VII SA/Wa 1844/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-13
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, a także nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA. Sąd podzielił argumentację organu odwoławczego, uznając, że organ I instancji naruszył art. 7 k.p.a. i art. 153 PPSA, nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy i nie wykonując zaleceń sądu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego, w którym inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od pierwotnego pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, organ I instancji zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na wznowienie robót. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na niewykonanie zaleceń sądu z poprzedniego wyroku WSA dotyczących zamurowania otworów okiennych i drzwiowych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł inwestor.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E. Z. i L. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala
1844/09
Uzasadnienie
Decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.na podstawie art. 51 ust. 4 w związku z art. 81 ust.1 pkt. 2 i ust. 4 i art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 156 z 2006r. poz. 1118 ze zm.), oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - ponownie rozpatrując sprawę dotyczącą rozbudowy przez L. i E. Z. budynku mieszkalno -usługowego na działce nr ewid. [...], położonej w S. przy ul. Ż., realizowanego z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę
- zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz udzielił inwestorom L. i E. Z., pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr [...] z dnia [...] listopada 2004r. znak [...]
W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania i wskazał, iż rozbudowa budynku mieszkalno - usługowego realizowana była na podstawie decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...]maja 2001 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na rozbudowę . W trakcie budowy inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od projektu budowlanego.I tak, na pierwszym piętrze budynku w łazience wykonano dodatkowe okno, wykonano drzwi balkonowe z klatki schodowej, zamiast przewidzianych w projekcie luksferów, zaś w kuchni - okno z drzwiami balkonowymi o łącznej szerokości 2,3 m, zamiast projektowanych drzwi balkonowych. Na drugim piętrze w łazience wykonano dodatkowy otwór okienny o wymiarach 0,9x0,9m, drugie piętro budynku powiększono o klatkę schodową uzyskując w ten sposób powiększenie pokoju, w którym wykonano dodatkowe drzwi balkonowe z oknem, w elewacji zachodniej i części elewacji północnej budynku wykonano płytę balkonową; elewacji zachodniej zamiast drzwi balkonowych wykonano drzwi balkonowe z oknem, oraz poddasze na całym budynku.
Ustalono również, że powiększono powierzchnię użytkową i kubaturę budynku oraz wykonano dwie symetryczne lukarny dachowe różniące się od projektowanych, a także zmieniono usytuowanie okien dachowych w elewacji północnej.
Ustaliwszy powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2004r nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego wraz z ekspertyzą techniczną budynku.
W związku z uchyleniem powyższej decyzji przez organ odwoławczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] maja 2005r., utrzymaną w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r., zobowiązał L. i E. Z. do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z zakresem robót niezbędnych do zakończenia budowy.
Z uwagi na zbliżenie realizowanej rozbudowy do granic sąsiednich działek nr [...] oraz [...] powyższą decyzją nakazano także zamurowanie za pomocą wyrobów budowlanych spełniających warunki klasy odporności ogniowej El 60 przewidzianej dla ściany pełnej, otworów okiennych i drzwiowych usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działek sąsiednich.
Następnie po ustaleniu wykonania przez inwestorów obowiązków nałożonych decyzją z dnia [....]maja 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] lipca 2007r. zatwierdził projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalno - usługowego i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ odwoławczy decyzją, z dnia [...] listopada 2007r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007r, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008r, sygn. VII SA/Wa 72/08 uchylił decyzję organów obu instancji.
Ponownie prowadząc postępowanie, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ podał, iż w dniach 21 stycznia 2009r. i 6 kwietnia 2009r. przeprowadzono kontrolę obiektu, która pozwoliła na ustalenie, że inwestorzy wykonali roboty zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym doprowadzając tym samym obiekt do stanu zgodnego z prawem. Roboty te polegały na:
1. likwidacji rynny zlokalizowanej na ścianie usytuowanej w granicy z działką nr
ewid. [...],
2. wykonaniu ogniomury szer. 25 cm z cegły klinkierowej o wysokości ponad
30cm na ścianie zlokalizowanej od strony działki nr ewid. [...],
3. wyłączeniu z użytkowania fragmentu tarasu nad częścią parterową poprzez
wykonanie balustrad metalowych o wysokości 1,17 m w odległości 1,30 m od
elewacji zachodniej, a od strony północnej w linii ściany piętra, wyłączono
część tarasu,
4. wyłączeniu z użytkowania balkonu nad I piętrem od strony północnej poprzez
wykonanie balustrad metalowych związku z czym balkon od strony północnej pełnił będzie funkcję daszku
5. zamontowaniu na otwory od klamek drzwi i okien balkonowych nakładek
uniemożliwiających otwieranie tych okien i drzwi ( na stałe)przy
jednoczesnym pozostawieniu w otworach "okien i drzwi" wypełnionych materiałem o odporności ogniowej El 60, na które inwestor posiada odpowiednie atesty .
