II OSK 471/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia WSA del. Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant: Starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. M. i J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 588/11 w sprawie ze skargi B. M. i J. M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w Suwałkach postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r. znak [...] na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59f ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ustalił inwestorom B. i J. M. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł za samowolną rozbudowę budynku inwentarskiego na działce nr [...] w miejscowości P. gm. R. i zobowiązał inwestorów do jej wpłacenia w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że prowadzenie samowolnych robót budowlanych stwierdził już podczas kontroli nieruchomości w 2007 r. W trakcie postępowania inwestorzy byli wzywani do uzupełnienia dokumentacji projektowej, w tym postanowieniem z [...] listopada 2010 r., którym wstrzymano również prowadzone roboty budowlane oraz postanowieniem z [...] lutego 2011 r. Wskazane przez organ nieprawidłowości w dokumentacji zostały usunięte 5 kwietnia 2011 r. Analiza stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego, przeprowadzona z punktu widzenia wymagań art. 49 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, pozwoliła organowi na stwierdzenie, że istnieje możliwość zalegalizowania samowoli, co w konsekwencji zobowiązywało organ do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Pouczono, że jej nieuiszczenie we wskazanym terminie spowoduje wydanie nakazu rozbiórki. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie ma zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem bezspornie ustalono, że budowę prowadzono samowolnie – na podstawie sfałszowanego pozwolenia na budowę, o czym świadczy znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach w sprawie [...]. W sytuacji takiej samowoli należało wdrożyć procedurę legalizacyjną, tj. zobowiązać inwestora do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i przedłożenia ściśle określonych dokumentów, a w przypadku ich przedłożenia i oceny jako kompletnych na podstawie art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r., ewentualnie po uzupełnieniu na podstawie ustępu 3 tego przepisu, wdrożyć dalszy etap legalizacji i nałożyć opłatę legalizacyjną. Tak też uczyniono stosując art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f Prawa budowlanego z 1994 r. i ustalając opłatę według wzoru: 50 x s x k x w, gdzie: s – stawka opłaty = 500 zł, k – współczynnik kategorii obiektu budowlanego (dla obory – kategoria II) = 1,0, w – współczynnik wielkości obiektu (w - 1). Wysokość opłaty obliczono jako 50x500x1x1,0 = 25.000 zł. Organ wskazał, że w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych z [...] listopada 2010 r. pouczano inwestora, że legalizacja będzie wymagała uiszczenia opłaty. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia wskazano, że przepis art. 48 Prawa budowlanego nie pozostawia organowi wyboru co do nałożenia na inwestora określonych obowiązków dokumentacyjnych. Pierwotne postanowienia w tym przedmiocie, z [...] października 2007 r. i wzywające do uzupełnienia z [...] sierpnia 2008 r., wydano przed stwierdzeniem podczas kontroli w dniu 18 listopada 2008 r., że dokończono wstrzymaną rozbudowę, zatem przedłożone w ich wykonaniu dokumenty nie obrazowały faktycznego stanu na gruncie. Wskazano też, że na skutek ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym zawartej przez inwestorów z Gminą R. nastąpiła zmiana granic działki, na której znajduje się sporny budynek, zmiana jej numeru ze [...] na [...] oraz doszło do zmiany rzutu budynku mieszkalnego. Należało zatem dokumentację znajdującą się już w aktach sprawy uzupełnić m.in. o nowy projekt zagospodarowania działki. Organ odwoławczy przyznał, że postanowienie z [...] listopada 2010 r. zawiera błędy, bowiem nie wskazano w nim kto powinien wykonać projekt budowlany, ocenę stanu technicznego wykonanych elementów i wskazać sposób doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wskazał, że powinien to wykonać podmiot posiadający uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Błędne było również zamieszczenie art. 33 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. w sentencji postanowienia z [...] listopada 2010 r. Uchybienie to należy jednak, zdaniem organu, zakwalifikować jako błąd pisarski niemający wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 29 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 588/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. M. i J. M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że stan faktyczny i prawny sprawy o legalizację samowoli budowlanej, mając na uwadze, że postępowanie toczyło się od 2007 r., był skomplikowany i wielowątkowy. Świadczą o tym chociażby dwa wyroki sądów administracyjnych (wyrok WSA w Białymstoku z 27 kwietnia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 73/10, którym uchylono drugi wydany w sprawie nakaz rozbiórki oraz wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1081/09, którym uchylono decyzję GINB stwierdzającą nieważność pierwotnie wydanego nakazu rozbiórki). W szczególności istotny jest wyrok WSA w Białymstoku, bowiem zaprezentowana w nim ocena prawna wiązała organ nadzoru budowlanego ponownie orzekający w sprawie obiektu na działce nr [...] (dawnej [...]) z mocy art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak też wiąże również skład obecnie orzekający. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia był również wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1081/09, który wiązał skład orzekający w sprawie niniejszej z mocy art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że organy prowadzące postępowanie incydentalne w sprawie opłaty legalizacyjnej powinny czuwać nie tylko nad prawidłowością zastosowania przepisów prawa materialnego o wysokości opłaty, ale powinny uwzględniać wszelkie znane im nieusuwalne przeszkody prawne uniemożliwiające wydanie w przyszłości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Dopuszczalność wydania postanowienia o wysokości opłaty została bowiem uwarunkowana tym, iż następuje "przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego". Postanowienie ustalające wysokość opłaty zostaje więc wydane pod warunkiem wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (wyrok NSA z 14 stycznia 2009 r., II OSK 1812/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). To powoduje, że również i sąd miał obowiązek ocenić zgodność z prawem całego postępowania prowadzącego do ustalenia opłaty, a końcowo, w przyszłości, ewentualnie do zatwierdzenia projektu budowlanego. Opłata legalizacyjna ustalona na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) jest wynikiem wyboru i przeprowadzenia określonej procedury, w której kwalifikuje się samowolę na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane jako wybudowanie obiektu bez pozwolenia na budowę. W wyroku w sprawie II SA/Bk 73/10 Sąd wyraźnie wskazał na obowiązek ustalenia istnienia pozwolenia na budowę, co sprowadzało się do uzyskania informacji o legalności przedłożonego przez inwestora pozwolenia z [...] kwietnia 2007 r. Na tę okoliczność zwracał uwagę również WSA w Warszawie. Kwestię tę bezspornie ustalono dołączając do akt sprawy prawomocny wyrok sądu karnego z [...] kwietnia 2009 r. w sprawie [...]. Zatem niewątpliwie budynek inwentarski wzniesiono bez pozwolenia na budowę, co uzasadniało zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane ze wszystkimi wynikającymi z tego trybu legalizacji konsekwencjami. Sąd wskazał, że wyrok w sprawie II SA/Bk 73/10, choć zawarta w nim ocena prawna koncentrowała się wyłącznie na stwierdzeniu przedwczesności nakazów rozbiórki (z [...] listopada 2009 i [...] października 2009 r.) i zaleceniu ustalenia istnienia pozwolenia na budowę, wywoływał dalej idące skutki. Zwracał sprawę organowi na etap wstępny postępowania legalizacyjnego, bo mający na celu ustalenie czy samowola w ogóle miała miejsce. Dlatego wskazanym wyrokiem uchylono również postanowienie wpadkowe z [...] października 2008 r. wzywające inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej. Oznaczało to, że sprawa powinna była zostać wyjaśniona od początku, a zatem organy nadzoru budowlanego powinny ustalić stan faktyczny na datę ponownego orzekania, a zatem i dokumentację zgromadzić aktualną na tę nową datę rozstrzygnięcia o samowoli budowlanej. Wynika to z zasady legalności (art. 6 k.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 77 § 1 k.p.a.). Nie sprzeciwiało się to jednocześnie wykorzystaniu dokumentacji już złożonej (co też w sprawie w części uczyniono), jednak wyłącznie pod warunkiem, że spełniałaby ona warunek aktualności w chwili ponownego rozstrzygania w postępowaniu legalizacyjnym. Prawidłowo organy nadzoru budowlanego zrozumiały intencję sądu zawartą w wyroku ze sprawy II SA/Bk 73/10, ustalając przede wszystkim okoliczność popełnienia samowoli (fakt sfałszowania pozwolenia na budowę), czym wypełniły dyspozycję art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w następnej kolejności – jako skutek powyższego ustalenia – prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 i nast. ustawy – Prawo budowlane. W szczególności z mocy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane organ miał obowiązek ustalić zgodność inwestycji z przepisami planistycznymi i innymi normami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z prawem, a następnie, o ile ocena ta wypadnie pozytywnie, wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i nałożyć obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji wymienionej w ust. 3 tego przepisu, sprowadzającej się do wykazania posiadania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego, wykazania że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi dokumentami i uzgodnieniami. W sprawie niniejszej uczyniono to postanowieniem z [...] listopada 2010 r. i uzupełniająco postanowieniem z [...] lutego 2011 r., w których wyraźnie wskazano w jakim zakresie znajdująca się już w aktach sprawy dokumentacja jest nieaktualna (s. 3 uzasadnienia postanowienia z [...] listopada 2010 r., tj. brak projektu zagospodarowania działki, nieaktualne rysunki techniczne, braki w decyzji o warunkach zabudowy dotyczące wskazania osoby inwestora). Zdaniem sądu powyższe rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego, bowiem zakres wskazanych w nich obowiązków zmierza do uaktualnienia dokumentacji i odniesienia jej do rzeczywistego stanu na gruncie. Słusznie organ zauważył w odpowiedzi na skargę i uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że poprzednia dokumentacja została złożona wskutek postanowienia z [...] października 2007 r., które wydano zanim stwierdzono dokończenie budowy (podczas kontroli 18 listopada 2008 r.). Uwzględniony w niej stan faktyczny nie obejmował prac prowadzonych później, wbrew nakazowi wstrzymania robót, które – co bezspornie można stwierdzić na zdjęciach (vide k. 9 i 48–50 akt administracyjnych) – spowodowały realizację całego budynku. Również dokumentacja ta nie uwzględniała ustaleń z zakończonego ugodą postępowania rozgraniczeniowego, w którym wskazano nowy numer działki i nowy przebieg granicy, a decyzja o warunkach zabudowy nie uwzględniała wszystkich inwestorów. Tym samym niedopuszczalne było oparcie oceny możliwości zalegalizowania inwestycji na dokumentacji przedłożonej w 2008 r. wskazać trzeba, że w kolejnych etapach postępowania legalizacyjnego inwestorzy nie byli wzywani do przedłożenia nowych dokumentów, a rozstrzygano wyłącznie kwestie prawne, zatem prawidłowo organy oceniły konieczność uzupełnienia materiału dowodowego (projektu), jak również zasadniczo – zakres tego uzupełnienia. Sąd zgodził się z zarzutem częściowo błędnie wskazanej podstawy prawnej powyższego obowiązku w zakresie podania art. 33 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., które to przepisy nie miały w sprawie zastosowania. Niemniej jednak nie są to uchybienia mające jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza że niewykonanie tak określonych obowiązków nie wiązało się, z oczywistych względów, z jakąkolwiek negatywną reakcją organów wobec inwestora. Podobnie organ zaakceptował projekt budowlany jako sporządzony przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach, mimo że nie wskazał w postanowieniu z [...] listopada 2010 r. kto ma go sporządzić, uzupełniając informację w tym zakresie dopiero w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnośnie zarzutu dotyczącego nałożenia na inwestora obowiązku wskazania "sposobu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami – warunkami technicznymi i normami" Sąd nie podzielił stanowiska inwestorów, że taki zapis był niedopuszczalny. Osoba sporządzająca projekt budowlany, w tym powykonawczy – powinna posiadać odpowiednie uprawnienia i wiedzę, która pozwoli jej ocenić stan wykonanych robót jako akceptowalny lub wymagający uzupełnień. Nie chodzi tu o wskazywanie przez inwestora okoliczności na własną niekorzyść, ale o uzyskanie efektu zgodności z prawem i gwarantującego bezpieczeństwo wykonanej bez stosownych pozwoleń lub zgłoszeń konstrukcji, które są wartościami mającymi pierwszeństwo przed zamierzeniami inwestora. Podniesiony w tym zakresie zarzut wynika z niezrozumienia celu i istoty postępowania legalizacyjnego. Sąd reasumując stwierdził, że postępowanie poprzedzające ustalenie opłaty legalizacyjnej zostało przeprowadzone zgodnie z art. 48 i 49 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Przedmiotowe ustalenie nastąpiło po przeprowadzeniu badania zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami planistycznymi (z decyzją o warunkach zabudowy z 13 stycznia 2011 r.), po sprawdzeniu kompletności projektu budowlanego i jego wykonaniu przez osobę uprawnioną. Inwestor otrzymał informację o tym, że pozytywna ocena wymienionych dokumentów zakończy się rozstrzygnięciem ustalającym opłatę legalizacyjną (uzasadnienie postanowienia z [...] listopada 2010 r.). W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 48 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, które uzasadniałoby konieczność powtórzenia postępowania legalizacyjnego. Sąd nie widział również podstaw do kwestionowania samego postanowienia o nałożeniu opłaty, jako prawidłowo ustalającego jej wysokość i poprzedzonego wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym. W szczególności przyjęto prawidłowe wartości stawki opłaty – 500 zł (art. 59f ust. 2 ustawy – Prawo budowlane), współczynnika wielkości obiektu oraz kategorię obiektu – według załącznika do ustawy – Prawo budowlane (kategoria II – obiekty służące gospodarce rolnej – współczynnik 1, współczynnik wielkości -1) i zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane pięćdziesięciokrotnie podwyższono stawkę. W postanowieniu tym organ prawidłowo również wywiązał się z obowiązków informacyjnych wskazując inwestorowi skutki nieuiszczenia opłaty w postaci wydania nakazu rozbiórki. Ustalenie opłaty nie jest uzależnione od uznania organu administracyjnego. Podobnie jej uiszczenie nie jest bezwzględnym obowiązkiem inwestora, ale zależy od woli inwestora, który musi być jednak świadomy sankcji w postaci rozbiórki. Inaczej rzecz ujmując, inwestor może podporządkować się wynikom postępowania legalizacyjnego, wnieść opłatę i zalegalizować wybudowany obiekt jako odpowiadający prawu albo też odmówić uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a wówczas organ wyda decyzję nakazującą jego rozbiórkę na podstawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Pozostawiony inwestorowi przez ustawodawcę wybór nie wpływa jednak na obowiązek organu ustalenia opłaty, z którego to obowiązku w sprawie niniejszej organy prawidłowo się wywiązały. Nie mógł zostać rozpatrzony zarzut oceny legalności postanowienia z [...] września 2009 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji geodezyjnej, bowiem postanowienie w takiej dacie w sprawie nie zostało wydane. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. B. i J. M. wnieśli od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparli na zarzutach: 1) naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwą kontrolę i ocenę postępowania legalizacyjnego dokonanego przez organy nadzoru budowlanego, które to naruszenie prawa winno skutkować uchyleniem postanowienia w nałożeniu opłaty legalizacyjnej, będącej przedmiotem postępowania; 2) naruszeniu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) polegające na wydaniu przez organy nadzoru budowlanego ponownego nakazu przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej w sytuacji gdy organ już taką dokumentacją dysponował. Na tych podstawach wnosili o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku; 2) o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi akcyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny. Według art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) "Właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 3) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień i sprawozdań, 3) wykonanie projektu budowlanego oraz osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane – oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie". Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej wydane na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 59f ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia art. 49 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 59f ustawy – Prawo budowlane. Postawiono zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Zarzut ten nie jest zasadny, organy administracji wdrożyły procedurę legalizacji, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane. Inwestorzy wykonali obowiązki, co stanowiło podstawę do wdrożenia kolejnego etapu procesu legalizacji, tj. ustalenia opłaty legalizacyjnej. W skardze kasacyjnej ograniczono się do polemiki z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku, w którym zasadnie wywiedziono obowiązek ustalenia stanu faktycznego istniejącego w dniu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przy zmianach stanu faktycznego, na który zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jest konieczne podjęcie czynności mających na celu ustalenie aktualnego stanu faktycznego, a tym samym nałożenie na inwestorów dodatkowych obowiązków w zakresie aktualizacji. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.