II OZ 327/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1209/11 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. L. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1209/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego przez K. L. postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżonym postanowieniem Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na uwadze uchylanie się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2010 r. tj. rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 7,50 m x 5,00 m, nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 28.477,50 złotych. W skardze na powyższe postanowienie K. L. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wskazując, że wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 1051/10 WSA w Łodzi oddalił jego skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2010 r. stanowiącą nakaz rozbiórki. Powyższy wyrok został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesiona zaś skarga kasacyjna nie została dotąd rozpoznana. W dniu 10 stycznia 2012 r. skarżący uzupełnił wniosek wskazując, że uiszczenie grzywny przyczyni się do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wysokość grzywny w jego sytuacji finansowej stanowi nadmierne obciążenie nawet w przypadku jej ewentualnego zwrotu w przyszłości i może doprowadzić do załamania płynności finansowej i uniemożliwić dalsze prowadzenie gospodarstwa rolnego. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd I instancji uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, nie zostały bowiem spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że dolegliwość finansowa związana z obowiązkiem uiszczenia grzywny stanowi istotę zastosowania tego środka przymusu w postępowaniu egzekucyjnym i tym samym nie może przesądzać sama przez się o ziszczeniu się przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym bardziej, że funkcją grzywny w celu przymuszenia jest właśnie stworzenie stanu ekonomicznego zagrożenia, które skłoni stronę do wykonania nałożonego obowiązku. Ponadto skarżący może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W ocenie Sądu I instancji zarówno ze złożonego wniosku, jak i akt sprawy nie wynika, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia wiązało się z niebezpieczeństwem wystąpienia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie może bowiem przesądzać o zaistnieniu owych skutków samo twierdzenie skarżącego o możliwości wystąpienia braku płynności finansowej prowadzonego gospodarstwa rolnego, nie poparte jakimikolwiek okolicznościami potwierdzającymi tezę, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nawet mając na uwadze wysokość wymierzonej grzywny. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. L., reprezentowany przez adwokata, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez ustalenie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia pomimo, że wysokość grzywny, sytuacja finansowa skarżącego, a w konsekwencji egzekucja obowiązku uiszczenia grzywny wskazuje na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarzucono również naruszenie art. 133 § 1 in principio w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez nieuprawnione przyjęcie przez Sąd, z naruszeniem zasady, iż orzeczenie wydawane jest na podstawie akt sprawy, że nie ma potrzeby udzielenia tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym w sprawie, w sytuacji, gdy sytuacja finansowa skarżącego przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że nie posiada on środków na uiszczenie grzywny, co skutkować będzie koniecznością egzekucji obowiązku uiszczenia grzywny w trybie egzekucji z nieruchomości skarżącego, charakteryzującą się trudnymi do odwrócenia skutkami. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zatem wstrzymania wykonania decyzji przez sąd jest złożenie stosownego wniosku, w którym przytoczone zostaną okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo wystąpienia u wnioskodawcy przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2011 r. o nałożeniu na K. L. obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 28.477,50 zł z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. tj. rozbiórki budynku gospodarczego oraz obowiązku wniesienia opłaty za wydanie postanowienia w kwocie 68 zł. Mając na uwadze charakter zaskarżonego postanowienia należy zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że dolegliwość finansowa związana z obowiązkiem uiszczenia grzywny stanowi istotę zastosowania tego środka przymusu w postępowaniu egzekucyjnym, trudno zatem upatrywać w nim przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzenie to jest o tyle trafne, że skarżący może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny wykonując obowiązek określony w tytule wykonawczym. Właściwie również Sąd I instancji podkreślił, że nie wypełnia przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. powoływanie się przez skarżącego na możliwość utraty płynności finansowej prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, które to twierdzenie nie zostało poparte żadnym dokumentem. Za niewystarczające w tej mierze należało uznać oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stwierdzić zatem należy, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), postanowił jak w sentencji.