010 r.
Organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Mając powyższe na uwadze oraz art. 57 § 3 Kpa, zgodnie z którym, terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, organ I instancji stanął na stanowisku, że skoro wnioskodawca w dniu 12 marca 2010 r. wiedział o decyzji uwłaszczeniowej, to końcem miesięcznego terminu do złożenia wniosku był 12 kwietnia 2010 r. a zatem wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania został złożony bez zachowania ustawowego miesięcznego terminu do jego złożenia.
Organ I instancji stwierdził, iż miesięczny termin do wznowienia, nie został dochowany, co powoduje konieczność zastosowania art. 149 § 3 Kpa i odmowy wznowienia postępowania.
Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, że wnioskodawca na dzień 5 grudnia 1990 r. nie posiadał żadnych praw rzeczowych do części przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] ha, oznaczonej jako działka nr [...], zabudowanej pawilonem handlowym.
Grunt ten w podanej dacie stanowił własność Skarbu Państwa.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że umowy dzierżawy zawarte z P. nie stanowią tytułu do gruntu, a jedynie dają możliwość dzierżawcy do korzystania z niego i pobierania pożytków. Praw rzeczowych do gruntu wnioskodawca również nie nabył poprzez nabycie prawa do nakładów poniesionych na budowę pawilonu handlowego.
Organ I instancji podniósł, że stroną postępowania prowadzonego w trybie
art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) może być w zasadzie tylko państwowa osoba prawna, legitymująca się w dniu 5 grudnia 1990r. prawem zarządu do gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy. Decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. - zmieniająca za zgodę stron decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r., odnosi się do stanu prawnego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r.
Organ I instancji podniósł, że przedmiotowa nieruchomość w tym dniu stanowiła własność Skarbu Państwa, a skoro wnioskujący nie posiadał tytułu prawnorzeczowego do części nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania, to nie mógł skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia tego postępowania, bowiem nie posiadał atrybutu strony.
Organ I instancji stwierdził w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe, że nie został zachowany miesięczny termin do złożenia wniosku
o wznowienie przedmiotowego postępowania oraz wnioskodawca nie posiadał atrybutu strony, co zgodnie z art. 149 § 3 w związku z art. 28 i art. 147 Kpa stanowi podstawę do odmowy wznowienia tego postępowania.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Zakład [...] Sp. Jawna z siedzibą w C.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i art. 145a kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa
i art. 145a § 2 kpa., przy czym organ administracji obowiązany jest z urzędu badać czy został zachowany termin określony w art. 148 k.p.a. i art. 145a § 2 k.p.a.
Organ odwoławczy wskazał, iż prawidłowo tej sytuacji przyjął organ pierwszej instancji. że wnioskodawca o wydanej decyzji dowiedział się najpóźniej w dniu
12 marca 2010 r. gdyż w tym dniu wystąpił do P. S.A. o przesłanie kserokopii decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. i tym też dniu rozpoczął się bieg terminu (jednego miesiąca) do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Podanie o wznowieni postępowania zostało zaś nadane w Urzędzie Pocztowym C. w dniu 13 kwietni 2010 r. zatem z uchybieniem miesięcznego terminu.
Organ odwoławczy wskazał, że uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania stanowi o braku podstaw do merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej postępowaniu wznowieniowym.
W związku z powyższym zbędne w niniejszej sprawie są rozważania dotyczące legitymacji procesowej wnioskodawcy do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zakład [...] Spółka Jawna w C.
Skarżący zarzucał zaskarżonej decyzji naruszenie art. 148 § 2 k.p.a. w zw.
z art. 145 i wnosił o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że Zakład [...] Sp. Jawna w C., ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej uwłaszczenia w/w działek położonych w C., jako dzierżawca działki nr [...] o pow. [...] ha, KW nr [...] i właściciel poczynionych na niej nakładów.
Zaznaczył, że strona skarżąca stała się adresatem informacji o istnieniu decyzji Wojewody [...] w sposób nieformalny, nie znała treści tej decyzji. Wystąpiła następnie z wnioskiem o przedłożenie treści decyzji Wojewody [...] [...] oraz decyzji prawdopodobnie zmieniającą w/w decyzję z dnia [...] lutego 2006 r., do strony, która była uczestnikiem postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, tj. do P. S.A.
Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem przyjętym przez organy obu instancji, iż treść decyzji była skarżącemu znana w chwili wystąpienia z pismem do P. S.A. o przesłanie informacji o wydanej decyzji oraz jej treści. W odpowiedzi na fax skarżącego P. S.A. w dniu 7 kwietnia 2010 r. przesłało faxem decyzje zmieniającą z dnia [...] lutego 2006 r. i dopiero w tej dacie można przyjąć, iż skarżący miał możliwość zapoznania się z jej treścią i podjąć w sprawie stosowne kroki. Należy podkreślić, iż skarżący w dniu 14 kwietnia 2010 r. wystąpił do Wojewody [...] z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego zachowując ustawowy jednomiesięczny termin.
Z przesłanki posiadania informacji o wydaniu decyzji nie można bowiem wyprowadzać daleko idącego wniosku, świadczącego o fakcie zapoznania się z treścią tej decyzji. Są to bowiem dwie odrębne informacje, w tym przypadku związane z dwoma terminami. Stąd proceduralne kwestie uwzględnienia terminu, w którym skarżący de facto zaznajomił się z treścią decyzji ma dla sprawy znaczenie kluczowe.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosi o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania następuje wówczas, gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia oraz gdy niedopuszczalne jest wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych.
W rozpatrywanej sprawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r.
nr [...] z przyczyn podmiotowych oraz z powodu tego, że skarżący złożyli żądanie wznowienie po ustawowym terminie. Organ II instancji stanął natomiast na stanowisku, że przyczyną odmowy wznowienia postępowania w niniejszym przypadku jest okoliczność złożenia przez skarżącego podania o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, a zatem nie ma konieczności badania legitymacji procesowej wnioskodawcy do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania.
Podnieść należy, że niedopuszczalność wznowienia z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce wtedy, gdy podanie o wznowienie postępowania złoży jednostka nie będąca stroną w sprawie lub strona, która nie ma zdolności do czynności prawnych, a działa bez przedstawiciela ustawowego.
We wstępnym etapie postępowania w sprawie wznowienia obowiązkiem organu właściwego w sprawie wznowienia jest ustalenie, czy podanie o wznowienie wniosła osoba posiadająca interes prawny we wznowieniu postępowania, czy powołała się na ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania oraz, czy swoje żądanie złożyła w przewidzianym do tego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego terminie. W zależności bowiem od tych ustaleń organ wydaje albo postanowienie
o wszczęciu postępowania, gdy wynik tych ustaleń jest pozytywny, albo wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania.
Zatem istotna jest kwestia posiadania przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania interesu prawnego w powtórnym rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jakie umożliwia instytucja wznowienia postępowania.
Organ I instancji prawidłowo objął kontrolą okoliczność czy strona wnosząca podanie o wznowienie postępowania posiadała przymiot strony, gdyż brak interesu prawnego do wznowienia postępowania przez jednostkę wnoszącą podanie prowadzi do odmowy wznowienia.
Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony jest możliwe wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej.
Sytuacja taka zachodzi w sprawie niniejszej.
Skarżącemu nie przysługiwał i nie przysługuje tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości.
Jak wskazano decyzja o odmowie wznowienia może więc być wydana wtedy, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży osoba (podmiot) niebędąca stroną
w sprawie, albo gdy osoba ta nie posiada zdolności procesowej, a działa bez przedstawiciela ustawowego.
Skarżący interes prawny we wznowieniu postępowania wywodzi z faktu bycia dzierżawcą działki nr [...] o pow. [...] ha, KW nr [...] i właścicielem poczynionych na niej nakładów.
Jak słusznie wskazał organ I instancji stroną postępowania prowadzonego
w trybie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) może być w zasadzie tylko państwowa osoba prawna, legitymująca się w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu do gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy. Decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. - zmieniająca za zgodę stron decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r., odnosi się do stanu prawnego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r.
Ma rację organ I instancji, że skoro przedmiotowa nieruchomość w tym dniu stanowiła własność Skarbu Państwa, a wnioskujący nie posiadał tytułu prawnorzeczowego do części nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania, to nie mógł skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia tego postępowania, bowiem nie posiadał atrybutu strony
Należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną okoliczność, a mianowicie organy obu instancji wydały decyzję o odmowie wznowienia postępowania z tej przyczyny, że według nich skarżący wnieśli żądanie o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu.
Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że momentem, od którego zaczął biec termin do złożenia żądania o wznowienie postępowania, był moment prośby skarżącego o nadesłanie kserokopii decyzji.
Jest poza sporem, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji.
Istotne jest jednak to, aby dotarła do strony wiadomość nie tylko o wydaniu decyzji ale przede wszystkim o zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2006 r., II OSK 622/05)
W ocenie Sądu trudno uznać za dowiedzenie się o decyzji tylko na podstawie wskazania w jakiej sprawie została wydana. Informacja te bowiem nic nie mówi
o rozstrzygnięciu. Dopiero moment powzięcia wiadomości o treści rozstrzygnięcia decyzji wraz z informacją kiedy ono zapadło stanowi, zdaniem Sądu, o dowiedzeniu się o decyzji i otwiera bieg terminu do wniesienia złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.
Sąd stanął na stanowisku, że w stanie sprawy niniejszej zachodzi niedopuszczalność wznowienia z przyczyn podmiotowych i mimo że okoliczność ta była przedmiotem rozważań tylko organu I instancji to rozstrzygnięcia obu organów są co do zasady prawidłowe.
Z uwagi na to, że wnioskodawca nie legitymuje się interesem prawnym
w rozumieniu art. 28 Kpa, a zatem nie korzysta z przymiotu strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania nadzorczego tj. wznowienia tego postępowania.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wobec powyższego nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosków skargi i uchylenia zaskarżonych decyzji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło