V SA/Wa 1821/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-28
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec-Kudiura, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na zakup pieca do spalania trocin i kotła stalowego, poniesiony w ramach indywidualnego programu rehabilitacji dla niepełnosprawnego pracownika, może zostać uznany za pomoc de minimis?Ratio decidendi
Wydatek na zakup pieca do spalania trocin i kotła stalowego nie może zostać uznany za pomoc de minimis, ponieważ nie przyczynia się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, a jedynie poprawia komfort pracy wszystkich zatrudnionych. Zasadność poniesienia wydatku z zakładowego funduszu rehabilitacji musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany.Stan faktyczny
Firma "M." wniosła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatek poniesiony na zakup zestawu do spalania trocin oraz kotła stalowego, który miał służyć dostosowaniu miejsca pracy niepełnosprawnego pracownika. Prezes PFRON odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że wydatek ten nie zmniejsza ograniczeń zawodowych pracownika, a jedynie poprawia warunki pracy wszystkich zatrudnionych. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P.K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę.
Przedmiotem skargi P. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M., jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] lipca 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2011 r. o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatek poniesiony w dniu 7 stycznia 2011 r. w kwocie 25.699,62 zł tj. 6.635,59 euro. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym :
W dniu 17 stycznia 2011 r. firma "M." zwróciła się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, przedkładając jednocześnie dokumentację potwierdzającą dokonanie wydatku tj. fakturę VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz kopię wyciągu bankowego z rachunku zfron, potwierdzającego zrealizowanie zapłaty. Faktura potwierdzała zakup zestawu do spalania trocin oraz kotła stalowego. Uzupełniając na wezwanie organu dokumentację wnioskodawca w piśmie z 28.03.2011r. wyjaśnił, że poniesiony wydatek ma na celu dostosowanie miejsca pracy do potrzeb niepełnosprawnego pracownika - S. P., zatrudnionego na stanowisku krojczego–tapicera i wynikają wprost z uprzednio sporządzonego i zatwierdzonego przez Zakładową Komisję Rehabilitacyjną indywidualnego programu rehabilitacji (ipr). Komisja stwierdziła, iż przypadku schorzeń pracownika, tj. nadciśnienia, niedokrwistości serca oraz astmy oskrzelowej, odpowiednia temperatura w miejscu pracy posiada kluczowe znaczenie dla niepogarszania się stanu zdrowia pracownika. Ponadto Komisja uznała, iż biorąc pod uwagę schorzenia współistniejące pracownika, tj. bole reumatyczne, zapewnienie odpowiedniej temperatury w miejscu pracy będzie również posiadało istotne znaczenie dla ograniczenia negatywnych skutków wynikających z tego schorzenia. Dlatego też, Komisja zaleciła dostosowanie miejsca pracy miejsca pracy do specyficznych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności pracownika.
Postanowieniem z [...].04.2011 r. Prezes PFRON odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatek dokonany w dniu 07.01.2011 r. w kwocie 25 699,62 zł tj. 6 635,58 euro. W opinii Funduszu, zasadność poniesienia wydatku musi wynikać wprost z ipr i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany. Wydatek związany z zakupem pieca do spalania trocin wraz z kotłem stalowym nie stanowi, zdaniem Funduszu, działania związanego z dostosowaniem miejsca pracy osoby niepełnosprawnej w celu zmniejszenia jej ograniczeń zawodowych, wobec tego wydatek ten powinien zostać sfinansowany z tzw. puli ogólnej zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na podstawie § 2 ust. 1 pkt c rozporządzenia w sprawie zfron. W opinii Funduszu, ogół działań zawartych w indywidualnym programie rehabilitacji ( remont instalacji centralnego ogrzewania) sprzyja poprawie warunków pracy wszystkich zatrudnionych w zakładzie osób, a nie tylko pracownika objętego programem.
Na powyższe postanowienie wnioskodawca złożył zażalenie. Wskazał, że zasadność poniesienia wydatku wynika wprost z ipr opracowanego dla konkretnego niepełnosprawnego pracownika , a nadto że organ I instancji lie zakwestionował poprawności działania Komisji Rehabilitacyjnej, opracowanego przez nią Programu, jak również samego wydatku, który został przez PERON uznany za prawidłowy, ale wątpliwości funduszu wzbudził jedynie sposób zakwalifikowania wydatku w ramach Programu, do czego faktycznie PFRON nie jest uprawniony, gdyż uprawnienie w tym zakresie przysługuje jedynie Komisji Rehabilitacyjnej.
Wspomnianym wyżej postanowieniem Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego nie można uznać, że zakup w/w urządzeń stanowi działanie związane z dostosowaniem stanowiska pracy stosownie do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika i przyczynia się do zmniejszenia jego ograniczeń zawodowych. W rozpatrywanym przypadku remont instalacji centralnego ogrzewania sprzyja poprawie warunków pracy wszystkich zatrudnionych w zakładzie osób, a nie tylko pracownika objętego programem. Organ podkreślił, że w ramach indywidualnych programów mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem, w ramach których są finansowane są w szczególności koszty m.in. dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Zasadność poniesienia wydatku musi, zdaniem organu, zatem wynikać wprost z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika dla którego program został opracowany. Minister wyjaśnił, że indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, których cel został jasno zdefiniowany w przepisach nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z remontem instalacji centralnego ogrzewania czy zakupem nowych urządzeń. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak jest związku pomiędzy zakupem pieca centralnego ogrzewania, dodatkowych nagrzewnic oraz ekranów poliwęglanowych zatrzymujących ciepło, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.
Organ podkreślił, że zakupiony piec centralnego ogrzewania poprawia komfort pracy każdego pracownika, natomiast nie stanowi on wyposażenia stanowiska pracy specjalistycznego czy dostosowanego do indywidualnych potrzeb wynikających z niepełnosprawności osoby na nim zatrudnionej. Wydatek finansowany z ZFRON w ramach ipr musi być ściśle związany ze zmniejszaniem lub eliminowaniem ograniczeń zawodowych spowodowanych niepełnosprawnością danej osoby, a poprawy warunków pracy nie można utożsamiać ze zmniejszeniem ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracownika.
Dalej organ odwoławczy przypomniał, że pracodawca zgodnie z art. 94 pkt. 2 Kodeksu pracy jest obowiązany, w szczególności organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu Ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy. Z powyższego, w ocenie organu, wynika obowiązek zapewnienia pracownikom "optymalnych warunków pracy" oraz urządzeń, które przyczynią się do realizacji powołanych w powyższym przepisie celów. Ponadto zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy mającym rangę podstawowej zasady prawa pracy określonej w art. 15 Kodeksu pracy. Zasadę tę konkretyzuje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U z 2003r. nr 169 poz. 1650), w szczególności § 15 tegoż rozporządzenia, który stanowi, iż pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Organ przypomniał, że m.in. w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie naturalne i sztuczne, odpowiednią temperaturę, wymianę powietrza oraz zabezpieczenie przed wilgocią, niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nasłonecznieniem, drganiami oraz innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia i uciążliwościami.
Minister Pracy i Polityki Społecznej nie zgodził się także z argumentem strony skarżącej, iż PFRON zakwestionował kompetencje komisji rehabilitacyjnej; wyjaśnił, że jakkolwiek z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zfron, wynika, że warunkiem uznania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia, treść tego przepisu wskazuje, że nie jest to zaświadczenie o jakim mowa w art. 217 § 2 pkt 1 kpa. Przepis ten kładzie bowiem nacisk na konieczność uzyskania zaświadczenia, co w ocenie organu nakłada na przedsiębiorcę konieczność wykazania, że poniósł wydatek kwalifikujący się do uznania go za pomoc de minimis. W postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o pomocy de minimis organ zobowiązany do wydania zaświadczenia do wyjaśnienia kwestii powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku, którego ma dotyczyć zaświadczenie. Organ zobowiązany był w sprawie zbadać czy wydatki dokonane w ramach Indywidualnych programów rehabilitacji spełnia przesłanki, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Pacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., w szczególności czy wynika wprost z indywidualnych programów rehabilitacji oraz czy został dokonany w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych niepełnosprawnych pracowników, to bezpodstawnym jest zarzut skarżącej. Iż organ zakwestionował kompetencje komisji rehabilitacyjnej do opracowania ipr.
Od powyższego rozstrzygnięcia P. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się w niej uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi Zarządu PFRON. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił :
1. naruszenie prawa materialnego poprzez
- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art.33 ust.9 i 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123. poz.776 ze zm. – zwanej dalej: "ustawą o rehabilitacji") w związku z przepisem § 2 ust.1 pkt. 12 lit. e rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 245. poz.1810 ze zm. ) poprzez 1810 ze zm. ) poprzez uznanie, iż strona nie mogła dokonać wydatku na dostosowanie miejsca pracy stanowiska prac) do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika niepełnosprawnego;
- błędną wykładnię art.33 ust.9 ustawy o rehabilitacji w związku z § 6 rozporządzenia w sprawie ZFRON poprzez ograniczenie kompetencji pracodawcy oraz komisji rehabilitacyjnej ustanowionej tym przepisem;
- niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 15 i 94 pkt 2 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez uznanie, iż obowiązek pracodawcy zapewnienia właściwej organizacji pracy oraz bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wyklucza możliwość wydatkowania środków ZFRON na dostosowanie miejsc pracy osób niepełnosprawnych.
2. naruszenie prawa procesowego poprzez :
- naruszenie art. 7 i art. 77 kpa w sposób mający wpływ na treść orzeczenia poprzez pominięcie części materiału dowodowego, w tym wyjaśnień strony bez podania przyczyny,
- naruszenie art.80 kpa poprzez błędne przyjęcie, że sporny wydatek nie może być sfinansowany w ramach indywidualnych programów rehabilitacji oraz błędną dowolną ocenę materiału dowodowego w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem żądania strony było wydanie przez PFRON zaświadczenia o pomocy de minimis ze względu na poniesione przez skarżącego wydatki w kwocie 25.699,62 zł. tj. 6.635,59 euro z konta zfron na zakup zestawu do spalania trocin oraz kotła stalowego..
Dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają przepisy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm., dalej: ustawy o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm. ).
Zgodnie z art. 7 ustawy o rehabilitacji - rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, przy czym rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów.
Jak stanowi treść art. 33 ust. 1 tejże ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji, zgodnie zaś z treścią ust 4 tego artykułu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.
W celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Jednakże ważnym podkreślenia jest, że zgodnie z ust. 1 warunkiem uzyskania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy.
Przedmiotowy w sprawie wydatek za sfinansowanie zakupu pieca do spalania trocin oraz kotła stalowego został zrealizowany w ramach Indywidualnego Programu Rehabilitacji opracowanego dla niepełnosprawnego pracownika firmy M. zatrudnionego jako krojczy-tapicer. Pracownik objętym IPR jest zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności z tytułu nadciśnienia, niedokrwistości serca – dławicy piersiowej oraz astmy oskrzelowej. Cierpi także na bóle reumatyczne. W Programie wskazano, że pracownik nie chciałby zmieniać stanowiska pracy, chociaż praca jest związana z wysiłkiem fizycznym oraz męczącą pozycją ciała. W zakresie działań Programu wskazano jednak jedynie na konieczność zapewnienia odpowiedniej temperatury w miejscu pracy. W ocenie Komisji w schorzeniach pracownika odpowiednia temperatura w miejscu pracy ma kluczowe znaczenie dla niepogarszania się stanu zdrowia pracownika.
W tym miejscu należy przypomnieć, iż w ramach indywidualnych programów rehabilitacji mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem (§ 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r.). Zasadność poniesienia wydatku musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany.
Natomiast z przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania indywidualnego programu rehabilitacji nie wynika, aby określony tam wydatek miał związek z niepełnosprawnością pracownika, którego dotyczy. Słusznie w ocenie Sądu organ wywiódł, że w rozpatrywanym przypadku zakup pieca i kotła nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia jego niepełnosprawności, a jedynie może polepszyć komfort pracy w hali produkcyjnej i nie zachodzi związek pomiędzy tym czy praca w pomieszczeniu wykonywana jest przez pracownika w pełni sprawnego czy też niepełnosprawnego. Nie można też przyjąć, że koszt jego zakupu stanowi wydatek na "dostosowanie" stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Zakupiony piec i kocioł poprawia komfort pracy każdego pracownika, pracującego w hali produkcyjnej natomiast nie stanowi on specjalistycznego czy dostosowanego do indywidualnych potrzeb osoby niepełnosprawnej wyposażenia.
Wydatek finansowany z ZFRON, co Sąd podkreśla musi być ściśle związany ze zmniejszaniem lub eliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności danej osoby. Usprawnienia czy też zwiększenia wydajności pracy w przedsiębiorstwie nie można utożsamiać, jak słusznie podnosi organ odwoławczy, ze zmniejszeniem ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracowników.
Sąd w tym zakresie w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego w sprawie, zgadza się z nim, iż indywidualne programy rehabilitacyjne osób niepełnosprawnych nie mogą służyć do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn urządzeń i narzędzi, czy środków transportu stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, ale nie mających związku z niepełnosprawnością.
W świetle powyższego należało stwierdzić, iż brak jest podstaw w sprawie do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia naruszono przepis art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, poprzez pryzmat § 2 ust. 1 pkt 12e ww. rozporządzenia. Organ odwoławczy słusznie nadmienił, że poniesiony wydatek nie ma związku z przystosowywaniem miejsca pracy dla potrzeb osoby niepełnosprawnej, a indywidualnie opracowany program może służyć wyposażeniu miejsca pracy, ale jedynie w takim stopniu, w jakim stanowi zmniejszenie lub wyeliminowanie ograniczeń zawodowych pracownika.
Również odnosząc się do zarzutu błędnego oparcia w podstawach rozstrzygania sprawy na art. 15 Kodeksu pracy, o zapewnieniu pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 czerwca 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy należy stwierdzić, że nie zasługuje on zdaniem Sądu na uwzględnienie. Organ odwoławczy nie kwestionował potrzeby poprawy warunków pracy pracownika niepełnosprawnego na zajmowanym stanowisku pracy, wskazał jedynie, że zakup nowych elementów sytemu ogrzewania sprzyja jedynie poprawie warunków tej pracy niezależnie od stopnia niepełnosprawności, a ponadto co również podziela Sąd obowiązki pracodawcy dotyczące zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków w miejscu wykonywanej pracy stanowią podstawową zasadę prawa pracy mającą swe źródło w treści art. 15 kodeksu pracy.
W tym stanie rzeczy trudno zatem uznać, że zakup pieca do spalania trocin i kotła był zakupem indywidualnego sprzętu dla osób niepełnosprawnych w ramach indywidualnego programu rehabilitacyjnego skutkującym zmniejszaniem ograniczeń zawodowych pracowników. Należy uznać, że zakupiony system nie może wpłynąć na zmniejszenie ograniczeń zawodowych pracownika, a poprawi jedynie komfort i standard warunków pracy w jakich jest ona wykonywana od lat. Przedstawiony wydatek nie miał związku z niepełnosprawnością osoby, dla której opracowano program.
Organy wykroczyły, zdaniem skarżącego, poza swoje kompetencje, gdyż zakwestionowały ocenę specjalistów (lekarza, doradcy zawodowego jedynie kompetentnych zgodnie z ustawą do dokonania takiej oceny – powołanych w skład komisji rehabilitacyjnej). Stanowiło to przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż zdaniem skarżącej, organ nie wskazał powodu, dla którego odmówił wiarygodności oceny dokonanej przez komisję rehabilitacyjną, zwłaszcza, że sam organ nie posiadał władzy specjalistycznej do dokonania tej oceny. Zdaniem skarżącego doszło w ten sposób także do naruszenia prawa materialnego tj. art. 33 ust. 9 ustawy o rehabilitacji zgodnie z którym dysponentem funduszu rehabilitacji lub zakładowego funduszu aktywności jest pracodawca.
Odnosząc się do tych zarzutów WSA jest zdania, że z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. w sprawie zfron, wynika konieczność wykazania przez przedsiębiorcę, że poniósł wydatek kwalifikujący się do uznania go za pomoc de minimis. Także z art. 33 ust. 1 i 4 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych i przepisów rozporządzenia zfron (w szczególności § 12) wynika kompetencja PFRON do merytorycznej oceny wydatków zgłaszanych przez zainteresowanego do objęcia ich zaświadczeniem o pomocy de minimis, czy są one wydatkami, o jakich mowa w tych przepisach. Zdaniem Sądu w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o pomocy de minimis organ zobowiązany do wydania zaświadczenia, jest uprawniony do wyjaśnienia kwestii powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku, którego ma dotyczyć zaświadczenie. Słusznie podkreśla to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Organ zobowiązany był w sprawie zbadać czy zakup pieca do spalania trocin oraz kotła stalowego dokonany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji spełnia przesłanki, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Pacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., w szczególności czy wynika wprost z indywidualnego programu rehabilitacji oraz czy został dokonany w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych niepełnosprawnych pracowników.
Sąd nie zgodził się również z zarzutem przekroczenia przez organ – nieposiadający zdaniem skarżącego fachowej wiedzy specjalistycznej – swobodnej oceny dowodów, jakoby poprzez odmowę dania wiarygodności opiniom dotyczącym zmniejszenia ograniczeń zawodowych, sporządzonym przez wyspecjalizowane jednostki. Wyjaśnić trzeba, że organy nie oceniały merytorycznie orzeczeń lekarskich, a jedynie kwestionowały zasadność poniesienia określonych wydatków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji oraz pod kątem zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika, a więc w granicach kompetencji przyznanych im przez ustawodawcę, m. in. na podstawie § 9 ust. 1 ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. Organ nie jest związany opiniami specjalistów wchodzących w skład komisji rehabilitacyjnej, w zakresie oceny, czy określony wydatek przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika, a zatem czy może być dokonany z zakładowego funduszu rehabilitacji gdyż orzekanie o tym jest jego kompetencją, a nie komisji rehabilitacyjnej. Opinia komisji oraz ewentualnie inne opinie lekarskie podlegają ocenie organu orzekającego, jak i inne dowody w sprawie. Zatem organ powinien na nich polegać (w razie braku przeciwdowodu) co do zakresu i stopnia niepełnosprawności oraz zakresu ograniczeń zawodowych pracownika, ale jeszcze raz należy podkreślić, że nie mogą one zastąpić organu w ocenie zasadności dokonania konkretnego wydatku. W zaskarżonym postanowieniu wykazano, że w przedmiotowej sprawie zakup urządzeń grzewczych nie wpłynie na zmniejszenie, czy też wyeliminowanie ograniczeń osoby niepełnosprawnej wynikających z jej niepełnosprawności, a służy po prostu wypełnieniu obowiązków pracodawcy do zapewnienia wyposażenia stanowisk pracy zgodnie z wymogami bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ trafnie przyjął, że nie zostało wykazane, by zakupione urządzenia miały jakieś szczególne cechy świadczące o indywidualnym przystosowaniu ich do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności pracownika skarżącego, którego dotyczył indywidualny program rehabilitacji. Nie można wiec było uznać, że zakup kotła i pieca do spalania trocin był zakupem indywidualnego sprzętu dla osób niepełnosprawnych w ramach indywidualnych programów rehabilitacyjnych skutkującym zmniejszaniu ograniczeń zawodowych pracowników.
Nie przekroczył też organ zasad swobodnej oceny materiału dowodowego uznając, iż zakupione urządzenia nie mogą wpłynąć na zmniejszenie ograniczeń zawodowych S. P., a więc wydatki te nie spełniają wymogów określonych w § 2 pkt 12 litera f rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r..
Stwierdzić zatem należy, iż organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, ustalił stan faktyczny i dokonał jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności.
Biorąc to wszystko pod uwagę zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za prawidłowe, nie naruszające prawa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływa na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrola decyzji.
Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), był zobowiązany orzec jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło