I GSK 155/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 1038/11 w zakresie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 216/11 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1038/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odrzucił skargę o wznowienie postępowania K. B. w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że wyrokiem dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 216/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę K. B. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 25 [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności celnych. Pismem z dnia 21 [...]r. (k. [...] akt sprawy) Skarżący wniósł o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu podał, że zarówno Sąd I instancji jak i ustanowiony w sprawie pełnomocnik nie zawiadomił go o terminie rozprawy. Z uwagi na powyższe nie brał w niej udziału oraz nie otrzymał rozstrzygnięcia, które zapadło w sprawie. Powyższe uniemożliwiło mu złożenie skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 27 [...]r. (k. [...] akt sprawy) K. B. został wezwany do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 21 [...] r. przez wyjaśnienie, czy jest to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy też jest to skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 4 sierpnia 2011 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 14 [...] r. Skarżący oświadczył, iż jego pismo z dnia 21 [...]r. jest skargą o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 216/11. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 [...] r. (k. [...] akt sądowych) pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania przez wskazanie podstawy wznowienia oraz jej uzasadnienia, a także okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 2 [...]r. (k. [...] akt sądowych) wyjaśnił, iż podstawą wznowienia postępowania jest art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Podał, iż Skarżący nie został powiadomiony o terminie rozprawy, a wskutek tego był pozbawiony możliwości uczestniczenia w procesie i przedstawienia osobiście stanowiska w sprawie. Ponadto pełnomocnik skarżącego dodał, iż termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg w dniu 20 [...] r., tj. w dniu, w którym Skarżący dowiedział się o wyroku zapadłym w niniejszej sprawie. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r. WSA w Ł. odrzucił skargę o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Jednak samo sformułowanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania, bez uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących zaistnienie powyższego faktu nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Uzasadnienie podstawy wznowienia powinno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia jak i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jaki wywiera istnienie tych okoliczności. Zatem określenie podstawy wznowienia jak i jej uzasadnienie warunkuje dopuszczalność i zakres rozpoznania sprawy. WSA wskazał także, iż stosownie do art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczeń należy dokonywać tym osobom. W sytuacji gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik brak jest podstaw prawnych do doręczania pism, w tym zawiadomień o rozprawie bezpośrednio stronie. Zdaniem WSA, nienależyte reprezentowanie o którym mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nie dotyczy sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet jeśli wykonuje on swoje obowiązki w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanej strony skutków. Fakt, iż Skarżący nie był powiadomiony o rozprawie, nie daje podstawy do przyjęcia, że był on pozbawiony możliwości działania, w rozumieniu powołanego przepisu, gdyż zgodnie z treścią art. 67 § 5 p.p.s.a. o terminie tej rozprawy był powiadomiony jego pełnomocnik. Sąd podkreślił, iż niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez ustanowionego pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w rozumieniu art. 271 pkt. 2 p.p.s.a. i nie może stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Skarżący był reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, który był obecny na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. na której, został ogłoszony wyrok w sprawie. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie "przepisów postępowania przed Sądami administracyjnymi w szczególności art. 271 pkt 2 poprzez niewłaściwą jego wykładnię". W uzasadnieniu wskazał, iż po wysłuchaniu obszernego uzasadnienia wyroku uznał rozstrzygnięcie Sądu za prawidłowe. Natomiast K. B. zapoznając się z wyrokiem kwestionował jego zasadność, dlatego też złożył wniosek o wznowienie postępowania. Wskazał, że z treści wniosku wynika, że Skarżący nie uczestnicząc w rozprawie, został pozbawiony możliwości merytorycznego uzasadnienia skargi, a w związku z uprawomocnienie się wyroku, pozbawiony został możliwości złożenia skargi kasacyjnej do NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Podkreślić należy, że autor skargi o wznowienie postępowania wskazał jako podstawę tejże skargi przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten wymienia jednakże w sposób taksatywny różne przesłanki wznowienia postępowania. Formułując podstawy skargi o wznowienie postępowania w oparciu o art. 271 pkt 2 p.p.s.a. strona winna wskazać konkretną przesłankę wznowienia postępowania, przytaczając stosowną argumentację faktyczną oraz prawną. K. B., w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania, (k. [...] akt sprawy) wskazał, że nie został powiadomiony przez Sąd I instancji, ani też przez swojego pełnomocnika, o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok. Tymczasem pełnomocnik w skardze kasacyjnej podał, że Skarżący nie uczestniczył w rozprawie oraz został pozbawiony możliwości merytorycznego uzasadnienia skargi, a w związku z uprawomocnienie się wyroku, pozbawiony został możliwości złożenia skargi kasacyjnej do NSA . W tym miejscu należy podkreślić, że bezspornym jest, iż został ustanowiony pełnomocnik z urzędu, w związku z tym, zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom. Ustanowienie pełnomocnika lub osoby upoważnionej do odbioru pism wyłącza stosowanie doręczeń bezpośrednich. Doręczenie dokonane pod adresem strony jest bezskuteczne wobec pełnomocnika, a więc nie wywiera skutku procesowego. Tak więc gdy strona ustanowiła pełnomocnika, brak jest podstaw prawnych do doręczania pism, w tym zawiadomień o rozprawie bezpośrednio stronie (por: wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2006 r. II SA/Wa 1907/05 (LEX nr 204721). Pełnomocnik skarżącego został powiadomiony przez Sąd o rozprawie w dniu 7 [...] r. (k. [...] akt spawy). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 4 [...] r. (protokół rozprawy k. [...] akt sądowych) był obecny. Osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, co w zasadzie powinno służyć wzmocnieniu jej pozycji i realizacji praw w postępowaniu. Jednak, co należy podkreślić, odpowiedzialność związana z wyborem pełnomocnika oraz skutki jego działań i zaniechań obciążają mocodawcę. Relacje pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą, a także przyjęty sposób porozumiewania się i zakres przekazywanych informacji nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia żądania Skarżącego. Jednoczesny udział w rozprawie strony i ustanowionego pełnomocnika jest oczywiście możliwy, jednakże to pełnomocnik, a nie Sąd, powinien powiadomić Skarżącego o terminie rozprawy. Niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (por: postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 110/04 dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak nienależytej reprezentacji w rozumieniu powołanego przepisu nie dotyczy sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet wówczas, gdy swoje obowiązki wykonuje on w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanego skutków (por: postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 27 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 50/10 dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi; taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06, LEX nr 341337 dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych okoliczności należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zasadnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.