IV SAB/Wa 35/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Ministra Gospodarki do rozpoznania wniosku K. W. z dnia 25 kwietnia 2000 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r., zmodyfikowanego w piśmie z dnia 2 kwietnia 2001 r., w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej K. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Pismem z dnia 21 stycznia 2011 r. K. W., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Gospodarki polegającą na nierozpatrzeniu w ustawowym terminie wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa pn. B., na mocy którego została przejęta na rzecz Skarbu Państwa działka stanowiąca własność S. M.. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia został złożony do Ministra Środowiska w 1995 r. W dniu 12 lipca 2002 r. Minister Środowiska przekazał wniosek, w trybie art. 61 Kpa, Ministrowi Gospodarki. Zdaniem skarżącej od tego czasu w sprawie nie podjęto żadnych czynności mających na celu załatwienie wniosku. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa albo ewentualnie o oddalenie skargi. Minister wyjaśnił, że nie jest prawdą, że skarżąca w 1995 r. wszczęła postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1960 r., gdyż postępowanie to zostało zakończone. Zgodnie bowiem z pismem Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 6 września 1995 r. zostało wszczęte w tym Ministerstwie postępowanie z wniosku K.W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] maja 1960 r. Natomiast z pisma tego Ministerstwa z dnia 6 listopada 1995 r. wynika, że Minister Ochrony Środowiska nie znalazł podstaw prawnych i faktycznych do stwierdzenia spornej decyzji i zwrócił teczkę ze zgromadzonymi materiałami. Ponadto organ zaznaczył, że z żądaniem wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności wystąpiło K.W, zaś skargę na bezczynność organu wniosła K.W.. Ponadto Minister nadesłał do Sądu zawiadomienie z dnia 21 kwietnia 2011 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1960 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek Ministra o odrzucenie skargi. W przypadku bezczynności organu w załatwieniu sprawy zgodnie z art. 37 § 1 Kpa strona ma możliwość wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to wnoszone jest do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. W przypadku jednak gdy w bezczynności pozostaje minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 Kpa, to wówczas tryb przewidziany w art. 37 Kpa nie ma zastosowania. Nad tymi organami bowiem nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia, (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2006 sygn. akt I OSK 480/06). Dlatego Sąd uznał w niniejszej sprawie za dopuszczalną. Również, w ocenie Sądu, pozostawienie bez rozpoznania przez Ministra już po wniesieniu skargi na bezczynność, wniosku skarżącej o polegającą na nierozpatrzeniu w ustawowym terminie wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1960 r., nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz wyd.2, wyd. LexisNexis, W-wa 2008, T. Woś, komentarz do art. 3 ustawy). Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Zgodnie zasadą wynikającą z art. 35 § 1 Kpa, sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Zwrot "niezwłocznie", zawarty w art. 35 § 2 Kpa, oznacza, że nie ma wyznaczonego terminu w sposób bezwzględny, a organ I instancji, gdy tylko wystąpią warunki określone w art. 35 § 2 Kpa, winien wydać odpowiednie rozstrzygnięcie (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 245). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają nie tylko sprawy proste i nieskomplikowane, lecz także "takie sprawy zawiłe i skomplikowane, w których jednakże nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo materiał ten może być uzupełniony przez organ administracyjny w drodze czynności pozaprocesowych - materialno-technicznych" (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 279). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że Minister Gospodarki w dniu wnoszenia skargi do Sądu pozostawał w bezczynności. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 11 lipca 2002 r. Minister Środowiska przekazał Ministrowi Gospodarki wniosek o skarżącej stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1960 r. Wniosek ten wpłynął do Ministerstwa w dniu 17 lipca 2002 r. (data prezentaty). Do dnia 2 marca 2011 r. tj. wezwania poprzedniego adwokata reprezentującego skarżącą do nadesłania pełnomocnictwa, Minister nie podjął w sprawie żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia wniosku. Wobec nienadesłania pełnomocnictwa, pismem z dnia 21 kwietnia 2011 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. Pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 kpa nie wyklucza jednak zarzutu bezczynności organu i nie musi zawsze oznaczać niezasadności skargi na nierozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie. W ocenie Sądu rozważenia zatem wymaga charakter pismo Ministra o pozostawieniu podania bez rozpoznania, bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego tej kwestii nie wyjaśniają. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00 (OSNAPIUS z 2000 r., nr 19, poz. 702, OSP 2001 r., z. 1 poz. 12 z glosą aprobującą B. Adamiak) podniesiono, że pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa podania o wszczęcie postępowania nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że pozostawienie podania bez rozpoznania nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku załatwienia tego podania w sposób zgodny z zasadą praworządności. W każdym wypadku, gdy organ pozostawia podanie bez rozpoznania, osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania, przysługuje na ogólnych zasadach skarga na bezczynność organu. Również Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie przyjmował, że przypadku zawiadomienia osoby o pozostawieniu podania bez rozpoznania, służy jej - gdy zarzuca ona organowi naruszenie prawa polegające na nierozpatrzeniu sprawy w ustawowym terminie - skarga na bezczynność organu. Pozostawienie podania bez rozpoznania, dokonane z naruszeniem art. 64 § 2 Kpa, nie daje zatem podstaw do uznania skargi na bezczynność organu za nieuzasadnioną (por. niepublikowane wyroki NSA z 16 stycznia 2003 r., sygn. II SAB 333/02, z 12 grudnia 2001 r., II SAB 270/01, z 17 stycznia 2001 r., II SAB 240/00, z 10 grudnia 2003 r., II SAB 4/03). Jak wynika z akt niniejszej sprawy Minister Gospodarki wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania pełnomocnictwa umocowującego go do działania w imieniu K.W. dopiero po blisko 9 latach. Adwokat P. W. wskazał organowi, że nie jest w posiadaniu ani pełnomocnictwa ani aktualnego adresu skarżącej. Wobec tego, zdaniem Sądu, organ winien był w takiej sytuacji wystąpić do skarżącej o osobiste podpisanie wniosku lub podpisanie wniosku przez obecnego pełnomocnika skarżącej. Minister bowiem z racji naruszenia przepisów postępowania dotyczących terminowości załatwienia spraw winien dążyć do merytorycznego załatwienia sprawy i zgodnie z zasadą ogólną wynikającą z art. 6, 7, 8 czy 12 Kpa. Jednocześnie w ocenie Sądu nie ma wątpliwości, na co próbuje wskazywać organ że K.W i K.W. to ta sama osoba. Błąd pisarski w nazwisku skarżącej nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach, w pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i 205 cyt. ustawy.