I SA/Po 684/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st.sekr. sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011r. sprawy ze skargi M.D. na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego M.D. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że interpretacja indywidualna wymieniona w punkcie pierwszym nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia [...] października 2009r. M. D. zwrócił się o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. W powyższym wniosku i piśmie uzupełniającym z dnia [...] grudnia 2009r. wnioskodawca przedstawił następujące zdarzenie przyszłe. Po śmierci ojca wnioskodawca odziedziczył wraz z matką i siostrą działki, które zamierzają sprzedać. Zainteresowany prowadzi gospodarstwo rolne i jest podatnikiem podatku od towarów i usług. W postępowaniu spadkowym wnioskodawca otrzymał udział [...], siostra [...], matka [...]. Zainteresowany wskazał, iż nieruchomości były i są wykorzystywane tylko w działalności rolniczej. Wnioskodawca nie posiada statusu rolnika ryczałtowego. Posiadanych działek zainteresowany nie udostępniał, ani nie udostępnia innym osobom na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia. Zainteresowany wcześniej dokonywał sprzedaży gruntów rolnych - w 2008 r. [...] m2, w 2009 r. [...] m2. Klasyfikacja przedmiotowych gruntów to ziemia rolna. Nie ma planu zagospodarowania przestrzennego, w planowanym studium - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Tylko na jedną sprzedaną działkę została wydana do tej pory decyzja o warunkach zabudowy. Grunt został podzielony za życia ojca, i wcześniej to on sprzedawał działki i dzielił grunt. Przed śmiercią ojca wnioskodawca otrzymał 5 działek i 1 działkę otrzymała siostra w formie darowizny (te działki nie zostaną w najbliższym dziesięcioleciu sprzedane). Pozostało 25 działek, z tego zainteresowany musiał 2 sprzedać, a jedna została zamieniona z sąsiadem. Aktualnie pozostało 22 działki + jedna zamieniona, która nigdy nie zostanie sprzedana. Docelowo wnioskodawca zmuszony będzie sprzedać 3 działki. Zainteresowany wskazał, iż to nieżyjący ojciec występował o podział gruntów, załatwiał prąd i wodę. Wnioskodawcy nie są znane informacje o poniesionych nakładach. Zainteresowany występował ostatnio o warunki zabudowy na planowane do sprzedaży działki, ale otrzymał decyzję odmowną, dlatego nie wie czy uda mu się sprzedać planowane 3 działki. W związku z powyższym zadano następujące pytania: Czy sprzedając działki wnioskodawca ma doliczyć do swojej 1/6 części każdej działki podatek VAT? Jak się ma "częstotliwość" sprzedawanych działek w przypadku zainteresowanego do sprzedaży z VAT lub bez podatku VAT? Czy wnioskodawca może sprzedawać działki z podatkiem VAT jeżeli siostra i matka nie są VAT-owcami? Zdaniem wnioskodawcy, z uwagi na status działek (rolne) i sprzedaż tylko w sytuacjach koniecznych potrzeb rodzinno-bytowych w czasach kryzysu ogólnoświatowego, kwota ze sprzedaży nie powinna być z VAT. W interpretacji z dnia [...] stycznia 2010r. organ upoważniony do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ dokonał analizy treści przepisów art. 2 pkt 6 i 15, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ust. 1 i art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Organ wskazał, że działalność gospodarcza - .na mocy art.15 ust. 2 ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Określenie pojęcia "podatnik" ma zasadnicze znaczenie dla zakresu opodatkowania. O ile bowiem określenie czynności podlegających opodatkowaniu określa zakres przedmiotowy opodatkowania. W efekcie opodatkowaniu mogą podlegać te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tzn. zaistniała czynność określona jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika. Obie te cechy powinny zostać spełnione jednocześnie, co oznacza, że w odniesieniu do danej czynności konkretny podmiot powinien występować w charakterze podatnika. Podatnikiem dany podmiot będzie tylko w odniesieniu do czynności opodatkowanych, które wykonał w ramach działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę opisane zdarzenie przyszłe oraz definicję działalności gospodarczej organ stwierdził, iż planowane transakcje, będące przedmiotem wniosku, będą miały związek z działalnością gospodarczą. Bowiem podmiot prowadzący działalność rolniczą, w świetle ustawy o podatku od towarów i usług, posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Z opisu sprawy wynika, iż zainteresowany jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Rolnik sprzedający grunt nie zbywa majątku osobistego, ale majątek składający się na przedsiębiorstwo rolne. Wobec powyższego, osoba taka dokonuje sprzedaży majątku związanego z przedmiotową działalnością gospodarczą (działalnością rolniczą) i jest z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług. Ponadto z opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż zainteresowany występował o warunki zabudowy na planowane do sprzedaży działki, ale otrzymał decyzję odmowną. Jeżeli odmowa wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowych nieruchomości wynika ze zmiany przeznaczenia gruntów na tereny inne niż budowlane lub przeznaczone pod zabudowę, wówczas wnioskodawca może skorzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z [...] stycznia 2010r. wnioskodawca zażądał zmiany interpretacji. Organ pismem z dnia [...] marca 2010r. stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji. W skardze z dnia [...] kwietnia 2010r. strona zarzuciła interpretacji błędną i dowolną wykładnię przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. W szczególności wskazano, iż w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007r. o sygn. I FPS 3/07 Sąd ten stwierdził, iż przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług powinny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, iż dany podmiot działa w charakterze podatnika jest ustalenie, że działa ona jako producent, handlowiec, usługodawca, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji. W dniu 02 września 2010r. WSA w Poznaniu zawiesił postępowanie w związku ze skierowaniem do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego przez NSA. W dniu 22 września 2011r. Sąd podjął postępowanie w związku z wydaniem w dniu 15 września 2011r. przez TSUE wyroku w połączonych sprawach C-180/10 i C-181/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej wymienionych. Jak na to wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2011r. o sygn. II FSK 497/10 (System Informacji Prawnej LEX nr 960450) systemowe odczytanie art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 14b-14h Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że sądy administracyjne kontrolując prawidłowość indywidualnych interpretacji prawa podatkowego nie mogą wykraczać poza granice danej sprawy, które wyznaczają: - stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację; - stan prawny (przepisy prawa) wskazany przez wnioskodawcę; - zagadnienie prawne, które ma być przedmiotem interpretacji, a które wskazuje pytanie wnioskodawcy. W opisie zdarzenia przyszłego wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo rolne (k. 5 akt administracyjnych). Odpowiadając na pytania organu skarżący wskazał, że nieruchomości były i są wykorzystywane w działalności rolniczej, a według klasyfikacji gruntów posiadane nieruchomości zaliczane są do ziemi rolnej (k. 13). Z kolei w interpretacji organ, dokonawszy m.in. analizy art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług uznał, iż planowane transakcje będą miały związek z działalnością gospodarczą ponieważ wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą. Jednocześnie organ doszedł do wniosku, iż w opisanej sytuacji rolnik sprzedający grunt nie zbywa majątku osobistego, ale majątek składający się na przedsiębiorstwo rolne (str. 4 interpretacji – k. 15 akt). W związku z powyższym Sąd doszedł do następujących wniosków: - w wezwaniu z [...] grudnia 2009r. (k. 8 akt) organ nie zapytał czy sprzedaż gruntu oznaczać będzie zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa; - w samej interpretacji organ nie dokonał wykładni pojęcia "przedsiębiorstwo rolne" ani nie powołał się na definicję "zorganizowanej części przedsiębiorstwa" zawartą w art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług; - wobec powyższych braków za przedwczesne należy uznać rozważania zawarte w interpretacji odnoszące się do dostawy gruntu rozumianej jako czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z powyższym organ powinien uzyskać uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego, a następnie dokonać również analizy wskazanych wyżej pojęć (przedsiębiorstwo, zorganizowana część przedsiębiorstwa) z powołaniem na przepisy prawne. Dokonane ustalenia pozwolą organowi stwierdzić, czy w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od 01 grudnia 2008r., z którego wynika, że przepisów w/w ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w/w ustawy, a o wykonalności zaskarżonej interpretacji – na podstawie art. 152 powołanej ustawy. `