Wykonanie powyższych robót, zdaniem organu stanowi wypełnienie obowiązków nałożonych decyzją z dnia[...] maja 2005r., a obiekt w obecnym stanie nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła M. B. po rozpatrzeniu, którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. na podstawie art. 138 § 2 kpa
- uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było przede wszystkim uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008r. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest bowiem wiążąca dla tego sądu oraz organu administracji publicznej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzeć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.
W ninibejszej sprawie, zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, całkowicie pominięto wskazania Sądu oraz treść obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] maja 2005r., którą nakazano zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych znajdujących się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednimi działkami. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż pojęcia " zamurowanie" i "wypełnienie" nie są tożsame, dlatego też, zdaniem organu odwoławczego nie do zaakceptowania jest stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące wykonania przez inwestorów obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...]maja 2005r.
Niezależnie od wskazanej wadliwości decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7 oraz 107 § 1 kpa. gdyż wbrew wytycznym Sądu. nie wykazano zgodności realizowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł E. Z.. W obszernym uzasadnieniu przedstawił przebieg toczącego się w niniejszej sprawie postępowania i wyjaśnił, iż wypełnienie otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego materiałem przepuszczającym światło spełniającym wymogi jak dla ściany pełnej jest zgodne z § 232 ust. 6 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tych okolicznościach obowiązkiem organu było wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem co oznacza, że może ją uchylić tylko wtedy, gdy narusza ona prawo materialne lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie zawiera ostatecznego, merytorycznego rozstrzygnięcia ocena jej legalności sprowadza się do
skontrolowania prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 kpa stanowiącego podstawę jej wydania.
Zauważyć należy, iż decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa.
Wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy ocenia wyłącznie potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wyznacza jego zakres, nie rozstrzyga natomiast merytorycznie sprawy. Sytuacja, gdy organ I instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzi je z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że organ odwoławczy aby wydać decyzję merytoryczną, rozstrzygającą istotę sprawy, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części a takie działanie organu odwoławczego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niewadliwie stwierdził konieczność ponownego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego.
Podkreślić także należy, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008r wiążą w sprawie Sąd i organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku Sąd wskazał m.in., iż inwestorzy ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2005r., zobowiązania zostali do " (...) zamurowania za pomocą wyrobów budowlanych spełniających warunki klasy odporności ogniowej EI60 przewidzianych dla ściany pełnej, otworów okiennych i drzwiowych usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki". Sąd podkreślił, iż " zamurować to zasłonić, zamknąć, wypełnić coś murem, zaś wypełnić to uczynić coś pełnym (...), a zatem zamurować to nie tylko wypełnić ale nadto spowodować zasłonięcie". Nadto Sąd w przywołanym wyroku wskazał, iż obowiązkiem organu było "(...) wyczerpujące odniesienie się do kwestii wykonania balkonów w elewacji budynku, uznając za nie wystarczające wyłączenie ich z użytkowania". Organ nie wykazał " z czego wywodzi dopuszczalność ich pozostawienia w okolicznościach zbliżenia do granic działki(...)".
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w przedmiotowej sprawie decyzję kasacyjną dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i na tej podstawie wskazał jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione. Podał także przyczyny, z powodu których uznał za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 kpa i Sąd podziela argumentację organu odwoławczego przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. z naruszeniem art. 7 kpa nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, a tak że z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wykonał zaleceń Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008r.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym skargę, jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło